Rina Exel is steward van FC Emmen. Foto: Boudewijn Benting
Ze staat bekend als de moeder van de tribune. Als steward van FC Emmen geniet Rina Exel (66) uit Emmen het respect van ieder lid van de harde kern. Gewoon, door aardig te doen en te zeggen waar het op staat.
Het is april 2002. Rina helpt bij de bekerfinale tussen FC Utrecht en Ajax, die gespeeld wordt in De Kuip in Rotterdam. Als steward neemt ze plaats in een bus vol fanatieke supporters van Ajax, om hen te begeleiden naar de stad van aartsvijand Feyenoord.
De bus vertrekt niet voordat Rina duidelijk heeft gemaakt wat ze wel en niet wil hebben. „We kunnen twee dingen doen”, begint ze, ten overstaan van alle harde kern-supporters van Ajax. „Of we gedragen ons en vieren een feestje. Of we gaan linea recta naar het politiebureau.” Stomverbaasde koppen. „Enne, o ja”, voegt Rina eraan toe, „ik ben voor Feyenoord.”
Even later komt een Ajax-hooligan - groot, kale kop, oorring - naar haar toe. „Hé wijfie”, klinkt het. „Jij hebt wel lef.”
Rina grinnikt: „Op de terugweg zaten meer supporters in mijn bus dan op de heenweg”.
'Ga gewoon een gesprek aan’
Rina diept de herinnering op aan de keukentafel. Onder de tafel ligt hond Axel te snurken. Ze is een bekend gezicht bij FC Emmen. Iedere thuiswedstrijd staat ze in het vak van de Brigata Fanatico, iedere uitwedstrijd zit ze in de bus met de fanatieke supporters. Soms helpt ze andere clubs, maar in principe is het FC Emmen dat de klok slaat. Ze is te herkennen aan haar gele stewardjas, met daarop het FC Emmen-logo.
Bijna 35 jaar is Rina vrijwillig steward bij FC Emmen. Het zijn ‘haar’ jongens en meiden. Ze zorgt ervoor dat de mannen en vrouwen van de harde kern zich gedragen. „Je moet respect geven om respect te krijgen. Ga gewoon een gesprek aan.” Dochter Mariek grapt weleens dat ze er een heleboel broers en zussen bij heeft.
Rina Exel in het stadion. Foto: DVHN
'Er wordt te weinig geknuffeld’
Rina praat en knuffelt met ze. „Knuffelen, man”, zegt Rina. „Er wordt te weinig geknuffeld. Eem een knuffel, hoe is het mit joe? Mensen hebben dat nodig, ik vind dat normaal.” Ze gniffelt. „Niet iedereen bij de leiding is blij dat er zoveel geknuffeld wordt. Maar daar heb ik schijt aan.” Sommigen storten hun hart uit bij Rina. „Ik heb hele privégesprekken. Dat kan gaan over stage, school of een baan. Ik zie het als een soort maatschappelijk werk. Als ik ze kan helpen, help ik ze. En anders stuur ik ze ergens naartoe waar ze geholpen kunnen worden.”
Natuurlijk, de fanatieke supporters zijn geen koorknapen. Een middelvinger of een scheldkanonnade naar de scheidsrechter, het heurt erbij. Bier en een snuif? Rina lacht. „Dat gebeurt ook. Natuurlijk.” Maar vechten of vernielingen? Niet waar zij bij is. Er wordt geluisterd naar de moeder van de tribune. Eén blik van haar is genoeg. Rina: „Moeders wordt boos, klinkt het dan”.
'Wie mot eem naar Emmen’
Ze vindt het prachtig, de fratsen en de streken die de supporters af en toe uithalen. „Soms denk ik: och, dat heb je van je vader. Ik zie hele generaties voorbijkomen. Jongens vragen me: hoe deed papa of opa vroeger op de tribune? Mooi, man. Het is één familie.”
Voetbal speelt een belangrijke rol in haar leven. Vroeger ging ze met haar opa uit Emmerschans naar FC Emmen, toen nog aan de Kerkhoflaan. „Wicht, wie mot eem naar Emmen”, zei haar opa dan. Ze trouwde met haar achterneef Bennie, ook verzot van voetbal. Bennie was een bekende en populaire Emmen-fan.
Pubers waren nog toen Rina en Bennie gezamenlijk al langs de lijn stonden. Eerst op een flinke grasbult, later op Zuid, de tribune van de harde kern. „Bennie was mijn soulmate. Mijn maatje. We konden naast elkaar zitten zonder wat te zeggen, maar je wist precies wat je aan elkaar had.” In 2012 overleed Bennie. Vlak voor zijn overlijden schilderde hij nog het stewardhome in de rood-witte kleuren van FC Emmen. Ze mist hem.
‘Voetbal net iets mooier maken’
Een week na zijn overlijden stond ze alweer in de Oude Meerdijk. „Dat gaf rust. Tussen de collega's en supporters die me steunden. De minuut stilte die voor Bennie werd gehouden, maakte veel indruk.” Voor iedere thuiswedstrijd kijkt ze nog altijd even naar het plekje, waar Bennie stond.
Rina zegt er niet aan te denken om te stoppen als steward. Ze geniet van de wisselwerking met de supporters, de gesprekken, het geouwehoer. „Laatst zei een supporter: het enige positieve puntje van vandaag is dat wie joe daar zien staan. Op mijn beurt hoop ik dat ik het voetbal voor anderen net iets mooier kan maken.”
Zachte Krachten
In Zachte Krachten komen mensen aan het woord die de wereld mooier maken, zonder winstbejag. U kunt iemand aandragen via marijke.brouwer@dvhn.nl en wie weet vindt u uw kandidaat terug in deze serie.