Er is nog hoop, zou je denken – zouden aardige, verstandige mensen denken – na het zien van deze woedende, liefdevolle, gruwelijk actuele dansvoorstelling. Er is nog hoop voor deze mooie wereld waarin leugenaars, blaaskaken, haatzaaiers en oorlogshitsers het voor het zeggen krijgen.
Het begon in Zuid-Afrika waar Mohamed Yusuf Boss zag hoe de jeugd in het onveilige township Katlehong bij Johannesburg verloederde. Hij liet ze dansen en zingen. Hij liet ze voelen wie ze zijn en wat ze kunnen.
Een culturele uitwisseling met Groningen legde de grondslag voor de voorstelling TOBAN, die tot eind januari in Nederland te zien is.
Ook bij ons vormt ongelijkheid een voedingsbodem voor politieke en maatschappelijke wrijvingen en spanningen. De documentaire HIDDEN, voorafgaand aan de voorstelling, laat zien hoe al dat verstopte talent magistraal tevoorschijn komt.
Dolende zielen in de mist
Nevelflarden kruipen over de schaars verlichte toneelvloer. Een continue, pulserende bromtoon vult de ruimte. Beklemmende minuten.
De mist wordt dichter. Een vage gestalte komt op. Vreemde, wankele tred. Uitgestrekte armen. Tenslotte vermoeden we meer dolende zielen in de mist.
Plots gaat het schrille timbre van politiefluitjes door merg en been. Lichtbundels van zaklantarens priemen door het duister.
Vallen en opstaan
De bromtoon zwijgt. De mist trekt op. De zes dansers – 3m, 3v, gemengd zwart/wit – ruimzittende pakken, gaan elkaar in een meedogenloze streetdance te lijf onder opzwepende hiphopklanken. Uitputtingsrituelen. Met vallen en opstaan. En gebalde vuist.
Uiterst Intrigerend is het beeld van een bloedrode lichtstraal die uit de toneelhemel neerschiet. Een straal die vervolgens verandert in een brandend kegelvormig object dat de groep dansers omvat. Gevangen in vuur. Je ziet angst. Je ziet pijn. Ze proberen elkaar staande te houden. Een tweede lichtkegel zet één man apart. Gevangenis in een gevangenis? Gevangenen als bewakers?
Betoverend
Betoverend. Imponerend. Verbluffend. Die slotact. Eén man laat het genadeloos en overtuigend zien. Wat er in een mensenlijf en ziel kan rammelen en razen.
Scènefoto uit 'TOBAN' van Mohamed Ysuf Boss. Foto: Niels Knelis
Alles wat een lijf kan doen aan klappen, slaan, stompen en stampen, tikken en bonzen, schudden en trappelen. Alles tegelijk. Lichaamsmuziek. Slagwerk van vlees en bloed.
Nog een keer jongens? Ja! Nog een keer. Een dan doen de andere vijf ook mee. Eén bonk ratelende energie.
Geen applaus, maar een ovatie. De maker/regisseur Mo komt de vloer op. De tribune juicht. En daar gaat ie weer. Met zo’n bad van liefde is er nog hoop. Geloof dat dan maar.
Gebeurtenis X_YUSUF_BOSS speelt TOBAN Choreografie, regie Mohamed Yusuf Boss Dramaturgie Merel Heering Dansers Shara Maaskant, Ser Sebico, Ada Daniele, Tato Quofela, Abel Vilakesi en Kgadi Motsuane Composities Rik van den Heuvel Scenografie André Pronk Kostuumontwerp Omar Munie Gezien 09/11 (première), Grand Theatre, Groningen Nog te zien 18/12 Leeuwarden, 04/01 Meppel, 11/01 Drachten, 31/01 Groningen ★★★★★
