Na 25 jaar heeft de Zuidlaardermarkt een nieuwe marktmeester. 'Ik ben allergisch voor paarden, hoe verzin je het hè?'

„Als je me twintig jaar geleden had verteld dat ik de volgende marktmeester zou worden, had ik je voor gek verklaard. Ik heb altijd gezegd dat ze daar een ander voor mochten zoeken.” Gertjan Timmer (48) uit Tynaarlo zegt het met een glimlach. Een paardengek is hij niet. „Sterker nog, ik ben hartstikke allergisch voor paarden. Ieder jaar moet ik een pufje halen bij de huisarts voor de Zuidlaardermarkt, die gebruik ik één dag per jaar. Anders loop ik de hele tijd te snotteren en te niezen.”

Maar de Zuidlaardermarkt is er voor de voormalig ambtenaar grondzaken al sinds hij zich kan herinneren. „Ik weet niet beter, van kinds af aan kom ik hier. De auto’s stonden bij ons in Tynaarlo al in de file.” Met zijn vrienden had Timmer ieder jaar dezelfde route door het dorp. „Rond elf uur naar De Vliegh, daarna richting de feesttent en tot laat doorzakken in Café Boschhuis. Toen ik marktmeester werd, namen ze me dat niet in dank af.” Hij lacht. „Hartstikke ongezellig.”

In 2013 begon Timmer als de assistent van de vorige marktmeester, Jaap Mellema, die vorig jaar na een kwart eeuw met pensioen ging. Nog steeds moet Timmer wennen aan zijn nieuwe functie. „Ik zie mezelf niet als het gezicht van de markt, dat past niet bij mij. De interviews, een persconferentie geven...” Hij zucht. „Maar dat neem ik voor lief hoor, het is een erebaantje.”

Veranderingen doorvoeren op een markt met zoveel tradities is moeilijk, leerde Timmer. Iets kleins als het vervroegen van een vaste bijeenkomst voor medewerkers bleef niet zonder commentaar. „Dat gebeurde altijd op de donderdag voor de markt, als we het allemaal razend druk hadden. Ik heb die bijeenkomst een week naar voren gehaald. Dat ligt gevoelig hoor, bij mensen die al veertig jaar meehelpen. ‘Het was altijd op donderdag’, hoor ik dan. Toen zei ik joh, we gaan alsnog een visje happen, maar nu hebben we ook de tijd om elkaar eens te spreken.”

Echt grote ingrepen zijn volgens Timmer niet nodig. „Jaap [Mellema, red.] heeft me nooit het gevoel gegeven dat ik de tweede man was. Beslissingen namen we samen.” Ondanks Timmers jarenlange ervaring met de markt komt hij nog dagelijks nieuwe dingen tegen. „Ik dacht dat ik de boel wel in de gaten had, maar elke dag valt er wel een kwartje. Of twee.”

Zijn eerste Zuidlaardermarkt als marktmeester is een leerjaar, zegt Timmer. „Ik ben heel het jaar bezig met de organisatie. Ik bezoek regelmatig paardenmarkten in andere gemeenten en provincies, ik rijd overal heen.” Van appen en e-mailen is hij geen fan. „Als iemand iets met me wil bespreken, stap ik het liefst in de auto. Dat kost tijd, maar ik zie het als een investering. Je moet gezien worden in het dorp, aanspreekbaar zijn. Iedereen heeft een belang bij de Zuidlaardermarkt en probeert hier z’n boterham te verdienen.”

Die belangen afwegen ziet Timmer als zijn voornaamste taak. „Ik ben de spin in het web en wil onpartijdig zijn. Dan moet je iemand ook wel eens teleurstellen. Nee is ook een antwoord, zeg ik altijd tegen mijn kinderen. Maar dat wil ik dan wel zelf zeggen.”

Als voorbeeld neemt hij de inschrijvingen voor de warenmarkt. „Die liep altijd tot 1 juli, maar is nu vervroegd naar halverwege mei. Ik heb alle marktkooplui een brief gestuurd om ze dat duidelijk te maken: ook als je hier al dertig jaar staat, een dag te laat inschrijven betekent dat je op de reservelijst komt. Daar heb ik wel commentaar op gehad, dat de Zuidlaardermarkt zo belangrijk voor ze is. Dan denk ik, zorg dan dat je je direct inschrijft. Ik wil iedereen gelijk behandelen, je moet iedereen recht in de ogen kunnen kijken.”

De laatste jaren klinkt er vaker kritiek op paardenmarkten als de Zuidlaardermarkt. Dierenwelzijnsorganisaties hielden de handelaren in het verleden met camera’s in de gaten, wat tot opstootjes leidde. De paardenhandel is volgens de activisten niet meer van deze tijd. Daar is Timmer het pertinent mee oneens. „De markt is geen folklore, maar dient een economisch nut.”

Sinds de protesten van organisaties als Eyes On Animals en de Dierenbescherming zijn er veranderingen doorgevoerd op de markt. „Ik ben bij een paar van die gesprekken geweest en die waren vaak constructief. We hebben de dieren verder van de kermis geplaatst en maken gebruik van groen licht, waardoor ze minder snel schrikken van schaduwen en beweging. Ik ben een dierenliefhebber en heb hier ook wel eens dingen zien gebeuren waarvan ik schrok. Volgens mij doen we het nu heel goed, maar zij willen de markt helemaal afschaffen. Daarin gaan we elkaar nooit vinden. Bij mensen thuis gaan ook dingen mis. Hier hebben we toezicht van stewards en dierenartsen. De handel gebeurt in de openbaarheid, dat is altijd beter dan achter gesloten deuren.”

Over de aanmeldingen – met duizend dieren ongeveer gelijk aan vorig jaar – heeft Timmer niks te klagen. „Maar je merkt dat de houding ten opzichte van de markt verandert. Tien jaar geleden hoefde je maar te zeggen dat iets voor de Zuidlaardermarkt was en iedereen ging akkoord. Tegenwoordig krijgen we vaker klachten van dorpsbewoners die niet met de auto bij hun werk kunnen komen, of overlast hebben van de kermis. Vroeger waren alle kinderen uit de omgeving vrij, dat is niet meer zo.”

Zijn dochters nemen vrij, zegt Timmer. „Die verheugen zich volgens mij vooral op de feesttent.” Zijn nieuwe functie als marktmeester legt in de maanden september en oktober flink beslag op het gezinsleven. „Toen ik de baan aannam, moest ik dat wel even met mijn vrouw bespreken.” Vooral voor zijn hond vindt hij het sneu om zoveel van huis te zijn. „Aan mijn gezin kan ik het uitleggen, maar dat beestje raakt helemaal van slag als ik er vijf weken nauwelijks ben. Die begrijpt er niks van.” Hij grijnst. „Mijn dochters neem ik straks wel een keer extra mee uit eten om het goed te maken.”