Henry Hoiting meet de spanning op zijn stroomdraden. Foto: Jilmer Postma
Met een combinatie van geluid, geur én stroom houdt Henry Hoiting de wolven ver van zijn kuddes schapen. Een proef die hij zelf bedacht, blijkt al een jaar succesvol.
Hij banjert hier tussen Doldersum en Wapse met een flinke gang langs dopheidestruiken en pitrusstengels. ,,Dit is mijn wereld!”, roept Henry Hoiting uit Appelscha trots. Verderop staan zijn schapen. Althans, een aantal van de 1500 die hij houdt in het Drents-Friese Wold en het Fochteloërveen.
Maar daar gaat het nu niet om. Hoiting wil zijn ,,geurvlaggen” laten zien: opgerolde stukken wol die onder aan de afrastering zijn gehangen, besprenkeld met een vloeistof waarover hij verder niet wil uitweiden. ,,Ik moet het nog verder perfectioneren.”
Hij stopt op de plek waar de vlaggen zouden moeten hangen. ,,Ze zijn weg.” Een medewerker blijkt ze naar een andere plek te hebben verplaatst. En verder loopt Hoiting weer, naar een geurvlag die nog wel op de oorspronkelijke plek hangt. Daar kan de schapenhouder goed uitleggen wat zijn idee is.
Een geurvlag, zoals schapenhouder Henry Hoiting het noemt. Foto: Jilmer Postma
Pavlovreactie
De tien tot vijftien wolven die in dit gebied leven en al zeker 150 schapen hebben gedood, komen op de geur van de wol af, vertelt Hoiting. Vervolgens horen ze een getik dat afkomstig is uit een bouwradio die Hoiting tussen de heidestruiken heeft geplaatst.
En dan, pats, krijgen ze een enorme schok als lijf, bek of oren in aanraking komen met de stroomdraad. Hoiting heeft schrikdraadapparatuur zo aangepast dat er 8500 tot 9500 volt op staat. ,,Dat vindt een wolf niet gezellig”, constateert hij. Het voltage is veel hoger dan de spanning op een doorsnee afrastering tegen wolven. ,,Dat werkt niet goed genoeg.”
De combinatie geurvlag-tikkend geluid-hoge spanning heeft wél het gewenste effect, stelt Hoiting, namelijk een pavlovreactie bij wolven. ,,De wolf ruikt, verkent en denkt voortaan: ik spring hier niet overheen. Ik experimenteer nu een jaar en er is geen schaap meer gepakt. En ik zeg je eerlijk: de hoogte van de afrastering maakt niet eens uit. Ik heb het spul nu op 1,20 meter omdat dat nu eenmaal de voorschriften zijn.”
‘Dit is heel goed nieuws’
Hoiting beschermt al zijn schapen nu op deze manier. Het ei van Columbus? ,,Dat misschien niet”, zegt Harry Oosterman. Hij is voorzitter van de wolvencommissie die de provincie adviseert. ,,Maar dit is natuurlijk wel heel goed nieuws. Henry laat zien dat er heel wat mogelijk is als je materialen goed afstelt en gebruikt. Alleen het plaatsen van een hek met stroom is niet genoeg.’’
Wolven blijven nu weg bij de schapen van Hoiting. Maar krijgen andere schapenboeren nu niet juist meer te maken met de wolf? Jaagt zijn ‘systeem’ ze nu niet naar andere gebieden?
,,Nee”, stelt Hoiting. ,,De cijfers bewijzen dat dat niet zo is.” En wat als de wolf een list bedenkt en ondanks Hoitings nieuwe ‘bestrijdingsmethode’ op een gegeven moment toch weer schapen pakt? ,,Ik denk eerder dat het dier op zoek gaat naar alternatieve prooien, zoals reeën. Je ziet ook al meer aanvallen op rundvee.”
‘Extra geld nodig’
Een veehouder kan maximaal 20.000 euro aan subsidie krijgen voor wolfwerende maatregelen. ,,Voor kleine boeren is dat genoeg om de aanpak van Hoiting te kunnen overnemen, voor de grotere niet’’, weet Oosterman. ,,Zij hebben meer materiaal nodig, maar ook meer mensen die het werk doen. Er zal dus extra geld voor moeten worden vrijgemaakt. Landelijk, provinciaal, maar misschien ook wel Europees.’’
De provincie Fryslân droeg 25.000 euro bij aan het experiment van Hoiting en wil diens eindrapportage begin volgend jaar afwachten. Daarna kunnen eventuele financieringsplannen worden gemaakt om andere schapenhouders verder te helpen. ,,Maar het enthousiasme over het werk van Hoiting is ook bij de provincie groot’’, laat een woordvoerder weten.
BIJ12, de organisatie die namens de provincies het aantal wolven bijhoudt en schade op vee afhandelt, heeft nog geen inhoudelijk oordeel.