Wolter Kiekebos (links) en Lucas Rengers (rechts) hebben samen het 'perfecte' egelhuisje gemaakt. Foto: Boudewijn Benting
Steeds meer mensen hebben een egelhuisje in de tuin. Maar die zijn vaak helemaal niet goed voor deze dieren, waarschuwt de Egelbescherming. Daarom hebben zij samen met de AT Groep in Emmen de HedgyHome 1.0 ontworpen.
Een egelvilla zou je het kunnen noemen, want hij is ongeveer vijftig bij vijftig centimeter breed, heeft daar nog een apart tunneltje aan vast en weegt 25 kilo. „Andere huisjes zijn vaak te klein of het materiaal is niet goed, waardoor er schimmel in komt. Ze worden dan ziek, verliezen hun stekels of gaan dood”, zegt Emmenaar Lucas Rengers van de Egelbescherming.
Bedreigd
Het gaat niet goed met de egels in Nederland. In de afgelopen tien jaar is het aantal gehalveerd. Nu staat het dier op de internationale lijst van diersoorten die met uitsterven worden bedreigd.
„Ze hebben heel weinig plekken om een nest te bouwen, omdat mensen steeds meer tegels in hun tuinen leggen en de tuinen steeds strakker onderhouden”, vertelt Rengers. „Of de egeltjes moeten om schuttingen heen lopen om in een andere tuin naar voedsel te zoeken. Als ze hiervoor een weg over moeten steken, bestaat de kans dat ze worden doodgereden. Zijn er jonkies, dan moeten zij verder zonder hun moeder.’’
De prikkelgevoelige beestjes zijn snel bang en rollen zich op als er gevaar dreigt, zelfs midden op de weg. „Ze realiseren zich het gevaar totaal niet en worden platgereden.”
HedgyHome 1.0
Rengers is al een paar jaar bezig met het bedenken van het perfecte egelhuisje. „Het begon allemaal toen ik een egeltje in mijn tuin kreeg en daar foto’s van plaatste in een Facebook-groep. Eén vrouw had steeds stevige kritiek, omdat mijn huisjes te klein waren en ik ze van goedkoop materiaal maakte. Uiteindelijk heb ik me daar wat van aangetrokken.”
Adrie Heins (rechts) is één van de mensen die zich bezighouden met het timmeren van de egelvilla's. Foto: Boudewijn Benting
Hij maakte verschillende egelhuisjes, steeds net wat anders, en liet ze keuren bij de Egelbescherming. Die keurde ze steeds af. Tot hij zelf de HedgyHome 1.0 ontwierp. Hierop reageerde de Egelbescherming enthousiast. Met het ontwerp klopte Rengers, die zich inmiddels zelf had aangesloten bij de Egelbescherming, aan bij Wolter Kiekebos van AT Groep in Emmen; een bedrijf dat mensen die om verschillende redenen niet kunnen werken weer aan een betaalde baan helpt. Daar maken ze van alles met hout, zoals aardappelkistjes, vogelhuisjes en kerstbomen.
„We bouwden eerst vijf huisjes en al snel rees het aantal reserveringen de pan uit”, vertelt Kiekebos. Het egelhuisje is gemaakt van het hout van de douglasspar, heeft een wit dak om warmte buiten te houden en is groot genoeg voor de twee tot tien jonkies die een egel kan krijgen. Er zitten ventilatiegaten in, maar niet zo veel dat het tocht. „Maar het kan altijd beter; het perfecte egelhuisje bestaat niet. Daarom heet het ook de 1.0. Er kunnen dus nog verbeterde versies komen’’, voegt Rengers toe.
Uit Maastricht
„Egels zijn zelf prima nestenbouwers, zolang er maar genoeg plekjes en bladeren zijn”, vertelt Kiekebos. „Die bladeren gebruiken ze ook in een egelhuisje; eigenlijk is het een omhulsel voor een nest. Daarom is het zo belangrijk dat ze een goed huisje hebben voor hun winterslaap, maar ook daarna als ze jonkies krijgen.”
De huisjes gaan over de toonbank voor 140 euro per stuk. „We maken er niet zo veel winst op”, vertelt Kiekebos. „Die hoge prijs komt vooral door het materiaal en er gaat veel tijd in zitten. We werken maar met vijf mensen aan de huisjes en we maken er steeds tien per maand.”
Door het formaat worden ze ook niet opgestuurd. Maar dat houdt de egelliefhebbers niet tegen. „Steeds als we er weer tien hebben, zijn ze gelijk verkocht. Het is onvoorstelbaar; mensen kwamen zelfs uit Maastricht en hebben hier een weekendje weg geboekt, zodat ze het egelhuisje op konden halen.”
Het woord HedgyHome komt van de Engelse vertaling van het woord egel: hedgehog. Foto: Niels Westra
Kittenvoer met kip
„Veel mensen denken dat alle egeltjes nu al in winterslaap zijn, maar dat is helemaal niet zo”, legt Rengers uit. „De mannetjes gaan in oktober in winterslaap, de vrouwtjes in december en de jonkies pas in januari. Ze worden in april wakker, als ze niet worden verstoord. Vaak gebeurt dat jammer genoeg wel. Dan gaan ze dood omdat er in de winter nog niet genoeg voedsel te vinden is.”
Ook de mensen die de egelvilla toch te duur vinden, kunnen egeltjes helpen. „Geef ze kittenvoer met kip. Dat is zelfs beter dan de egelvoer die je her en der kunt kopen. Voer voor volwassen katten mag ook, maar die brokjes zijn vaak groter en moeilijker te eten. Dat kan je de hele winter blijven neerleggen, dan hebben ze wat te eten als ze toch eerder wakker worden uit hun winterslaap. En laat de bladeren van de bomen gewoon in je tuin liggen.”
Wat kun je zelf doen voor egels?
Een egel is in nood als hij gewond is, moeilijk loopt, overdag zichtbaar is of verdwaasd rondloopt. Bel dan de Egelbescherming of Dierenambulance.
Naast kattenvoer neerleggen zijn er ook andere dingen die je kunt doen voor het egeltje in je tuin. Zorg voor veel inheemse planten; een bramenstruik is de allerbeste. Een egel gebruikt graag bladeren, dus het is goed om een flinke stapel bladeren achterin de tuin te laten liggen. De stekelige diertjes worden vaak platgereden als ze van tuin naar tuin lopen. Om dat te voorkomen kun je een doorgang maken naar de tuin van de buren van minimaal dertien bij dertien centimeter.
Ben je handig? Dan kan je proberen om zelf de HedgyHome 1.0 in elkaar te zetten. De stap-voor-stap-bouwinstructies zijn gratis te downloaden op de website van de Egelbescherming of Natuurmonumenten.