Fage wil een grote fabriek voor 80.000 ton yoghurt op bedrijventerrein Riegmeer bij Hoogeveen bouwen. Foto: DvhN
De provincie Drenthe zet de mogelijke komst van zuivelproducent Fagé naar bedrijventerrein Riegmeer in Hoogeveen nadrukkelijk in als proefproject voor nieuwe stikstofregels. Tegelijkertijd zijn op cruciale onderdelen nog flinke onzekerheden. Dat blijkt uit antwoorden van de Gedeputeerde Staten op vragen van de Partij voor de Dieren.
De fabriek, goed voor een investering van circa 150 miljoen euro en naar verwachting zo’n 200 banen, moet uitgroeien tot een van de duurzaamste zuivelfabrieken van Europa. Maar het college erkent dat de juridische houdbaarheid van de vergunning nog allesbehalve zeker is. Ook randvoorwaarden als watergebruik, energievoorziening en grondstoffen zijn nog niet volledig uitgekristalliseerd.
Plannen bijgesteld: veel minder waterverbruik
Een opvallende koerswijziging betreft het watergebruik. Waar in eerste instantie werd uitgegaan van 2,5 miljoen liter drinkwater per dag, is dat na aanpassing teruggebracht tot maximaal 250 kubieke meter (250.000 liter) per dag. Een drastische reductie.
Die daling komt vooral doordat Fagé inzet op hergebruik van water via een eigen zuiveringsinstallatie. De eerder geplande persleiding voor afvalwater naar de rioolwaterzuivering in Echten vervalt daardoor. Het waterschap staat positief tegenover deze aangepaste aanpak.
Proef met stikstofregels
De provincie maakt er geen geheim van: het project wordt gebruikt om ervaring op te doen met een nieuwe manier van vergunningverlening. Centraal staat een ecologische beoordeling zonder saldering, waarbij wetenschappelijk moet worden aangetoond dat Natura 2000-gebieden geen schade ondervinden, zelfs als er sprake is van een beperkte toename van stikstof.
De rechtspraak hierover is nog volop in beweging. De Gedeputeerde Staten sluiten dan ook niet uit dat een verleende vergunning later alsnog sneuvelt bij de rechter.
Volledig elektrisch, maar energie-intensief
Fagé profileert de fabriek als all electric. In het productieproces worden geen fossiele brandstoffen gebruikt, wat past binnen de duurzaamheidsdoelen. Daar staat een aanzienlijk energieverbruik tegenover.
Volgens de meest recente aanvraag gaat het om circa 10,1 miljoen kWh per maand. Netbeheerders TenneT, Enexis en Rendo werken daarom aan uitbreiding van het elektriciteitsnet rond Hoogeveen, onder meer met nieuwe stations en verbindingen.
Volgens de provincie zijn die investeringen overigens ook zonder de komst van Fagé noodzakelijk en blijft de leveringszekerheid voor inwoners gewaarborgd.
Melkvoorziening nog onduidelijk
Over de herkomst van de melk blijft het beeld diffuus. De provincie benadrukt dat Fagé bij voorkeur lokaal wil inkopen, maar stelt tegelijkertijd dat dit geen harde voorwaarde is voor een vergunning.
Tijdens de presentatie van de plannen in 2021 gaf de directie al aan dat de aanvoer geen bottleneck is vanwege bestaande contracten elders in Europa. Lokale melkveehouders zouden pas op termijn kunnen aanhaken. Aangezien de provincie tegelijkertijd inzet op krimp van de melkveehouderij om stikstofuitstoot terug te dringen blijft het de vraag of de fabriek uiteindelijk afhankelijk wordt van transport van melk over langere afstanden.
Banen, maar ook vragen over personeel
De fabriek moet ongeveer 200 banen opleveren, vooral voor praktisch en middelbaar opgeleid personeel. Volgens de provincie sluit dat aan bij het regionale arbeidsaanbod.
Fagé zelf verwacht de personeelsopbouw gefaseerd te realiseren, in samenwerking met onderwijsinstellingen en opleidingspartners. Daarmee wil het bedrijf inspelen op bestaande tekorten in technische en productieberoepen.
Of er arbeidsmigranten nodig zijn, blijft onduidelijk. Zowel de provincie als Fagé mikken in eerste instantie op lokale werving, maar sluiten inzet van personeel van buiten de regio of uit het buitenland niet uit. Concrete cijfers ontbreken.
Wat als Fagé afhaakt?
Mocht Fagé alsnog afzien van vestiging in Hoogeveen, dan verwacht de provincie dat de directe impact voor de gemeente beperkt blijft. Kavels op Riegmeer kunnen opnieuw worden uitgegeven.
Wel erkent het provinciaal college dat een mislukking kan doorwerken in het imago van Drenthe als vestigingslocatie. Juist omdat de provincie stevig heeft ingezet op deze komst, kan een terugtrekking het vertrouwen van toekomstige investeerders schaden.
Komt deze Griekse yoghurt ooit van Hoogeveense bodem? Foto: Fage
