Johannes (66) uit Groningen speelt in Valthermond Beethoven zoals je hem nog nooit hebt gehoord. Beluister het hier

„Luister 30 seconden naar een van onze opnames van de strijkkwartetten van Beethoven. Beluister daarna een willekeurige andere opname en stel dan jezelf die vraag.”

„Wij gaan heel vrij met het tempo om, waardoor bijvoorbeeld het tweede thema in belangrijke mate afwijkt van het hoofdthema. In iedere muzikale frase moet het tempo opnieuw worden uitgevonden. Daarnaast hoor je flink wat portamento: tonen die van de ene toon naar de andere glijden. Glijtonen waren in de negentiende eeuw een van de belangrijkste manieren om versieringen aan te brengen. Maar in de twintigste-eeuwse muziekpraktijk zijn ze afgeschaft.”

„Ik bespeur een enorme gretigheid bij jonge muzikanten. We staan echt aan het begin van de herontdekking van portamento als stijlmiddel. Een derde kenmerk van onze andere manier van spelen is trouwens de spaarzame omgang met vibrato. Dat dient bij ons de expressie van de muziek. Uiteindelijk is dat het belangrijkste criterium: levert het een klinkend resultaat op dat overtuigt?”

„Niet iedereen vindt het mooi, maar ik geloof hier totaal in. We beginnen onze opnames met Beethovens Derde strijkkwartet, dat hij waarschijnlijk als eerste componeerde. In de eerste maat hoor je een enorm portamento. Daarmee zeggen we eigenlijk: Als je hier niet van houdt, zet dan wat anders op.”

„Ik wil onderzoeken hoe je deze inzichten kunt toepassen in zijn symfonieën. Portamento en vibrato zijn wel te doen, maar meer vrijheid in tempo is levensgevaarlijk. Hoe doe je dat op een niet-voorspelbare manier? Conservatoria doen dit soort onderzoek niet, dus doe ik het zelf. Toen ik het idee lanceerde, had ik binnen twee weken voldoende aanmeldingen. In vijf projectweken nemen we alle negen symfonieën op. Die brengen we uit in 2027, in het Beethovenjaar.”

„In januari hebben we de Tweede en Vierde symfonie gedaan. Wat blijkt? Met jonge musici die voor het eerst zo’n symfonie spelen kun je heel snel een enorm vrije speelstijl ontwikkelen. Wild en radicaal blijkt toch te kunnen! Het is een opwindend project. In juni volgt de tweede projectweek.”

„De meeste fondsen begrijpen er niks van, maar een paar steunen ons. En we doen aan crowdfunding. Het is allemaal op idealisme gebouwd. Ik verdien er niks mee, maar het zijn vooral die jonge musici die keihard willen werken, ook al krijgen ze slechts een onkostenvergoeding. Dat enthousiasme had ik niet kunnen voorzien. Heel mooi!”