Bouw bio-kerosinefabriek in Delfzijl van start na akkoord met milieuactivist: ’Het is een goed initiatief, dat willen we niet in de kiem smoren’

Dat zegt commercieel directeur Theye Veen van Skynrg. „We kunnen nu van start met de bouw na negen jaar van voorbereiding. Dit is een mijlpaal.” De fabriek moet kerosine produceren op basis van onder meer oud frituurvet en andere plantaardige restolie uit de industrie. Die worden met groene waterstof verwerkt tot synthetische kerosine. De kerosine zorgt voor een CO2-reductie van 85 procent ten opzichte van fossiele kerosine, aldus Skynrg.

De schop zou een paar jaar geleden al de grond ingaan, maar corona en de stikstofproblematiek gooiden roet in het eten. Veen meldt dat het bedrijf een akkoord heeft bereikt met milieuactivist Johan Vollenbroek, die de lozingsvergunning had aangevochten bij de rechtbank. De overeengekomen afspraken leiden tot aanpassingen in het ontwerp van de fabriek, waarbij de grootste winst zit in de reductie van de indirecte afvalwaterlozingen, aldus Veen.

De vergroening van de luchtvaart draait voor een belangrijk deel om het gebruik van alternatieve kerosine, in jargon SAF genoemd. De Europese luchtvaartmaatschappijen zijn momenteel verplicht twee procent SAF bij te mengen in het kader van de zogeheten Green Deal van toenmalig eurocommissaris Frans Timmermans. Dit is een ambitieus en volgens critici onhaalbaar programma om de mobiliteit te vergroenen. De verplichting loopt de komende jaren snel op, naar 20 procent in 2035.

Al jaren woedt er een hevige ’kip-ei’-discussie rond alternatieve kerosine. In september vorig jaar besloot Shell af te zien van de bouw van een SAF-fabriek in Rotterdam. omdat er geen vraag zou zijn. De luchtvaartmaatschappijen stellen juist dat er te weinig wordt gemaakt om te voldoen aan de eisen die de Europese Commissie hen heeft opgelegd.

„We kopen elke druppel SAF op die er beschikbaar is in de markt”, zei voorman Willie Walsh van de mondiale luchtvaartkoepel IATA nog in december. Daar speelt ook nog doorheen dat de alternatieve kerosine vier tot zes keer zo duur is als gewone kerosine en alleen Europese luchtvaartmaatschappijen te maken hebben met deze verplichting. Zij raken hierdoor hun concurrentiepositie kwijt.

Luchtvaartmaatschappij KLM participeert in de SAF-fabriek in Delfzijl. Al in 2019 kwamen de twee partijen naar buiten met het plan, dat destijds 260 miljoen euro zou moeten kosten. KLM is van plan om 75.000 ton af te nemen, aldus een woordvoerder.

De Nederlandse luchtvaartsector heeft de afgelopen tijd geijverd voor een zogeheten SAF-fonds, dat zou moeten bijdragen aan de productie van de alternatieve kerosine. De opbrengst van de vliegtaks zou in dat fonds gestopt moeten worden, maar het nieuwe kabinet maakt er geen melding van in het coalitieakkoord.

Vollenbroek is vooral bekend als de activist die het land lam heeft gelegd vanwege rechtszaken over stikstof, maar zijn organisatie MOB houdt zich ook bezig met de zogeheten Kader Richtlijn Water. MOB zal het bezwaar tegen de vergunning intrekken als de provincie Groningen de lozingsvergunning van DSL-01 aanpast. Een vergoeding is niet betaald, aldus Vollenbroek:

„Hier is geen sprake van chantage. We hebben een goed gesprek gehad met Skynrg. De normen voor lozing op de Waddenzee waren veel te ruim. Het bedrijf vond dat ook, dus wordt de vergunning aangepast. Het is een goed initiatief, dat willen we niet in de kiem smoren.”

Volgens Veen was Skynrg niet van plan om te lozen op de Waddenzee. „We waren niet van plan om te lozen op de Waddenzee. het gezuiverde water wordt maximaal hergebruikt in de fabriek. Hierdoor verlaten geen schadelijke stoffen het terrein.”