Laura Vlasblom terug in het theater, nu met ‘edutainment’. ‘Ik wil mensen laten voelen dat zingen gezond is’

„Dat blijft toch speciaal. Ik ben op 8 oktober 1968 in het ziekenhuis in Drachten geboren. We hebben er maar relatief kort gewoond, de eerste twee jaar van m’n leven, dus mijn echte jeugdherinneringen liggen vooral in het Gooi. Maar toch heb ik altijd iets met Drachten gehouden, juist omdat daar het begin ligt. Wij woonden aan de Burmanialaan, in een hoekhuis. Ik moet het huisnummer altijd aan mijn broer vragen, want dat vergeet ik steeds, maar die straatnaam is altijd blijven hangen. Ik zie ook nog foto’s voor me van mijn ouders daar, wandelend met mijn zus Karin erbij en ik als baby in de wagen. Dat zijn de eerste beelden die ik van mijn leven ken, al zijn het natuurlijk herinneringen via foto’s. Als ik Drachten binnenrijd, bijvoorbeeld omdat er een optreden in De Lawei is, heb ik nog weleens de neiging om langs dat oude huis te rijden. Dan voelt het toch alsof je even langs een stukje van jezelf gaat.”

„Mijn vader kreeg in de jaren 60 een baan bij Philips. In 1970 is hij overgestapt naar Philips Phonogram, de langspeelplaatafdeling in Amsterdam. Toen zijn we verhuisd richting Hilversum.

„Ja, toch wel. Niet in de zin dat ik mezelf een geboren en getogen Friezin noem, want dat zou niet eerlijk zijn, daarvoor ben ik hier te vroeg weggegaan. Maar ik hoor de taal graag, vind het ook echt een mooie taal, en ben geregeld in Friesland vanwege Elvy, het bedrijf in riemen en tassen dat ik met mijn man Michel run. We leveren aan winkels in onder meer Leeuwarden en Sneek en daar hoor ik de dames Fries met elkaar praten. Op een gegeven moment ga je het steeds beter verstaan. Het blijft een heel eigen taal, echt iets van hier.”

„Heel bepalend. Mijn vader nam op vrijdag vaak platen mee naar huis van zijn werk bij Philips Phonogram. Daardoor was muziek bij ons thuis volkomen vanzelfsprekend, er ook steeds weer iets nieuws binnen. Er lag van alles op de platenspeler: Kayak, Earth, Wind & Fire, ABBA. Pop, disco. Ik was als kind al enorm met muziek bezig. Volgens mij was ik een jaar of 5, 6 toen ik een bandje van ABBA kreeg en daar was ik helemaal weg van. Ik zat mee te zingen, alles na te doen. Die melodieën, die koortjes, daar was ik helemaal door gegrepen. Dus dat muzikale zaadje is vroeg geplant. Mijn moeder zong ook, ze zat in een dameskoor, dus er werd thuis volop gezongen en muziek geluisterd. Ik ben opgegroeid met het idee dat muziek iets heel normaals is, iets waar je blij van wordt, waar je mee leeft, en niet iets waar je pas later toevallig mee in aanraking komt.”

„Ik wilde heel graag zingen en in een kinderkoor. Mijn moeder zag in een regionaal dagblad een advertentie voor een nieuw kinderkoor, het Vara Kinderkoor. Ik had eerder al naar het AVRO-kinderkoor gekeken, maar daar kwam ik niet tussen, dat zat al vol. We hebben gereageerd en toen vroegen ze ook meteen of ik nog een zusje had. Dat had ik, dus Karin mocht ook mee. Wij werden uit een enorme groep van driehonderd kinderen gekozen. En pas bij die eerste repetities kreeg ik door dat het niet zomaar een koor was, maar dat het voor televisie was, voor opnames en platen. Dat vond ik natuurlijk ontzettend spannend. Ook Mandy Huydts zat bij dat koor, ik kende haar van ballet. Samen zaten we ineens in die wereld van zang, dans, opnames en televisie. We werden vriendinnen en thuis zongen we samen liedjes, met zo’n soundmixer erbij. Dat was echt een droomperiode.”

„Het is vooral schrikken hoe snel de tijd gaat. Tegelijk merk je dat Frizzle Sizzle nog altijd in het geheugen van mensen zit. Ik hoef maar ergens een theater of supermarkt binnen te lopen of iemand van 50+ zegt meteen: ‘Hee, jij bent van Frizzle Sizzle, Alles heeft een Ritme.’ Dat blijft dus hangen. Dat is toch heel leuk, want we hebben als groep eigenlijk maar een paar jaar bestaan, van 1986 tot 1989. Maar de impact was kennelijk groot.”

„Het begon eigenlijk heel organisch. Mandy en ik wilden na Kinderen voor Kinderen door met zingen. We deden optredens met de vader van Mandy, met een jazzorkest in de Koepelkerk in Amsterdam. Dan zongen we van die driestemmige nummers, Mr. Sandman, Sentimental Journey, dat soort repertoire. Toen vonden we dat er eigenlijk nog een lage stem bij moest en zo kwam Marjon Keller erbij. We repeteerden elke week, waren ontzettend fanatiek en op een gegeven moment mochten we een plaat opnemen. Daarna kwam de vraag of we mee wilden doen aan het Nationaal Songfestival. Ik was toen juist heel erg van U2 en Simple Minds en vond Nederlands zingen eigenlijk helemaal niks. Ik vond het in eerste instantie best stom, maar uiteindelijk hebben we het natuurlijk wel gedaan. En niet zonder resultaat (met Alles heeft een ritme werd het viertal in 1986 dertiende op het Eurovisie Songfestival in Noorwegen, red.) . Het hoort nu gewoon bij mijn geschiedenis.”

„Dat is eigenlijk heel simpel: we groeiden uit elkaar. We hadden met Alles heeft een ritme natuurlijk enorm veel aandacht gekregen en daarna nog twee hitjes met Talk It Over en Second Chance. We traden ook nog volop op, maar op een gegeven moment werd het moeizamer en wilde iedereen gewoon iets anders. De een wilde studeren, de ander wilde presenteren, ik wilde graag een plaat maken. We ontgroeiden elkaar eigenlijk gewoon. Maar het is heel bijzonder dat mensen er nu, veertig jaar later, nog steeds over beginnen. Dat zegt wel iets. Ik hoop ook echt dat we er dit jaar nog iets mee kunnen doen, al is het maar iets kleins. Dat hangt ook af van mijn zus, die in Amerika woont. Het is niet zo simpel om even met z’n allen af te spreken. Maar het zou heel leuk zijn.”

„Dat is gegroeid uit een periode van stress. In en na de coronatijd heb ik best veel spanning gehad, zowel als artiest als in ons andere bedrijf. Theaters lagen stil, winkels moesten dicht, iedereen had ermee te maken. Toen ben ik me veel meer gaan verdiepen in ademhaling en in wat de stem nou eigenlijk doet. Zonder ademhaling is er geen spraak en geen zang. Alles begint daar. En ik merkte bij mezelf dat ik me beter voelde als ik meer zong, bewuster ademde en mijn stem gebruikte op een manier die ontspanning gaf in plaats van spanning. Van daaruit ben ik begonnen met groepen vrouwen te laten zingen, dat noem ik Voice Vibes. Het gaat vaak om vrouwen die helemaal niet per se de ambitie hebben om artiest te worden, maar die merken dat zingen iets losmaakt en dat ze zich er prettiger door voelen. We doen ademhalingsoefeningen, we zingen samen, we maken klank. We voelen wat dat doet in je lijf. Ik ben verder gaan denken: die stem is niet alleen iets om liedjes mee te zingen, het is een verlengstuk van je persoonlijkheid. Dus ben ik ook meer coaching gaan doen op het gebied van spreken, stemacteren, commercials en tekenfilms. Zo is het eigenlijk uitgegroeid tot een idee voor een theatervoorstelling/workshop.”

„Ik noem het graag edutainment, dus een combinatie van educatie en entertainment. Het wordt niet een droge lezing, maar ook niet alleen een concert. Ik ga natuurlijk zelf zingen om mijn eigen stem te laten horen en ook uitleggen hoe ik dingen aanpak. Ik wil mensen laten luisteren naar hun eigen stem en naar wat andere zangers doen. Maar ik ga vooral ook met het publiek samen zingen. We gaan ritmes maken, we gaan kijken of mensen samen meerstemmig kunnen zingen, misschien stukjes tekenfilm inspreken. Dus het wordt echt een soort workshop, sing-along en theaterervaring ineen. Ik wil mensen laten voelen dat zingen gezond is. En juist omdat het zo persoonlijk is, omdat de stem letterlijk in je lichaam zit, maakt het ook kwetsbaar. Als je zingt, geef je een klein stukje van jezelf bloot. Zingen kan voor sommigen heel kwetsbaar voelen, alsof ze in bikini over het podium rennen. Het kan spannend zijn, maar ook heel fijn. Ik wil die drempel verlagen. Het hoeft niet perfect te zijn, het hoeft niet professioneel te klinken. Het gaat erom dat je ervaart wat het met je doet.”

„Omdat het gewoon echt zo is. Er is inmiddels ook wetenschappelijk veel over bekend. Ik luister graag naar mensen die zich bezighouden met het zenuwstelsel en met wat ademhaling en stem doen in het lichaam. Dan hoor je bijvoorbeeld over de nervus vagus, die langs je keel en je stembanden loopt en verband houdt met ontspanning, stressregulatie en allerlei processen in je lijf. Zingen heeft daar dus letterlijk invloed op. Mensen worden er rustiger van, blijer, meer verbonden. Samen zingen doet ook iets met groepsgevoel, met veiligheid, met contact. Maar los van al die wetenschap voel je het ook gewoon meteen. Als jij met een groep mensen zingt, dan gebeurt er iets. Je gaat anders ademen, je stapt even weg uit je hoofd, je moet luisteren, je bent niet alleen met jezelf bezig. En als je een lied met gevoel zingt, dan raak je natuurlijk ook iets van jezelf aan. Ik wil mensen daar bewust van maken. Dat het niet alleen maar leuk is om te doen, maar dat het ze ook echt iets kan brengen.”

„Dat is eigenlijk de sprekende variant van hetzelfde idee. Die assistent anesthesist Thomas Luijf is een leerling van mij en hij gebruikt bij zijn werk in het ziekenhuis wat hij van mij over stem en rust heeft geleerd. Hij merkte dat patiënten veel rustiger worden als je bewust met je stem omgaat, als je weet hoe je spreekt, hoe je iemand benadert, hoe je veiligheid overbrengt in klank. Zijn collega’s zien zelfs dat patiënten met een glimlach in slaap vallen. Dat is natuurlijk heel bijzonder. Daarom zijn wij samen een workshop gaan ontwikkelen voor de zorg, over communicatie en stemgebruik. Hoe kun je als arts, verpleegkundige of ander zorgpersoneel jouw stem zó inzetten dat je patiënten zich veiliger voelen? Ook dat is uiteindelijk weer terug te brengen tot dezelfde kern: de stem doet veel meer dan alleen woorden overbrengen. De klank, de rust, de intentie, het tempo, dat maakt allemaal verschil. Ik vind het heel mooi dat ik aan de ene kant zo’n programma over zingen kan maken en aan de andere kant iets over spreken en verbinding. Dat ligt veel dichter bij elkaar dan mensen denken.”

„Iedereen is welkom. Ik merk dat ik veel reacties krijg van mensen, en vaak vrouwen, van 45+. Mensen die op een punt in hun leven zijn gekomen waarop kinderen de deur uitgaan, ouders zorg nodig hebben of mensen zelf weer willen ontdekken wat ze eigenlijk leuk vinden. Mensen die iets voor zichzelf willen doen, iets creatiefs, iets waardoor ze weer voelen: hé, ik ben er ook nog. Dat betekent niet dat het alleen voor vrouwen is of alleen voor een bepaalde leeftijd, maar ik merk wel dat daar veel herkenning zit. Daarom hoop ik ook dat het op allerlei plekken terechtkomt, ook in Friesland. In theaters, maar net zo goed op zondagmiddagen, maandagavonden, in bedrijven, in dorpshuizen, in de zorg. Overal waar mensen openstaan voor wat de stem kan doen. Ik kom graag zingen met de mensen.”

„Ik zit lekker in m’n vel, ik voel me goed. Ik heb hard gewerkt aan mijn lijf en aan mijn conditie, dat merk ik aan alles. Ik ben in ongeveer een jaar tijd zo’n 20 kilo afgevallen. Heel rustig aan, niet met rare haast, maar gewoon door anders te eten, minder alcohol, meer wandelen, meer bewegen en natuurlijk ook door veel op het podium te staan. Als je vijf keer per week staat te zingen, te dansen, te vliegen, dan helpt dat ook mee. Ik drink nu weinig tot geen alcohol meer en dat scheelt enorm. Niet eens alleen in kilo’s, maar ook in frisheid. Je hoofd wordt helderder, je lijf voelt lichter. En het wandelen is echt een sleutel geweest. Gewoon lopen, lopen, lopen. Ik denk dat veel mensen het ingewikkeld maken, maar vaak zit het ook in heel eenvoudige dingen consequent doen. Ik voel me nu energieker en vrijer, en dat is ook weer fijn als je aan nieuwe plannen begint. Dan merk je dat alles beter stroomt.”