Bewoners beschermd dorpsgezicht Westenesch gaan strijd aan tegen windmolens. 'Over ieder spijkertje gesteggel maar dit kan zomaar in onze achtertuin’

Tussen de buien door is het prima toeven in de vaak ruime tuinen van Westenesch. Een pensionado waagt zich met de bladhark in het groen, bij zijn buren slingert de tuinman de elektrische snoeischaar aan.

Formeel is het buurtschap in de loop der tijd een wijk van de gemeente Emmen geworden, maar de ongeveer 180 inwoners spreken liever over hun dorp. De dik tachtig huizen om en nabij de kleine en grote brink zijn statig en vaak monumentaal. De rieten daken, ouderwetse straatlantaarns en pompoenen op de oude boerenkar. Het roept een sfeer van vervlogen tijden op. Slechts de elektrische auto’s op de oprit en de half verborgen zonnepanelen en warmtepompen verraden dat het 2024 is.

Eeuwen geleden moesten hunebedbouwers hier alle kracht bij zetten om zware keien te stapelen, een deel van de hedendaagse bewoners heeft andere reuzen te bestrijden.

Sinds 2016 is landbouwgrond tussen het dorp en autoweg N34 - als één van drie plekken op grondgebied van de gemeente Emmen - in beeld voor windmolens. Aan de horizon, aan de oostkant van Emmen bij Pottendijk, draait inmiddels het eerste van die drie beoogde windparken. Omdat Emmen de boel vertraagde op de andere twee plekken, en ze op andere Drentse plaatsen voortvarend aan de slag gingen, mocht de treuzelende gemeente van de provincie een van de twee beoogde parken in de ijskast zetten.

De keuze ging daarbij tussen een locatie langs de N34 bij Diphoorn, Noordbarge en Westenesch of een park langs de Zwartenbergerweg bij Barger-Compascuum. Een vergelijkend warenonderzoek ontliep elkaar niet veel, maar burgemeester en wethouders kozen voor het voorlopig laten vervallen van Barger-Compascuum. Vooral omdat die locatie meer omwonenden kent en het veenkoloniale dorp al redelijk omklemd is door windparken op Nederlands en Duits grondgebied. De vreugde van lokale tegenstanders daar was groot, maar de ontzetting bij een deel van Westenesch evenzeer.

Een groep criticasters van het beoogde windpark probeert nu via de gemeenteraad alsnog een ander besluit af te dwingen. ,,Dat doen we namens een grote groep mensen in het dorp’’, stelt Roderick van Nie. ,,Sommige buren hebben er belang bij dat de windmolens er wel komen of zijn familie van de betrokken boeren die een deel van hun land verhuren aan het energiebedrijf. Anderen, zoals wij, maken zich heel grote zorgen.’’

En die zorgen zetten ze nu om in actie, blijkt aan de stamtafel van de kantine bij manege De Eekwal aan de Heirweg. Het familiebedrijf van meer dan vijftig jaar oud herbergt meer dan honderd paarden. De binnenbak is al imposant, maar juist het buitengebied aan de rand van het Noordbargerbos is een behoorlijk visitekaartje voor paardenliefhebbers uit Emmen en omstreken.

Manegehouders Bennie Haak en Mineke Evers maken zich grote zorgen over de plannen rondom hun huis en hun ruitersportcentrum. ,,De dichtstbijzijnde molen komt op 650 meter. Dat is voor ons echt niet acceptabel’’, stelt Evers. ,,Paarden horen alles tien keer zo hard als mensen. Ik vrees vooral voor het effect van de bromtonen en slagschaduw. In de nazomermaanden komen we met de manege midden in de schaduw van een molen te liggen. Er is volgens ons onvoldoende onderzoek gedaan. Wij weigeren proefpersoon te worden’’, vervolgt ze.

,,Kijk daar staat de Hondsrugtoren van Emmen’’, wijst medestander in het windverzet Willy Boers richting de horizon van Emmen tijdens een wandeltochtje. ,,Die is dus 65 meter hoog. Daar was heel veel gedoe over bij de bouw. Nou, die windmolens worden dus 150 meter hoog. Daar ga je met je uitzicht van het centrum van Emmen tot aan het kerkje van Sleen.’’

Voor Linette Funke en haar gezin vergalt de dreigende komst van windmolens haar woonplezier aan de Westenesscherstraat midden in het dorp. ,,Twee jaar geleden zijn we hier komen wonen vanuit een drukkere wijk in Emmen. Dit was onze droom. We moeten er hard voor werken, maar waren zo trots dat we op een van de mooiste plekjes van Emmen konden wonen. Die trots heeft langzaam maar zeker plaats gemaakt voor zorgen’’, zegt ze vechtend tegen de tranen.

Ze wijst ook op de vorig jaar aangekondigde opvang van een aantal dak- en thuislozen aan de Schietbaanweg in het dorp. ,,We worden helemaal ingesloten door zaken die we niet wisten en niet willen. Wat moeten we nu? Weer verhuizen?’’

De onvrede komt ondertussen op tafel. Over communicatie van bestuurders vanuit het gemeentehuis, verrommeling van de Hondsrug en aantasting van naoberschap. Wat de opposanten echt heel hoog zit is dat de keuze voor de windturbines op deze plek volgens hen vloekt met de in 1991 toegekende status van beschermd dorpsgezicht.

Bewoner Lars Boers: ,,Wij zijn acht jaar bezig geweest om te verhuizen naar een Rijksmonument aan de Heirweg. Over iedere spijkertje en kozijntje was het steggelen geblazen. Dat heeft ons heel veel stress en honderdduizenden euro’s gekost. En diezelfde overheid stort ons nu zonder echt overleg in de ellende met die dingen.’’

Ook zijn vader Willy, die even verderop in dezelfde straat woont, wijst op de in zijn ogen selectieve bescherming van de woonomgeving. ,,Ik ben 3,5 jaar geleden vanuit Erica hier komen wonen. Toen ik zonnepanelen kreeg, moesten die verdekt achter de bosjes op de grond worden gelegd. Hier moet over iedere heg vergaderd worden omdat het de uitzicht op de es kan belemmeren.’’

Ongeveer 25 huishoudens gaan georganiseerd de strijd aan tegen de plannen voor vijf windmolens in de buurt, zo blijkt uit bezwaarschriften bij de gemeente Emmen. Andere inwoners van Westenesch zien minder heil in een nieuwe strijd blijkt uit een rondje langs tuinierende bewoners. Ook een vergadering van Dorpsbelangen, dat onafhankelijk in de kwestie staat, bleek vorige week geen broeinest van activisme.

Voormalig dorpsbestuurder Jan Brinkman was daar aanwezig. Met de muts op en de veger in de hand overpeinst de gepensioneerde zeventiger op zijn oprit de situatie. ,,Een paar jaar geleden was er veel meer felheid tegen de plannen. Toen was de discussie veel harder. Nu wordt er ook wat geld voor het dorp vrijgemaakt als ze komen, begrijp ik. Geld verzoet de arbeid, maar laat de centen in ieder geval ten goede komen van heel het dorp en niet voor enkelingen. Ik ben ook niet voor die molens, maar wat wil je er verder nog aan doen?’’