Tussen de platenbakken van Artistic Recordstore in Grou worden zaterdag verschillende liveoptredens verzorgd. Foto: Amber de Vries
Zaterdag staan in alle vroegte weer rijen voor platenzaken in afwachting van het jaarlijkse feestje van vinylliefhebbers. Vijf vragen over Record Store Day, de dag waarop tal van bijzondere platen en singles verschijnen.
Wat is het en hoe is het ontstaan?
De oorsprong van Record Store Day (RSD) ligt in Amerika. In een tijd dat platenzaken ten dode leken opgeschreven werden op 19 april 2008 tien speciale uitgaves verkocht. Onder andere R.E.M. kwam met de gelimiteerde single Supernatural Superserious. Alles in de hoop mensen terug naar de fysieke platenzaak te halen.
Rasputin Music in San Francisco was het middelpunt van de eerste editie en staat symbool voor de start van RSD. De leden van Metallica vertoefden uren in de zaak om hun fans te ontmoeten en handtekeningen uit te delen.
In navolging van de Amerikaanse metalband omarmden grote acts als Taylor Swift en Pearl Jam in de jaren erna het fenomeen en mede daardoor groeide het uit tot een jaarlijks muziekfeest. Nederland schoof twee jaar later aan en het aantal bijzondere uitgaven groeide met de jaren.
Een rij voor platenzaak Plato in Groningen tijdens RSD van vorig jaar. Foto: Corné Sparidaens
Wie doen er allemaal mee?
Er doen landelijk zo’n 175 platenzaken mee, wereldwijd zijn dat er 3000 in 23 verschillende landen. In Drenthe en Groningen doen vier zaken mee (in Assen, Coevorden, Ruinen, drie zaken inGroningen, Veendam, Winschoten en Hoogezand). Bij vier daarvan zijn optredens (De Jongens van Hemmes en Plato in Groningen en Evelyn Novacek in Hoogezand en Vanderveen in Assen) van bijvoorbeeld Robin Yzerman en Orange Skyline. Elders in Nederland komen bekende artiesten als Hannah Mae, Douwe Bob of Eefje de Visser langs.
Wat is er allemaal voor speciaals te krijgen?
Waren er bij de eerste editie in 2008 tien speciale releases, dit jaar is de lijst een stuk groter. Liefst 600 speciale lp’s, cd’s, singles en maxi-singles worden uitgebracht. Fans van onder meer Pink Floyd, Fleetwood Mac, Bruce Springsteen, Niall Horan of Bruno Mars kunnen bijvoorbeeld hun lol op.
Er zijn veel gelimiteerde edities, soms op gekleurde vinyl, opnames van concerten die nog in de archieven lagen (zoals van Golden Earring), jubileumedities of bijzondere heruitgaven met extraatjes. Daar zitten albums bij die in de komende weken nog best te krijgen zullen zijn, maar ook exemplaren die de winkels uit zullen vliegen. Denk aan de singles van Taylor Swift of Olivia Dean.
Waarom moet je vroeg op?
Platenbazen kunnen op basis van de wensen van hun klanten wel wat extra platen aanvragen, maar het is niet automatisch zo dat alles wat besteld wordt, ook wordt geleverd.
Bij sommige platenzaken kan voor openingstijd in de rij een wensenlijst worden ingevuld. Foto: AFP
Van heel populaire items worden vaak veel minder gemaakt en geleverd dan de vraag. Neem de single van Taylor Swift, die vorig jaar zo populair was dat ie halverwege de dag al voor het viervoudige werd verkocht via bijvoorbeeld Marktplaats.
Hetzelfde gebeurde in 2021 bijvoorbeeld ook met een speciale lp van de Dee Gees. De wie? Dat was een uitgave van Foo Fighters. De band van frontman Dave Grohl, de voormalig drummer van Nirvana nam vijf covers van de Bee Gees op. In Bee Gees-stijl. De RSD-editie van die plaat is nog altijd een gewild item onder verzamelaars.
Om eraan te komen, kun je maar beter vroeg uit de veren. Wie als eerste in de rij staat voor de platenzaak, mag als eerste naar binnen en kan dus ook als eerste door de bakken met de speciale releases spitten.
En er is een extraatje voor de vroege vogels. Een speciale RSD-single van de ambassadeur wordt gratis uitgereikt aan de eerste 6000 bezoekers.
Wie is die ambassadeur?
Wereldwijd is dat Bruno Mars, voor Nederland is dat dit jaar Ilse DeLange. Zij volgt Di-Rect op en kent in bijvoorbeeld Krezip, Danny Vera, Bløf, Kensington en Douwe Bob andere illustere voorgangers.
De Twentse Americana/country-zangeres zei meteen ‘ja’ toen ze werd gevraagd. „Ik vind het heel belangrijk dat er nog plaatsen zijn waar platen worden gekocht”, zegt ze in het speciale Record Store magazine. „Ik kom al van jongs af aan in platenzaken.”
Ilse Delange is de ambassadeur van dit jaar. Foto: ANP/Marcel van Hoorn
Haar nieuwe nummers Get it right en Evergreen staan op de gratis single. Die gaat ze ook bij zogenoemde ‘instores’ ten gehore brengen. DeLange treedt zaterdag op in Venlo, Arnhem en Geesteren. Ook bij veel andere platenzaken is livemuziek te horen. Liefst 250 artiesten zorgen voor meer dan 300 optredens