De binnenplaats van jeugdgevangenis De Haven in Veenhuizen. Foto: Marcel Jurian de Jong
Door langdurige personeelstekorten in jeugdgevangenissen ontstaan risico’s voor de veiligheid van werknemers en vastzittende jongeren, oordelen inspecties.
De Haven in Veenhuizen is één van de zes jeugdgevangenissen in Nederland. Deze JJI’s (Justitiële Jeugdinrichtingen) kampen al jaren met personeelsgebrek en de nood is het afgelopen half jaar verergerd, omdat het door nieuwe wetgeving veel lastiger is om tijdelijke, externe beroepskrachten in te huren.
Deze week deden drie rijksinspecties (Justitie en Veiligheid, Onderwijs en Gezondheidszorg) daarom een dringende oproep aan demissionair staatssecretaris Teun Struycken van rechtsbescherming om met spoed in te grijpen.
‘Hij moet zorgen dat er voldoende vakbekwaam personeel is, dat er voldoende hoogbeveiligde plekken voor de jongeren beschikbaar zijn en dat de financiering voor deze inrichtingen passend is, ook voor uitbreiding met een extra JJI’, schrijven de inspecties in een persbericht.
‘Langer opgesloten op kamer’
Jeugdgevangenissen werken (bijna) alleen nog met vast personeel. Voor de stabiliteit en herkenning voor jeugdige gevangenen is dat positief, maar vaste medewerkers zijn moeilijk te vinden.
Jongeren zitten door het personeelstekort langer alleen opgesloten op hun kamer, missen lesuren en kunnen hun naasten minder zien’, schrijven de inspecties. ‘Daarmee staat het pedagogisch uitgangspunt van het jeugdstrafrecht – leren van de straf door scholing, opvoeding en behandeling – onder druk. [...] Medewerkers hebben bovendien niet altijd de tijd en ruimte om consequent de-escalerend op te treden. Dat kan incidenten in de hand werken.’
Deze constateringen en de oproep aan de staatssecretaris vloeien voort uit een bezoek aan jeugdgevangenis De Hartelborgt en de bijbehorende school in Spijkenisse, afgelopen mei. Volgens een woordvoerder van de inspectie voor Justitie en Veiligheid zijn de problemen exemplarisch voor alle jeugdgevangenissen.
‘Signalen zijn overal hetzelfde’
„Wij houden doorlopend toezicht en hebben geregeld contact met de verschillende JJI’s in Nederland”, vertelt zij. „Ook met De Haven in Veenhuizen. De signalen zijn overal hetzelfde.”
Het personeel dat wel aanwezig is, werkt zich volgens de woordvoerder een slag in de rondte om te zorgen dat alles blijft draaien. „Dat alsnog het resultaat is dat jongeren bijvoorbeeld kortere dagbesteding krijgen, is heel vervelend. Dat was voor de werknemers natuurlijk niet het beeld dat ze voor ogen hadden toen ze in de jeugdgevangenis aan de slag gingen.”