Boer Freddy Oostra uit Wapse heeft nog een koe en drie kalfjes over voor de hobby. Foto: DVHN
Koeien verkocht, stallen leeg, maar het hoofd vol met ideeën. Freddy Oostra (46) uit Wapse zet alles op alles om zijn boerenbedrijf voort te zetten. Hij verbouwt olifantsgras, zonnekroon én tarwe. Dat laatste wordt gebruikt als isolatiemateriaal.
Vanuit de woonkamer van Freddy Oostra zie je het het olifantsgras aan de overkant van de weg vriendelijk in de wind wuiven. „Het is in het najaar ongeveer anderhalf tot twee meter hoog. Daar komt nog ruim een meter bij. Ziet er mooi uit toch? Of je nou tegen de bosrand aankijkt of tegen het groene gras, dat maakt niet zoveel verschil.”
Het is een flinke ommezwaai voor de geboren boer. Een paar maanden geleden had Oostra nog koeien in zijn weides achter het huis lopen. Maar zijn boerenpraktijk is sinds hij erachter kwam dat hij een zogenoemde ‘piekbelaster’ van stikstof was, volledig anders. Hij verbouwt nu olifantsgras, zonnekroon en graan.
Pionieren
Oostra had zijn hoofd kunnen laten hangen toen hij erachter kwam dat hij na de metingen eigenlijk zou moeten stoppen met zijn boerenbedrijf, maar daar is hij het type niet voor. „Ik ben een pionier en dus wilde ik wat anders gaan doen. We hebben 40 hectare land en als het even kan, wil ik dat graag behouden. Ik wil het graag overdragen aan mijn zoons Ingmar (6) en Domien (5).”
Zijn hersenpan kookte over. Mais zou kunnen, maar hoe zit het met andere gewassen, zoals olifantsgras? Of graan, dat uiteindelijk wordt vermalen tot gehakseld stro?
Over dat laatste las hij in de plaatselijke krant De Westervelder. „Dat artikel ging over Versnellingshoeve ‘t kiemt in Frederiksoord. Daar zochten ze lokale boeren die graan wilden verbouwen dat gebruikt kon worden als isolatiemateriaal. Er stond een foto bij van directeur Wiebe Lamsma. Ik dacht: die man herken ik. Die fietst elke ochtend langs ons huis.”
2,5 hectare graan
Oostra sprak hem de volgende ochtend aan toen Lamsma onderweg was naar Frederiksoord. Het tweetal maakte een afspraak en de boer wilde wel een poging wagen. Hij zaaide vorig najaar 2,5 hectare graan in en oogste dat met succes.
Het moment suprême volgde oktober dit jaar bij de hoeve in Frederiksoord. Het laatste gedeelte van de muren van de Versnellingshoeve werd door gedeputeerde Yvonne Turenhout van de provincie Drenthe en wethouder Renate den Hollander van de gemeente Westerveld ingespoten met gehakseld stro. Ook bracht Turenhout 25.000 euro aan subsidie mee.
Wiebe Lamsma spuit het gehakselde stro van Freddy Oostra in de muren van de Versnellingshoeve. Foto: DVHN
Dat gehakselde stro in de muren komt van het land van Oostra. Maar kun je stro zomaar in muren spuiten? Wordt het materiaal niet te vochtig en kan het niet gemakkelijk in de fik vliegen?
Volgens Gerjan van den Dolder van Natuurlijk bouwadvies is de vochtigheid, een dag na het inspuiten van het stro, al gedaald, vertelt hij tijdens de bijeenkomst begin oktober in Frederiksoord. „Toen er nog geen isolatie in de muur zat, was de vochtigheid ongeveer 75 procent. Na een dag met stro in de muren is dat al gedaald naar 57 procent. Er zitten tien sensoren in de muren en die meten een jaar lang hoe het met het stro in de muren is.”
Volgens Maarten van het bedrijf Isolatiespecialist uit Nijensleek zit er weinig zuurstof in de dikke laag stro die in de muren wordt gespoten. „Er wordt vaak gedacht: als iets brandt dan is het stro. Maar je moet het echt warm maken, wil het vlam vatten. Wanneer de buitenste laag vlam vat, verkoolt het, maar het vliegt niet in brand. Het werkt eigenlijk brandvertragend, mits het goed is ingeblazen. Dat proces krijgen we steeds meer onder de knie.”
Gedeputeerde Yvonne Turenhout van de provincie Drenthe (onder) en wethouder Renate den Hollander van de gemeente Westerveld (boven) spuiten het gehakselde stro in de muur. Foto: DVHN
Hoe dit project nu exact verder gaat, weet Oostra anderhalve maand na de bijeenkomst nog niet. „Mijn schuur ligt nog vol met balen gehakseld stro. Als het goed is, wordt dat nog opgehaald. Er moet nog een manier gevonden worden om het voor mij winstgevend te maken, want het verbouwen van het graan kost mij meer dan dat het oplevert. We gaan binnenkort om tafel en ik hoop dat het een vervolg krijgt.”
Vierde generatie boer
Ook al is het allemaal onzeker, Oostra geniet van het experimenteren. Vooral omdat hij weet waarvoor hij het doet. Hij is namelijk de vierde generatie boer die op deze plek in het buitengebied onderneemt. Zijn overgrootvader begon op exact deze plek in 1908 met zijn bedrijf. Daarna volgden zijn opa en daarna zijn vader, die in 1983 al overleed. „Ik was toen nog maar 4 jaar oud. Toch wilde ik altijd boer worden.”
Dat ziet Oostra ook terug bij zijn eigen zoons. De Drent had daarom het bedrijf graag aan Ingmar en Domien overgedragen. Het liep anders. In maart dit jaar werden alle koeien opgehaald. Tot groot verdriet van Oostra. „Het is niet zo dat ik heb gehuild, maar het deed wel pijn. Toen de koeien weggingen, heb ik mijn emoties uitgezet.”
De vriendelijke, rustige boer houdt van dieren. Daarom is het niet helemaal stil op de boerderij. Koe Katja en de drie kalfjes Amelié, Brechtje en Charlotte grazen nog achter het grote aantal schuren. Dit tot groot plezier van de twee jongens. „Ingmar doet zelfs al het draad open als de dieren naar buiten mogen. Ook lopen de jongens altijd achter mij aan als ik op het erf bezig ben.”
Olifantsgras in straatklinkers, wc-papier en asfalt
Graan is niet het enige paard waar Oostra op wedt. „Ik verbouw ook olifantsgras. Het zit in asfalt, wc-papier, straatklinkers en in nog veel meer dingen.”
Ook zaaide hij zonnekroon in. Dat gewas kan weer gebruikt worden voor de biovergister die wordt gebouwd bij Attero in Wijster. Of die vergister er komt is ook nog de vraag. „Een van de vergunningen is nog niet rond, dus dat is afwachten.”
Blue City Rotterdam
Daarnaast wordt de zonnekroon van Oostra op dit moment ook onder de loep genomen door buitenlandse studenten die aangesloten zijn bij Blue City in Rotterdam, het voormalige zwembad Tropicana dat nu is omgebouwd tot ‘spil van de circulaire economie’.
Een groepje studenten kijkt wat er allemaal gedaan kan worden met zonnekroon. „Als het goed is komen ze ook nog een dag hierheen zodat ze de hectares met zonnekroon nog kunnen bewonderen. Wat daar precies uitkomt, weet ik ook nog niet. Maar wie weet vinden ze andere toepassingen voor het gewas.”
Redden gaat hij het sowieso. „Mijn neef Reint en ik hebben samen een voermengbedrijf dat goed loopt. We gaan naar veertien agrarische bedrijven in Zuidwest-Drenthe en leveren precies de hoeveelheid mengvoer aan die de boer wenst, zeven dagen per week.”
De vier koeien blijven en als het even meezit komt er nog een koppeltje bij. „Niks is mooiers dan elke dag je eigen koeien zien grazen in je eigen weide.”
