Tom Kuilder - jasje, dasje, bloemen- op campagne in Emmen in het kielzog van Geert Wilders. Foto: Marcel Jurian de Jong
Het debuut van de PVV in de gemeenteraad van Emmen was er één van diepe dalen en ontbrekende pieken. Vorig jaar was de partij de grote afwezige bij vergaderingen.
‘Is meneer Kuilder aanwezig?’ Pijnlijke stilte. ‘Meneer Kuilder is dus weer absent’. Tijdens de laatste vergaderingen, veelal digitaal vanwege coronamaatregelen, was het een standaardzin van burgemeester Eric van Oosterhout tijdens het oplezen van de presentielijst. Meneer Kuilder is voormalig fractieleider Tom Kuilder van de PVV. Hij werd op 30 september 2021 voor het laatst gezien in de raadzaal. Verder bleef hij weg, zonder afmelding.
Zijn fractiegenoot Edwin Rixtum was vorig jaar ook vaker af- dan aanwezig. Hij ontbrak 6 van de 11 raadsvergaderingen, Kuilder was er 7 keer niet. Bij de 27 commissievergaderingen, voorbereidingen op de raadsvergadering, kwam Rixtum 1 keer en bleef Kuilder helemaal weg. Geen enkel ander raadslid in Emmen ontbrak in 2021 zo vaak als het PVV-duo, blijkt uit de presentielijsten van de gemeente.
Beide raadsleden incasseerden wel hun volledige raadsvergoeding, 21.425 euro bruto per jaar.
Op een laag pitje
Het (voormalig) derde PVV-raadslid Sonja Kort was wel vaker aanwezig, alle raadsvergaderingen en 10 van de 27 commissievergaderingen. De laatste twee maanden van 2021 deed ze dat als vertegenwoordiger van haar eigen partij STIP.
Na de zomer kreeg de drie koppige fractie de baard er af in een statement van de provinciale afdeling. De fractie zou er een potje van hebben gemaakt. Die aanval uit eigen geledingen schoot het zittende trio in het verkeerde keelgat. Kort, ook lid van Provinciale Staten van Drenthe, splitste zich af. Kuilder en Rixtum bleven achter in de PVV-zetels, maar van hen werd maar weinig meer vernomen. Sinds 30 september (Kuilder) en 1 november (Rixtum) kwamen ze niet meer opdagen bij vergaderingen.
‘Verwacht van mij niets meer’
Er zit wel een belangrijk verschil tussen de PVV’ers. De afwezigheid van Rixtum is grotendeels na de breuk met de PVV, Kuilder ontbrak de afgelopen jaren vaker. ,,Na de aanval vanuit de eigen partij heb ik gelijk gezegd: verwacht van mij niets meer, ik zit de rit wel uit.’’ Rixtum geeft aan de laatste raadsvergadering, donderdagavond, ook te laten schieten vanwege drukte met zijn eigen bedrijf, maar wel bij het afscheid te zijn van de oude raad.
Fractievoorzitter Edwin Rixtum (PVV): 'Ik heb gelijk gezegd: verwacht van mij niets meer'. Foto: Gemeente Emmen
Op de vraag of hij zijn raadsvergoeding wel gewoon heeft behouden ondanks ontbreken bij vergadering: ,,Ja, dat heb ik. Ik heb er niet over nagedacht om dat niet te doen.’’
In de soep
Tom Kuilder was vier jaar geleden nog de gevierde man bij de lokale PVV. Vooral door de populariteit van Haagse voorman Geert Wilders won de partij drie zetels. Voor Kuilder lag een rol als lokale oppositieleider in het verschiet, maar dat liep anders. Hij raakte in opspraak door extreemrechtse uiting op sociale media en eind 2020 werd hij vervolgd voor stalking van zijn ex-vriendin. Tussendoor werd hij uit de fractie gezet, maar later weer in genade aangenomen.
Naast het gedoe rondom Kuilder raakte ook voormalig PVV-raadslid Martijn Storm in opspraak. Hij vertrok eind 2019 uit de gemeenteraad na eveneens lange tijd van afwezigheid tijdens vergaderingen. Storm kreeg in de Emmer politiek het predicaat ‘spookraadslid’ omdat hij bijna altijd ontbrak. Storm werd eerder dat jaar uit de PVV gezet vanwege het doen van een valse aangifte van bedreiging. Een avontuur als zelfstandig raadslid duurde maar kort.
Stapeling aan incidenten
In 2020 ontstond gedoe rondom de verantwoording van de fractievergoedingen door de PVV. De partij kon niet uitleggen waar ze het geld, voor scholing en ondersteuning bij het politieke werk, aan hadden besteed. Na een oorwassing in de gemeenteraad werd het geld alsnog teruggestort.
Ondanks de stapeling aan incidenten incasseerden de PVV-vertegenwoordigers dus wel de eigen raadsvergoeding, dik 85000 duizend euro per persoon over een hele raadsperiode. De partij doet bij de verkiezingen over twee weken weer een gooi naar nieuwe raadszetels. Dat doen ze met nieuwe mensen. Rixtum geeft aan klaar te zijn met de politiek en te snakken naar het einde van de periode. Naar de politieke toekomst van Kuilder is het gissen.
Burgemeester Eric van Oosterhout liet meerdere malen blijken te balen van afwezigheid van raadsleden in Emmen. Hij voerde gesprekken met politici die vaker ontbraken, vorig najaar nog met de PVV’ers. ,,De wet zit zo in elkaar dat raadsleden geen verplichting hebben om aanwezig te zijn, daar vind ik persoonlijk wat van, maar dat heb ik te volgen. Ook zijn we verplicht de raadsvergoeding over te maken.’’
Tom Kuilder was niet bereikbaar voor commentaar op zijn afwezigheid. Andere raadsleden en ook collega Rixtum herkennen dat beeld: ,,Sinds zijn terugkeer bij de PVV was hij er bijna nooit en ook voor mij vaak niet bereikbaar. Echt verschrikkelijk.’’