Met extreme prijzen door de oorlog in de Perzische Golf loont het nog meer om naar de prijzen op je energienota te kijken. Foto: ANP/ Laurens van Putten
Met de extreme stijging deze week is het schrikken: hoeveel ga jij meer betalen? Wie zijn energierekening opent, ziet een enkel bedrag per kuub gas. Achter die ene gasprijs schuilt een optelsom van belastingen, kosten en marktprijzen. Wat ben jij precies kwijt?
Voor een gemiddeld huishouden in Nederland gaat het gemiddeld om zo’n 1100 tot 1200 kuub gas per jaar, meldt kenniscentrum Milieu Centraal.
De gemiddelde gasprijs ligt normaal rond 1,25 tot 1,35 euro per kuub, inclusief belastingen en btw. Maar recent varieert de prijs zeer extreem: na de eerste militaire aanvallen op Iran van 28 februari gaat die tussen de 1,29 en 1,66 euro per kuub heen en weer.
Btw en netwerkkosten
Die prijs is dit jaar opgebouwd uit vier onderdelen: de kale gasprijs, energiebelasting, btw en netwerkkosten. Die kale gasprijs is dat deel dat energieleveranciers betalen op de markt, vaak gebaseerd op de groothandelsprijs, opvallend genoeg de Nederlandse TTF-handelsprijs.
Voor consumenten komt dat neer op grofweg 30 tot 35 procent van de totale prijs. In euro’s is dat ongeveer 0,40 tot 0,50 euro per kuub.
Daarbovenop komt de energiebelasting. In 2026 is die circa 0,73 euro per kuub groot, inclusief btw. Dat betekent dat alleen al deze belasting ongeveer ruim de helft van de totale gasprijs uitmaakt.
Daarmee gaat meer dan de helft van wat huishoudens betalen voor gas dus naar de schatkist. Over het geheel wordt vervolgens ook nog 21 procent btw geheven. Die btw zit verwerkt in de genoemde bedragen en is goed voor circa 15 tot 20 procent van de eindprijs die consumenten zien.
Leveringskosten tikken aan
Daarnaast zijn er de netbeheerkosten. Dat zijn vaste kosten voor het transport – aan- en afvoer naar en van huishoudens – en het onderhoud van het alsmaar uitdijende gasnet.
Voor gas ligt dat bedrag op rond 250 tot 270 euro per jaar voor een gemiddeld huishouden. Omgerekend komt dat neer op ongeveer 10 tot 15 procent van de totale gasrekening.
Tot slot rekenen leveranciers zogeheten vaste leveringskosten. Die verschillen per contract, maar liggen vaak tussen 70 en 200 euro per jaar. Dit is een kleiner deel van de rekening, meestal minder dan 5 procent.
Al met al betaalt een huishouden dat gemiddeld 1200 kuub gas verbruikt tegen een prijs van 1,30 euro per kuub rond 1560 euro per jaar aan gas.
’Van het gas af’
De energiebelasting loopt meestal op en is ook voor 2026 verhoogd, met ongeveer 4 procent ten opzichte van vorig jaar. Momenteel speelt dat de politiek verbruikers van het gas af wil hebben.
Aardgas stoot meer CO₂ uit dan stroom. Door het gasverbruik af te remmen, wil het kabinet de klimaatdoelen van Parijs voor minder CO₂-uitstoot halen.
Tegelijk daalde de belastingvermindering, dat is de vaste korting op de energierekening. Die bedraagt nu circa 629 euro per jaar.
Steun kabinet
Ook de netbeheerkosten stijgen verder vanwege alle investeringen in het Nederlandse energienet. Voor een gemiddeld huishouden komt daar in 2026 zo’n 25 euro per jaar bij.
Komt er steun bij extreme prijzen? Het kabinet schreef maandag daarover na te denken bij ,,een situatie waarin energieprijzen onverhoopt langdurig en fors hoger liggen”. Premier Jetten benadrukte deze week de prijsontwikkeling scherp te volgen en naar mogelijkheden van steun te kijken.
