Directeur Ronald Koch van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Foto: Anjo de Haan
Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) keerde vorig jaar 640 miljoen euro aan schadevergoedingen uit. Voor elke euro daarvan ging 47 cent op aan gemaakte uitvoeringskosten.
Dat blijkt uit het jaarverslag. Een jaar eerder waren de kosten nog 39 cent per euro. De overheidsinstantie maakt stevige kosten met de inhuur van schade-experts, adviseurs, aannemers en schade-opnemers die rapporten schrijven. Ook het runnen van de computersystemen kost het IMG nog altijd veel geld.
Bovenal heeft de uitvoeringsorganisatie inmiddels een ambtelijke organisatie van 1000 personen. 40 procent daarvan wordt extern ingehuurd en is dus duurder.
645 miljoen euro uitgekeerd
Het totaalbedrag aan uitgekeerde vergoedingen bleef constant: een jaar eerder, in 2024, stokte de teller bij 645 miljoen euro aan vergoedingen. Dat is nog steeds het hoogste bedrag over een kalenderjaar. Het is wel minder dan het IMG zelf had voorspeld: de organisatie wilde 1 miljard uitgeven.
Sinds de oprichting in juli 2020 gaf het schadeloket in totaal al 3,2 miljard aan vergoedingen uit.
Hoge uitvoeringskosten
In 2024 waren de uitvoeringskosten nog 39 cent per uitgekeerde euro. In 2023 maakte het IMG het heel bont. Voor elke toegekende euro aan vergoeding moest het schadeloket toen nog eens 78 eurocent betalen aan kosten voor onafhankelijke deskundigen, personeel en ICT-systemen. Volgens het IMG kwam dat toen omdat bewoners hun vergoedingsaanvraag op pauze hadden gezet in afwachting van gunstiger beleid. Ook maakte de organisatie toen hoge investeringskosten om nieuw beleid door te voeren na de parlementaire enquête.
Dat de uitvoeringskosten in 2024 omlaag schoten naar 39 cent, komt vanwege een inhaalslag met gepauzeerde dossiers. Dat effect was in 2025 grotendeels weg, waardoor de eigen kosten weer omhoog schoten. Andere reden voor de gestegen uitvoeringskosten is dat het schadeloket een lager bedrag aan schadevergoedingen uitkeerde dan verwacht doordat minder bewoners kozen voor een vaste vergoeding dan vooraf ingeschat.
Het IMG heeft zelf een tienpuntenplan om de uitvoeringskosten te verlagen. Zo wil het instituut nieuwe ICT-toepassingen ontwikkelen om efficiënter te werken. Ook krijgen aanvragers de mogelijkheid om zelf hun schade-opname te plannen, in plaats van dat het IMG dat regelt.
Uitvoeringskosten zullen blijven stijgen
Desondanks ligt het voor de hand dat de uitvoeringskosten in de toekomst alleen nog maar verder gaan stijgen, erkent directeur Ronald Koch. Dat komt omdat het aantal aanvragen voor een vaste eenmalige (of aanvullende) vergoeding van 10.000 euro zullen opdrogen. Deze vergoedingen zijn relatief makkelijk toe te kennen.
Ook wil de organisatie nog meer tijd nemen voor een gesprek of ontmoeting met bewoners om hun verhaal aan te horen.„Persoonlijke aandacht is ontzettend belangrijk. Daarmee lopen de uitvoeringskosten wel op, maar mensen willen hun verhaal kwijt. Voor sommige bewoners is dat belangrijker dan het ontvangen van geld”, aldus Koch.
Daarnaast zal er in 2026 een enorme personele inzet nodig zijn voor een nieuw project van IMG: het benaderen van „stille gedupeerden”. Dat zijn bewoners die nog niet gebruik hebben gemaakt van alle regelingen die er voor hun zijn. Het wordt een grote operatie, want dit gaat om circa 180.000 adressen van de in totaal 360.000 adressen. Deze Groningers en Drenten zijn vaak moeilijker te benaderen, soms door laaggeletterdheid, ouderdom of wantrouwen naar de overheid.
Door privacyregels kan IMG ‘stille gedupeerden’ nu niet actief benaderen. De nieuwe Groningenwet moet, als die wordt aangenomen, daarvoor een wettelijke basis bieden.
„We beginnen met het benaderen van deze stille gedupeerden in het kernaardbevingsgebied. We zullen hier maximaal op inzetten. We gaan brieven sturen, keukentafelgesprekken organiseren en proberen ook om inwoners te bereiken via medebewoners. Als je buurman je benadert is het anders dan als wij aan de deur staan.”
Duurzaam herstel loopt moeizaam
Hoewel directeur Ronald Koch tevreden is over het afgelopen jaar, kan hij ook niet ontkennen dat herstelregelingen bij het IMG nog niet vlekkeloos verlopen. Met name ‘duurzaam herstel’ loopt moeizaam. Deze regeling is bedoeld voor huizen met grote gebreken in de fundering of het dak, waardoor er voortdurend aardbevingsschade plaats kan vinden. Vanuit deze herstelregeling kun je enorme vergoedingen krijgen: tot 500.000 euro.
Het gaat om duizenden woningen in het kernaardbevingsgebied. Toch is er nog nauwelijks iets van de grond gekomen bij deze regeling die sinds 2024 loopt. Slechts 13 huizen werden in 2025 opgeleverd.
Er komt trouwens ook een nieuwe regeling waarmee IMG verwacht nog wel flink geld uit te kunnen geven aan bewoners: de ‘Vaste herhaalvergoeding’. Dat is 5000 euro die je na iedere hevigere aardbeving opnieuw kunt aanvragen. Vooral voor bewoners in het kerngebied is dat een aantrekkelijke regeling. Die regeling start deze zomer.
