Gezinnen vrezen komst asieltieners naar azc Emmen. COA: 'Deze jongeren hebben juist veel te verliezen'

Vorige maand kregen gezinnen die op het centrum in de gebouwen O en P wonen een brief van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA): ‘Als u in deze gebouwen woont, dan betekent dit dat wij op basis van uw actuele status in de procedure gaan kijken of u moet verhuizen.’

De 64 bewoners van deze zogenaamde woonunits hoorden toen voor het eerst dat de gemeente Emmen het COA toestemming had gegeven om hun plekken vrij te maken voor de komst van vijftig alleenstaande minderjarige vreemdelingen, AMV’ers genoemd.

Dat nieuws leidde tot onrust onder de huidige bewoners. Zij denken dat met de komst van de tieners de overlast en onveiligheid op het centrum toenemen. Ook vertrekken ze liever niet uit hun huidige verblijf. Het COA reageerde hierop door voorlichting te geven aan de bewoners.

„Wie deze nieuwe jongeren precies zijn en waar ze vandaag komen, weten we waarschijnlijk pas een week van tevoren”, vertelt Hayat Ezzeroili, de toekomstige manager van de AMV-opvang in Emmen. „Het grootste deel komt uit Syrië, de rest vooral uit Eritrea, Afghanistan en Irak. Ze kunnen rechtstreeks uit het aanmeldcentrum in Ter Apel komen of uit een noodopvang elders in Nederland.”

Op de locatie aan de Wilhelmsweg, vlakbij station Emmen-Zuid, wonen nu alleen nog gezinnen. Het is één van de vijf speciale gezinslocaties in Nederland. Volgens het COA is het nieuw dat er AMV’ers op één van deze locaties worden geplaatst. Op de locatie in Kawijk zijn er soortgelijke plannen als onderdeel van een groter plan met flexwoningen. Maar vreemd is het niet, stelt Ezzeroili: „We zitten overal bomvol en we denken dat deze jongeren juist goed passen op een azc met gezinnen.”

De vijftig nieuwe jongeren komen niet in één keer. Vanaf 1 december zullen er 23 jongeren naar gebouw P verhuizen en in april komt de rest in gebouw O te wonen. Dat betekent ook dat daar voor de 64 huidige bewoners van deze gebouwen geen plek meer is. Het COA gaat ervan uit dat deze mensen op het azc in Emmen kunnen blijven, omdat er ruimte ontstaat door de gebruikelijke uitstroom van gezinnen die er nu nog wonen en het stoppen met plaatsen van nieuwe bewoners.

In gesprek met Dagblad van het Noorden lichten twee gezinnen hun ongenoegen over de situatie toe. Ze willen daarbij graag anoniem blijven.

„We vroegen het COA: ‘Waarom hier? Waarom niet in een ander gebouw?’. Maar het besluit was al genomen, we hebben niks te zeggen”, vertelt een moeder uit Oezbekistan. „We wonen hier al vier jaar met dezelfde families. We kennen elkaar goed en onze kinderen gaan samen naar school. We houden alles samen schoon alsof dit ons eigen huis is. Dat doen ze niet overal; in sommige gebouwen is het heel vies.”

De AMV-opvang in Emmen heeft een apart team van zeker twintig begeleiders klaarstaan voor de vijftig tienervluchtelingen. „Er is straks 24 uur per dag begeleiding aanwezig, daar profiteren de huidige bewoners ook van”, zegt Ezzeroili. „Misschien wordt het dus juist wel veiliger in Emmen met de komst van deze jongeren.”

Toch stelt dat de bezorgde bewoners niet gerust. „Dat die jongeren zo in de gaten moeten worden gehouden, laat al zien dat het een moeilijke doelgroep is”, vertelt een Oekraïense vrouw uit gebouw O. Daar moet zij voor 1 april uit, wat betekent dat ze de eerste maanden met haar dochters naast de jongeren blijft wonen.

Volgens Ezzeroili zijn de zorgen niet nodig. Dat een groep jongens automatisch voor overlast gaat zorgen, vindt ze een vooroordeel. „Dit zijn kwetsbare jongeren die onze bescherming verdienen. Bovendien hebben ze stuk voor stuk wat te verliezen als ze zich misdragen.” Dat puberjongens op een kluitje onderling ruzie maken of af en toe vechten is niet gek, vindt zij. „Maar daar zijn we scherp op en dat lossen we altijd met elkaar op. We hebben een professioneel team met gedragsdeskundigen.”

Ezzeroili werkt nu nog als manager AMV op het azc Zweeloo, in Aalden. Hier wonen sinds vorig jaar twintig alleenstaande jongeren, volgens het COA naar volle tevredenheid van de jongeren en andere asielzoekers op het centrum. „Er is wel overlast in het dorp geweest, maar dat was voordat deze jongeren hier kwamen.”

In Ter Apel en Nieuw-Weerdinge zorgen vooral zogeheten veiligelanders voor onrust en overlast. Het COA gaat er niet van uit dat de tienervluchtelingen in Emmen voor dit soort toestanden gaan zorgen. „Daar gaat het vaak om meerderjarige mannen. In onze opvang zijn de omstandigheden totaal anders. Een azc is geen gevangenis, dus ze mogen gaan en staan waar ze willen, maar we houden ze hier goed in de gaten en ook hun voogden van stichting Nidos zijn zeer betrokken. Het draait hier om rust, veiligheid en regelmaat.”

Die geruststellend bedoelde boodschap neemt de zorgen bij de gezinnen niet weg. „Er klimmen nu ‘s nachts soms al mensen over het hek die hier niet horen. En sommige bewoners gebruiken drugs buiten de poort en komen dan weer naar binnen. Hoe gaat het COA dit straks veilig houden voor onze kinderen?”

Woensdag zat Ezzeroili met een aantal verontruste bewoners om tafel. Het COA blijft erbij dat die gezinnen uit hun vertrouwde woonunit moeten om ruimte te maken voor de jongeren. „Wij zijn geen woningbouwcorporatie. Mensen wachten bij ons hun procedure af en het kan soms voorkomen dat ze naar een andere plek moeten. We doen dat hier zo netjes mogelijk en in goed overleg.”

De bewoners zeggen heus wel begrip te hebben voor de situatie van de AMV’ers. „Maar we zijn bang dat het hier straks niet veilig is voor onze eigen kinderen”, zegt een vader uit gebouw P. „En verhuizen is een probleem. Als je in een azc woont, heb je altijd stress; door de situatie waar we uit komen en de procedures waar we nu in zitten. Dan komt dit er ook nog bij.”

Ondanks de weerstand vanuit de families die er nu wonen, hoopt Ezzeroili op acceptatie en een warm ontvangst voor de nieuwe bewoners. „Ik geloof heel erg in feestjes. Dingen samen doen, samen leven en samen koken. Wat mij betreft organiseren we een groot nieuwjaarsfeest met onze jongeren, de gezinnen daar en mensen uit de omgeving.”