We weten te weinig van hartproblemen bij vrouwen: 'Wie de symptomen niet herkent, gaat niet reanimeren'

Ze is bijna nooit ziek. Werkte de afgelopen jaren zo ongeveer 80 uur in de week, als sociale media-adviseur voor bedrijven, als eigenaar van het Rensentheater in het voormalige dierenpark van Emmen en als medeorganisator van het China Lights Festival.

Was ze vrij, dan kroop ze vaak toch weer achter de computer om het een of het ander te regelen. Hobby.

Toen Jannet Westebring (45) zich in september, daags na een lange vliegreis, niet lekker voelde, sloeg ze daar aanvankelijk dan ook weinig acht op. Ze was naar Dubai geweest op uitnodiging van een zakenrelatie, om daar de opening van een lichtshow bij te wonen. Terug in Emmen nodigde ze haar moeder uit om bij haar te komen te eten. Lekker even bijkletsen, onder het genot van lasagne.

Toen haar moeder weg was, voelde ze zich niet lekker. „Ik dacht: misschien heb ik iets verkeerds gegeten of valt de lasagne verkeerd of zo. Want ik had pijn bij mijn maag. Ik kreeg het ook heel warm en werd zweterig. Ik ben op de wc gaan zitten, heb een handdoek gepakt en die besprenkeld met water om mijn hoofd mee te deppen. Maar even later dacht ik: dit is het ook niet.”

Ze deed de voordeur open, voor het geval de hulpdiensten moesten komen. Want ze had ondertussen toch wel door dat er iets niet goed was. Maar haar hart? „Nee, joh. Ik heb nooit hartklachten gehad en ik heb van nature een lage bloeddruk en een laag cholesterol. En ik rook niet.”

Ze ging naar buiten, in de hoop dat frisse lucht haar zou afkoelen. Ging weer naar binnen. Belde draaierig toch maar met de huisartsenpost. Hing twee keer weer op, omdat ze zich afvroeg of ze niet overdreef.

„Toen ik dan toch doorzette, kreeg ik een mevrouw aan de lijn die een heel protocol moest afwerken met allerlei vragen. 9 minuten duurde het gesprek! Op een gegeven moment vroeg ze of ik zelf naar de dokterspost kon komen. Op dat moment zei ik: ,Als je nu geen ambulance stuurt, hang ik op en bel ik 112’.”

Ze weet nog dat ze zelf de ziekenwagen in wandelde, waar een hartfilmpje werd gemaakt. „Het is niet goed. Je moet mee”, kreeg ze te horen.

Het ambulancepersoneel vroeg of er iemand was, een familielid bijvoorbeeld, die ze konden bellen. Jannet twijfelde. Haar moeder zou zich alleen maar zorgen gaan maken. En trouwens, zou ze eerst nog even mogen douchen voordat ze mee ging? Want zoveel gezweet als nu had ze nog nooit.

Dat vonden de ambulancemedewerkers geen goed plan. Jannet werd meegenomen naar de eerste hulp van het ziekenhuis, waar ze een hartstilstand kreeg. Ze werd gereanimeerd.

„Toen ik wakker werd, dacht ik: wat doen al die mensen hier? Wat een drukte.” Tot ze besefte dat deze mensen háár aan het oplappen waren. „Ga ik dood?”, vroeg ze. „We gaan er alles aan doen om dat te voorkomen”, was het antwoord van het lieve gezicht boven haar. En toen kreeg ze haar tweede hartstilstand.

Van nummer drie weet ze niets meer. Alleen dat ze wakker werd en weer dat lieve gezicht zag. En dat ze hoorde: „Ze is terug!”

Vervolgens werd ze naar de operatiekamer gereden. Ze zag haar moeder huilend in de gang staan. „Dat was verschrikkelijk. Ik heb verder geen familie. Ik heb alleen een mama.”

Jannets hartstilstanden bleken veroorzaakt te zijn door een bloedpropje dat was losgeschoten. Trombose. Waarschijnlijk, zo kreeg ze later te horen van de cardioloog, had bij haar de combinatie van de lange vliegreis en het feit dat ze een 40-plus-vrouw is die een anticonceptiepil gebruikt, bijna fataal uitgepakt. „Domme pech.”

Het propje werd verwijderd en ze kreeg een stent (een buisje om het bloedvat open te houden). Na een week mocht ze naar huis en begon het revalideren.

„Die periode weer thuis was een soort van mindfuck. In het begin dacht ik: wat als ik ga slapen en ik krijg dit in mijn slaap? Dan kan ik niemand bellen. En soms werd ik opeens wakker en dacht ik: Ik ben er nog! Dan zag ik mijn huis en mijn hond en moest ik heel hard huilen.”

Jannet weet inmiddels meer over vrouwen en hartproblemen. Ze werkt mee aan een podcast over dit onderwerp, die wordt gemaakt door verzekeraar Univé (zie kader). Daardoor weet ze dat de symptomen bij vrouwen atypisch kunnen zijn en dus anders dan bij mannen. De klassieke pijn of druk op de borst is er bij vrouwen niet altijd.

„Gek genoeg had ik in Dubai pijn aan mijn rechterschouder. Dat is mogelijk een voorteken geweest. Maar ja, ik dacht: spiertje verrekt. Pijnstiller erin en door!”

Ze is er ook achtergekomen dat er tijdens EHBO-cursussen bijna alleen wordt geoefend op mannenpoppen. „Dat is toch te gek voor woorden? Je zou zo’n pop toch een beha omdoen met Duitse bolletjes erin? Wat ik helemáál erg vind, is dat mannen een vrouw niet op straat willen of durven ontbloten, ook al is dat nodig.”

Bij een reanimatie met een AED moet het bovenlichaam worden ontdaan van kleding om de plakkers op de huid te kunnen bevestigen. „Er overlijden dus vrouwen omdat mannen geen T-shirt van een vrouw open durven te scheuren en hun beha niet van ze af durven te trekken. Mannen, doe het alsjeblieft wél. Openscheuren en gaan!”

Wellicht spelen mobieltjes een rol? Wellicht overheerst de angst dat alles wordt gefilmd en via sociale media gedeeld? „Dan nóg. Wat kan het mij nou schelen als ik de hele wereld over ga met mijn blote tieten? Je wilt toch overleven?”

Toen Jannet werd gevraagd voor de podcast aarzelde ze geen moment. „Ik wil dat er wat verandert. Dat er meer onderzoek wordt gedaan naar hartproblemen bij vrouwen en dat er meer over bekend wordt. Wie de symptomen niet herkent, gaat niet reanimeren.”

Zelf gaat ze het ook leren. Ze is nog elke dag blij dat ze het heeft overleefd. De dankbaarheid die ze voelt voor het personeel van de ambulance en de hartbewaking, is enorm. „Wat een geweldig lieve, zorgzame mensen. Zo vakbekwaam en allemaal met een hart van goud. Ik ben daar echt door overdonderd.”

Ze gaat het personeel bedanken op de manier die bij haar past: met een feest in het Rensentheater. De artiesten heeft ze al geregeld. Onder meer Albert van Dijk en Marco de Lange komen 5 oktober spelen met hun Te Gekke Piano Bar-show. „Ik vind het zo geweldig dat ik hier straks een hut vol reddende engeltjes heb. Ik zal hen nooit vergeten. En ik wil hen een feest geven dat zij nooit zullen vergeten.”

Voor het zover is, staat er nog een verre vliegreis op het programma. In mei gaat Jannet richting China, op bezoek bij de Chinezen die in Emmen het China Lights Festival hebben opgezet en met wie ze bevriend is geraakt. Vorig jaar ging dit festival niet door vanwege bezwaren van een omwonende. Voor dit jaar heeft Jannet geen plannen het festijn nieuw leven in te blazen. „Maar wie weet raak ik in China wel enorm geïnspireerd. Al zou ik dan wel moeten kijken of het ergens anders kan.”

Bang om opnieuw te vliegen is ze niet. Ze slikt medicijnen, waaronder bloedverdunners, en heeft alweer een korte vliegreis gemaakt, naar Engeland.

„Dunner dan dit wordt mijn bloed niet, haha. Dus ik ga gewoon. Nu ik dit heb meegemaakt, haal ik juist dingen naar voren. Die rondreis door Japan die ik ooit nog wilde maken, probeer ik volgend jaar al te doen. Ik sta nu anders in het leven. Ik was al vrolijk en ben nu nog vrolijker. Genieten en verheugen, daar gaat het om. Ik vind verheugen het mooiste woord van de Nederlandse taal. Ik zeg niet meer ‘ja’ tegen alle klussen en wil meer tijd doorbrengen met de mensen van wie ik hou. Het voordeel van mijn hartstilstand is dat ik nu al de waarschuwing heb gekregen die de meeste mensen pas veel later in hun leven krijgen.”