Richard K. hoorde officier van justitie Rink Janssens levenslang eisen voor de dubbele moord in Weiteveen. Illustratie: Petra Urban
Zijn familie en vrienden kunnen hem nog bezoeken in de gevangenis: een luxe die de families en vrienden van Sam en Ineke niet meer hebben. Dat zei de officier van justitie over Richard K. tegen wie hij een levenslange celstraf eiste voor de dubbele moord in Weiteveen.
De officier van justitie vindt dat K. (51) planmatig en berekenend te werk ging op 16 januari 2024, de dag dat hij Ineke (44) en Sam (38) van het leven beroofde. Rechter Jeroen van Bruggen sprak op de tweede dag van de rechtszaak tegen de 51-jarige Weitevener tweemaal van een ‘executie’ die K. uitvoerde. Ook wekte K. volgens hem de indruk dat hij het recht die dag in eigen hand nam.
‘Ging dat door uw hoofd?’
K. had toen al bijna een jaar een geschil met het stel over verborgen gebreken aan het huis dat hij ze verkocht. ,,Het lijkt niet op een opwelling. U nam het besluit: deze mensen moeten dood.” Of dat door zijn hoofd ging, wilde de rechter van K. weten.
Maar ook op de tweede dag liet het geheugen van K. hem op belangrijke momenten in de steek. ,,Van wat ik weet, heb ik dat niet gedacht”, zei K., die met hulp van zijn advocaat die opmerking nog kracht bijzette. Hij weet niet meer wat hij die ochtend allemaal dacht, maar wel dat hij ‘beslist niet dacht’ wat de rechter hem voorlegde.
Emotioneel wiebelig
K. was net als de dag ervoor emotioneel wiebelig. Opgewekt vertelde hij, tussen het tonen van de verschrikkelijke camerabeelden door, weer over wapens. Maar details over hoe en waarom hij Sam en Ineke doodmaakte kon hij zich niet heugen. Wel dat dat hij naar de schuur die dichtbij hun huis stond ging om wat te werken en de paardjes te voeren.
Bij de verklaringen van de nabestaanden, onder wie de zoon (13) en dochter (10) van Sam en Ineke, zette K. zijn bril af en wreef hij de tranen uit zijn ogen. Nadat Inekes ouders hem typeerden als ‘een lafaard en het beest van Weiteveen’, liet K. lange tijd het hoofd hangen.
Volgens K. bedreigde Sam tijdens een ruzie de zondag voor zijn geweldsexplosie ‘zijn gezin en zijn moeder met dood en verkrachting’. Op de getoonde gruwelbeelden van de slachtpartij twee dagen later hoor je een haan kraaien op het erf van Sam en Ineke. Juist op het moment dat K. het uitschreeuwt over Sams bedreigingen kraait die haan – een tikje bijbels toen Petrus jokte tegen Jezus– voor de derde keer. Op de beelden is niet te zien dat K. zijn paardjes te eten gaf.
K. gaf wel toe dat het allemaal was gebeurd, maar het was net alsof hij niet over zijn lippen kon krijgen dat hij dat zelf had gedaan. Het viel de rechter op dat K. meer zelfmedelijden had dan berouw over wat hij had gedaan. ,,Nee dat is verkeerd begrepen, dan zeg ik het niet goed. Ik bedoel dat hun leed niet vergelijkbaar is met dat van mij, of mijn gezin.”
Met een smoes in de val gelokt
Hij ging die januariochtend naar zijn schuur vlak bij het huis van Ineke en Sam om de paardjes te voeren. Hij schakelde 18 van zijn 19 camera’s uit, waarvan de meeste op het erf van Ineke en Sam gericht stonden. Toen hij Ineke zag weggaan in haar Mitsubishi, reed hij haar even later zwaarbewapend klem in haar auto en schoot haar dood.
Meteen erna probeerde hij volgens de officier Sam in zijn huis met een smoes in een valstrik te lokken, door te roepen dat zijn vrouw een auto-ongeluk had gehad. ,,Dat hun toen 12-jarige zoon nog thuis was, hield K. niet tegen.”
Eenmaal binnen schoot hij op Sam, die nog in bed lag. Toen die vluchtte, haalde K. een vuurbuks uit zijn auto, die nog met open portier op het erf stond. K. had een jachtakte, maar de moordwapens waren illegaal. „Hij speurde hem op als een jager die achter aangeschoten wild aanzit, en schoot vijfmaal van dichtbij op Sam. Ook sloeg K. hem met een geweer zo’n tienmaal op zijn hoofd.”
K. voelt ‘medeleven’
K. beweerde dat hij Ineke dwong te stoppen in een poging om nog een keer als fatsoenlijke mensen over de kwestie te praten. ,,Als je iemand wil spreken, rij je diegene niet gewapend en met voldoende munitie op zak klem”, vindt de officier. Volgens zijn advocaat Justus Reisinger is bij K. sprake van een stoornis en moet hij verminderd toerekeningsvatbaar worden verklaard.
In zijn slotwoord zei K. dat hij ‘wel medeleven en empathie voelt’. ,,En verder zou ik niet weten wat ik moet zeggen.” Met een lachje en een hand op de schouder van zijn raadsman en een handdruk van zijn andere advocaat nam hij afscheid. En dan. ,,Hartelijk bedankt”, als de politie hem meeneemt om hem terug naar de gevangenis te brengen. De rechtbank doet op 24 maart uitspraak.
