Jan-Willem de Vries (51) uit Wildervank vangt popmuziek in stripboek. ‘Theoretisch kun je hier heel lang mee vooruit’

De deur van de platenzaak staat op het punt voorgoed dicht te gaan als de 15-jarige Nina naar binnen loopt. Eigenaar Bas heeft jarenlang elpees verkocht vanuit zijn winkel in een Amsterdams grachtenpand, maar de tijd heeft hem ingehaald.

Wat volgt is een gesprek over muziek, aan de hand van een reeks verhalen over artiesten, bijzondere platen en opmerkelijke gebeurtenissen uit de muziekgeschiedenis.

Dat is het uitgangspunt van Off the Record, het nieuwe stripboek van schrijver Jan-Willem de Vries (51) uit Wildervank en tekenaar Ben Westervoorde (63) uit Amsterdam. Het volgt op de driedelige stripbiografie over André Hazes die ze eerder samen maakten.

Het idee voor een nieuwe biografie lag op tafel, maar daar zagen ze uiteindelijk van af. „Je bent daar algauw weer een paar jaar mee bezig, dus je moet wel heel zeker zijn van je zaak. De stripwereld is klein, dus je doet het voor een relatief klein publiek.”

Daarna dacht De Vries aan een serie korte verhalen waarin telkens één artiest in vijf of zes pagina’s centraal zou staan. „Maar dat vond ik niet spannend genoeg. Er moest een raamwerk omheen zitten.”

Dat kader vonden ze in de Amsterdamse platenzaak. Elke ontmoeting tussen Bas en Nina vormt de aanleiding voor een nieuw verhaal uit de muziekgeschiedenis. Het eerste deel, met als thema Verandering, bevat zeven van die muzikale anekdotes.

„Ik ben heel gericht op zoek gegaan naar een onbekende artiest met een bijzonder levensverhaal om het boek mee te openen. Commercieel misschien niet de handigste keuze, maar ik wilde voorkomen dat mensen zouden denken dat we alleen de grote namen uit de popmuziek behandelen.”

Die onbekende artiest is de Amerikaanse singer-songwriter Gary Higgins. „Hij is opgegroeid in de hippietijd en opgepakt wegens drugsgebruik. Op de avond voordat hij de gevangenis in zou gaan, heeft hij nog de elpee opgenomen die hij zo graag wilde maken. Die plaat is nu heel zeldzaam en dus kostbaar.”

Bekende artiesten komen wel degelijk voorbij, maar ook bij hen gaat De Vries op zoek naar minder bekende verhalen. „Het begint met een hoop research. Soms lees je iets waarvan je denkt: hé, dat is geschikt voor deze strip of dat spreekt me aan. Daar wil ik meer van weten.”

Historische nauwkeurigheid staat daarbij voorop. „Mijn opvatting is dat je zo trouw mogelijk moet blijven aan de werkelijkheid.”

Alleen het verhaal rond de fictieve hoofdpersonen Bas en Nina biedt ruimte voor eigen invulling. „Ik hou ook nooit zo van historische gebeurtenissen die worden verfilmd, waarbij je de mededeling krijgt dat sommige dingen zijn aangepast om er een mooi verhaal van te maken. Dan heb ik liever de droge werkelijkheid.”

De ontmoeting tussen Bas en Nina kun je ook lezen als een ontmoeting tussen een wereld die langzaam verdwijnt en het heden. „Over het behouden van de dingen van vroeger en het omarmen van verandering. De muzikale anekdotes staan daar in dienst van.”

Zijn manier van werken ontwikkelde De Vries al jaren geleden. Hij studeerde van 1993 tot 1997 aan Academie Minerva in Groningen en begon als stripmaker en illustrator. Gaandeweg verschoof zijn belangstelling. „Tekenen was voor mij eigenlijk een middel om verhalen te vertellen. Gaandeweg ontdekte ik dat ik meer schrijver ben dan tekenaar.”

In 2012 verscheen zijn boek De Toonder Animatiefilms, over de Walt Disney-droom van Marten Toonder. Daarvoor reisde De Vries het hele land door. „Ik ben met een scanner en laptop bij oud-medewerkers thuis geweest. Er zat heel veel research in.”

Dat speurwerk bleek hem goed te liggen. Zijn reputatie als nauwgezette onderzoeker bracht hem uiteindelijk bij de stripbiografie over André Hazes. Uitgeverij Silvester zocht een schrijver naast tekenaar Ben Westervoorde. „Ze zochten iemand die grote hoeveelheden informatie kon doorspitten en kon bepalen wat belangrijk genoeg was om te vertellen. Dat is eigenlijk precies wat ik heb gedaan.”

Naast zijn werk als schrijver is De Vries programmeur bij Storyworld in Groningen, het museum voor strips, animatie en games in het Forum. Daar houdt hij zich vooral bezig met tentoonstellingen, waaronder de zaterdag geopende expositie over Ster-mascotte Loeki de Leeuw. „Ik vind het leuk om, zoals ik het noem, als een soort helikopter boven de wereld van strip en animatie te hangen en van alles mee te krijgen.”

Bovendien hoeft hij daardoor niet alleen achter zijn bureau te zitten. „Aan de ene kant is het heel mooi om in je eigen fantasiewereld te kunnen duiken, maar het is soms ook wel leuk om mensen te zien.”

Voor Off the Record hopen De Vries en Westervoorde voorlopig nog lang niet aan het einde van de rit te zijn. Het eerste deel verschijnt na een crowdfundingactie bij uitgeverij Personalia in Leens. „Ik geloof dat dit een strip is die langzaam zijn publiek moet veroveren.”

Aan verhalen zal het in elk geval niet ontbreken. „Theoretisch kun je hier heel lang mee vooruit. Die muzikale verhalen vind je altijd wel. Als het aan ons ligt, kunnen we hier misschien wel 10 jaar mee doorgaan.”