Met het wegsturen van wethouder Ririhena bewijst GroenLinks Tynaarlo de democratie een slechte dienst | Column Hilbrand Polman

Zouden ze tegenwoordig nog wel les geven in Staatsinrichting op de middelbare scholen? Je vraagt het je af omdat ook door de wol geverfde politici maar weinig blijk geven van kennis en inzicht op dit vlak. Of misschien willen ze dat helemaal niet, omdat de geschreven en ongeschreven regels hen niet zo goed uitkomen.

Neem de onverkwikkelijke gang van zaken rondom het plotselinge vertrek van wethouder Miguel Ririhena in Tynaarlo. Ten grondslag daaraan ligt onvrede over Ririhena’s functioneren binnen de raadsfractie van zijn partij GroenLinks. Een en ander blijkt uit een interview van Ririhena met deze krant.

Over wat zich precies afspeelde, lopen de versies uiteen. Volgens Ririhena stelde zijn eigen fractie dat er een motie van wantrouwen tegen hem zou komen. Uit navraag zou zijn gebleken dat andere fracties daar niets van afwisten. Vooral de eigen fractie zou ontevreden zijn over Ririhena, waarop hij besloot te stoppen. Een tijdje geleden nog riep het blad Binnenlands Bestuur hem uit tot beste bestuurder van een kleine gemeente.

De fractie zelf wil alleen bevestigen dat er vertrouwelijke gesprekken zijn geweest met Ririhena over zijn functioneren. En nee, hij moest niet weg omdat hij een greep in de gemeentekas heeft gedaan of zoiets.

In die vertrouwelijke gesprekken zit nou precies de kneep. Sinds ruim 20 jaar kennen we in de gemeentelijke politiek het dualisme. Dit leerstuk brengt een scheiding aan tussen gemeenteraadsfracties en de wethouders. Voordien maakten wethouders deel uit van de raad en zaten ze dus ook in de fractie van hun partij. Ze konden zo achter de schermen invloed uitoefenen op het stemgedrag van hun partijgenoten, omgekeerd konden raadsleden de wethouder kapittelen als ze het ergens niet mee eens waren.

Maar een wethouder werkt voor de hele gemeente, niet alleen voor zijn eigen partij. Hij moet in het college samenwerken met wethouders van andere partijen. De raadsleden moeten proberen de standpunten van hun partij te verzilveren. Het dualisme is bedacht om die scheiding van verantwoordelijkheden beter vast te leggen.

Het gaat dus niet aan dat een fractie achter gesloten deuren functioneringsgesprekken voert met de wethouder. Als raadsleden ontevreden zijn, moeten ze dat maar in een openbare raadsvergadering aan de orde stellen.

Ririhena vertrok omdat 3 van de 23 raadsleden ontevreden over hem waren. Zijn opvolger is Hans Kuipers. Een bekwame man, zou cabaretier Wim Kan zeggen, maar hij woont in Meppel terwijl een wethouder eigenlijk uit de eigen gemeente moet komen. Met het staatsrechtelijk slordig handelen heeft GroenLinks de democratie in Tynaarlo een slechte dienst bewezen.