Na een kwart eeuw neemt marktmeester Jaap Mellema afscheid van de Zuidlaardermarkt. 'Je hebt maar één dag per jaar om het goed te doen'

Een geagiteerde vrouw stapt het tijdelijke marktkantoor aan de Brink in Zuidlaren, in de volksmond de twin towers genoemd, binnen. De opgestapelde bouwketen is het epicentrum van de Zuidlaardermarkt. „Jaap, ik heb geen parkeerkaart gekregen voor maandag”, zegt de vrouw. Mellema grabbelt in een stapel pasjes op zijn bureau en vist er een grote rode kaart uit. „Echt onder de voorruit leggen hè”, zegt hij streng. „Anders kom je er niet langs. Zelfs mij laten ze er niet door zonder zo’n kaart.”

De grootste paardenmarkt van Europa is dinsdag. Na 25 jaar en 24 Zuidlaardermarkten, die van 2020 ging niet door, geeft Mellema het stokje door aan zijn opvolger Gert-Jan Timmer. „Er viel een brief van de sociale verzekeringsbank op de mat en dan houdt het op”, zegt Mellema grijnzend, doelend op zijn naderende pensioenleeftijd. „Los daarvan komt er een moment dat je denkt, het is mooi geweest. Vroeger had ik een notitieboekje dat ik helemaal volschreef met alles wat er de volgende editie beter kon. Nu kan ik mijn opmerkingen kwijt op een vloeitje.”

Tijdens zijn periode als marktmeester onderging de Zuidlaardermarkt een paar ingrijpende veranderingen, vooral op het gebied van dierenwelzijn. In 2016 werd de paardenmarkt, mede door kritiek van de Dierenbescherming en Eyes on Animals, verplaatst naar de brink bij de Zuiderstraat. „Die activisten hadden gewoon gelijk’’, zegt Mellema. „We zijn als samenleving heel anders gaan kijken naar de omgang met dieren. Zo dicht op de kermis als ze voorheen stonden was te stressvol.”

Hij heeft altijd geprobeerd om gezamenlijk op te trekken met zowel dierenactivist als paardenhandelaar. „De publieke opinie is heel belangrijk.” De verplaatsing van de markt bleek een succes. „We hadden vroeger nauwelijks zicht op de dieren en de handel. Ook voor de bezoekers is de huidige, ruimere opstelling beter. Genoeg mensen hebben vroeger in de drukte een flinke schop van een paard gekregen.”

Ook zette hij al vroeg in op professionalisering. „Toen ik aantrad als marktmeester was er nog nauwelijks elektriciteit voor de warenmarkt. Nu kan je op veel plekken gewoon pinnen.”

Zenuwachtig is Mellema nooit geweest. Daar heeft hij eigenlijk ook geen tijd voor; de maand voorafgaand aan de Zuidlaardermarkt slaapt hij nauwelijks. „We hebben een draaiboek, maar 80 procent staat tussen de regels. Als mij ’s nachts iets te binnen schiet moet ik dat opschrijven, anders ben ik bang dat ik het vergeet.” Daarna verder slapen kan hij niet. „Je hebt maar één dag per jaar om het goed te doen. Er is geen ruimte om te oefenen.”

Deze markt is echt zijn laatste, zegt Mellema. „Ik wil mijn opvolgers niet in de weg lopen. Ze moeten niet het gevoel krijgen dat ik ze op de vingers kijk.” Voelt zijn laatste Zuidlaardermarkt dan extra speciaal? Mellema schudt zijn hoofd. „Ik ben niet zo van de toespraken, dan hoor je weer over alle knulligheden die je in de jaren hebt uitgehaald. Ik weet dat ik de markt in goede handen achterlaat. Als iets eenmaal goed loopt vind ik het wel mooi geweest. Tijdens de persconferentie over de Zuidlaardermarkt wil ik altijd eigenlijk al naar huis.”