Weite Oldenziel van Ofichem Group kijkt toe hoe een medewerkster medicijnen verpakt. Foto: Jari Leijssenaar
De beschikbaarheid van medicijnen staat onder druk. Mensen moeten lang wachten of hebben geen keus in een medicijn. Door ze zelf te produceren kan dat beter, vindt directeur Weite Oldenziel van medicijnontwikkelaar Ofichem in Ter Apel.
Samen met het ministerie van Economische Zaken, de gemeente Westerwolde en de Investerings- en Ontwikkelingsmaatschappij voor Noord-Nederland (NOM) is Ofichem in een pril stadium bezig met plannen voor eigen geneesmiddelenproductie in Noord-Nederland.
De plannen voor de nieuwe farmaceutische fabriek worden ingebracht in NijBegun. Dat programma moet zorgen voor een nieuwe start voor Groningen en Noord-Drenthe na de problemen rondom de gaswinning. De regio heeft in dit kader ook meegedaan aan een groeifondsaanvraag, PharmaNL.
Generiek en innovatief
Europa is voor de grootschalige productie van generieke medicijnen (zoals pijnstillers, bloeddrukverlagers en ontstekingsremmers) zo goed als volledig afhankelijk van de grote farmaceuten in China en India. Generieke medicijnen zijn medicijnen waarvan het patent is verlopen, zodat meerdere fabrikanten ze mogen maken.
Tegenover de generieke medicijnen staan de innovatieve; dat zijn nieuw ontwikkelde medicijnen. Dat gebeurt veelal in landen als Duitsland, Italië, Zwitserland en de Verenigde Staten.
Omdat in de markt van generieke medicijnen volgens Oldenziel winstmarges zo goed als verdwenen zijn, haken veel producenten af. Dat gebeurt enerzijds omdat ze niet kunnen concurreren met de ‘big pharma’. Anderzijds speelt ook het preferentiebeleid van zorgverzekeraars mee: zij kiezen één producent uit die een medicijn maakt dat wordt vergoed. Andere partijen hebben het nakijken.
Op de innovatieve markt is succes ook nauwelijks verzekerd, aangezien het daar veelal gaat om de ontwikkeling van geneesmiddelen; ook dat is volgens Oldenziel niet een aantrekkelijke tak voor bedrijven.
De generieke tak is het droge brood en het innovatieve deel zorgt voor het beleg
„Voor een goed verdienmodel zou de nieuwe fabriek een combinatie van generieke en innovatieve medicijnen moeten produceren”, denkt Oldenziel. „De generieke tak is het droge brood en het innovatieve deel zorgt voor het beleg.”
Vanuit Leiden produceert Ofichem op grote schaal generieke (en innovatieve) medicijnen. In Ter Apel maakt het bedrijf op kleine schaal innovatieve medicijnen. Dit gebeurt in samenwerking met startups, fabrikanten of academische centrums die nieuwe medicijnen ontwikkelen.
Met de productie van generieke geneesmiddelen wil Oldenziel ons land minder afhankelijk maken in tijden van crisis. „In de Covid-crisis zeiden we allemaal: dit nooit meer. Maar vervolgens gaat een delegatie van het ministerie van Volksgezondheid naar India om deals te sluiten. In Nederland ontbreekt beleid en visie.”
Vinger opsteken
Een eigen fabriek kan zorgen voor voldoende hoeveelheid generieke medicijnen, maar kan ook voorzien in productie van geneesmiddelen die voor ‘big pharma’ minder aantrekkelijk zijn. „In dat geval kunnen wij onze vinger opsteken”, zegt Oldenziel.
Ofichem is het enige Nederlandse bedrijf dat zowel grondstoffen voor medicijnen als de medicijnen zelf produceert. Daarnaast houdt het zich bezig met de ontwikkeling van en de handel in medicijnen. Inmiddels werkt de Ofichem Group vanuit zeven locaties in drie landen.