Brigitte van Griethuizen bij een van de hofjes in het vernieuwde asielzoekerscentrum De Hessenlanden in Emmen. Alle woongebouwen worden vervangen door moderne kleinere exemplaren. Om privacyredenen staan er geen bewoners op de foto. Foto: Boudewijn Benting
In welk deel van Emmen wonen relatief gezien de jongste mensen? In de nieuwste woonwijk Delftlanden? Fout! Het is het asielzoekerscentrum. Twee van de drie bewoners zijn daar minderjarig. Het is een van de vijf plekken in ons land waar het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) louter gezinnen onderbrengt.
De Hessenlanden, zo heet het asielzoekerscentrum (azc) aan de Wilhelmsweg. Gelegen vlakbij het treinstation Emmen-Zuid, tussen het gehucht Wilhelmsoord en de woonwijk Delftlanden. In 2000 gingen de deuren voor het eerst open.
,,Toen was het nog een reguliere azc, dus niet louter voor gezinnen. In 2013 veranderde dat’’, zegt locatiemanager Brigitte van Griethuizen.
In het centrum is normaal gesproken plek voor 600 bewoners. Maar zoveel zijn er nu bij lange na niet en dat heeft alles te maken met een grote verbouwing. Alle woongebouwen en chalets maken plaats voor accommodaties die helemaal voldoen aan de eisen van deze tijd. Dit project, dat in fases wordt uitgevoerd, is nog volop gaande. De vier grote dienstengebouwen, met daarin onder meer kantoren, leslokalen en recreatieruimten, verdwijnen niet. Die zijn de afgelopen periode flink onder handen genomen.
‘Hofjes met veel groen en speeltuintjes in ieder hofje’
Het azc was ook wel toe aan een flinke opknapbeurt, zegt Van Griethuizen. ,,De grote woongebouwen stonden er al vanaf de opening, dus al zo’n twintig jaar. Alles semipermanent, dus zeker niet voor de eeuwigheid. Dat geldt ook voor de chalets, die jaren geleden zijn geplaatst om de capaciteit te vergroten. Op gegeven moment moet je vernieuwen, ook als je kijkt naar de veranderde eisen op het gebied van huisvesting. Denk aan brandveiligheid, ventilatie en luchtcirculatie.’’
Qua capaciteit van het azc en het vierkante meters woonruimte per bewoner verandert er niets. Wel is gekozen voor één type huisvesting: panden voor meerdere gezinnen, die kleiner zijn de vroegere grote woongebouwen.
,,Het terrein wordt ingericht in de vorm van hofjes’’, verduidelijkt Van Griethuizen, met veel groen en ook speeltuintjes in ieder hofje.’’ De wasmachines en drogers zijn voor het eerst ondergebracht in een apart gebouwtje. Uiteraard niet zonder reden: de wasdroger staat op nummer één als het gaat om elektrische apparaten die brand kunnen veroorzaken.
‘Alles wat in een klein dorp gebeurt, gebeurt hier ook’
Op basis van een uitspraak van het Europese hof zijn overheden verplicht om uitgeprocedeerde gezinnen met minderjarige kinderen onderdak te verlenen. Dit is de groep die in De Hessenlanden woont.
Er wordt gewerkt aan terugkeer naar het land van herkomst, maar om verschillende redenen kunnen dat langdurende trajecten zijn. Emmen is een van de vijf zogeheten gezinslocaties in Nederland. De andere staan in Amersfoort, Katwijk (bij Leiden), Gilze-Rijen (Noord-Brabant) en Burgum (Friesland).
Volgens Van Griethuizen is het Emmer azc een plek met relatief weinig incidenten. ,,De dynamiek van een centrum met louter gezinnen is anders dan een asielzoekerscentrum met veel alleenstaanden. Maar natuurlijk zijn er hier ook wel eens bewoners boos op op elkaar. Hier wonen hier honderden mensen, een aantal dat te vergelijken is met een klein dorp. Alles wat in een klein dorp gebeurt, gebeurt hier ook. Vreugde, verdriet, onenigheid, kinderen die geboren worden en mensen die overlijden.’’
Contract verlengd, dit keer voor periode van tien jaar
Alle oude grote woongebouwen in De Hessenlanden zijn inmiddels verdwenen. Van alle chalets die er eerst stonden, zijn er nog twee over. ,,Dat heeft puur met corona te maken. Voor het geval mensen in quarantaine moeten’’, zegt Van Griethuizen.
De verwachting is dat in oktober de maximale capaciteit weer terug is op 600. De laatste jaren verlengde het COA het contract met de gemeente Emmen steeds met een jaar. Voor de verbouwing werd een contract voor de periode van tien jaar overeengekomen. Het jongste ‘dorp’ van Emmen blijft dus nog wel even bestaan.
