Gracieuze Emmylou Harris neemt na halve eeuw dankbaar en waardig afscheid van haar Nederlandse publiek in Groningen | ★★★★★

De grande dame van de country, folk en americana kwam hier al toen het cultuurcentrum er net stond. Vanavond is ze weer onder vrienden, zegt ze. „It wouldn’t be the same without you.”

Vanaf de meesterlijke slijper Love Hurts is het raak en ontvouwt zich een setlijst die iedere avond bijna twee uur lang net even anders is. En waar Harris tijdens haar meest recente bezoekjes in 2008 en 2013 nog weleens een wat stijve indruk maakte, kwebbelt ze ditmaal spontaan. Alsof ze helemaal is ontdooid nu ze niets meer hoeft te bewijzen en dankbaar afscheid wordt genomen van het Nederlandse publiek dat haar al omarmde toen ze in haar eigen achtertuin nog amper erkenning vond. Ze refereert eraan, ze is het niet vergeten.

Zonder Harris als vertolker zou de canon van Amerikaanse rootsmuziek compleet anders klinken. Haar etherische engelenzang is onlosmakelijk verbonden met honderden liedjes, veel daarvan nam ze op met de grootsten. Van Johnny Cash, Bob Dylan en George Jones tot Dolly Parton, Tammy Wynette en Alison Krauss.

Het is natuurlijk onmogelijk al haar artistieke successen aan bod te laten komen, maar met dank aan haar vijf topbegeleiders kan ze vele kanten op. Vier ervan noemt ze liefkozend Red Dirt Boys, violist Eamon McLoughlin is een relatieve nieuwkomer maar net zo’n klasbak. De duik gaat bijna honderd jaar terug in de traditie, naar The Carter Family (Hello Stranger) en langs bluegrass (Bill Monroe) en countryrock (The Flying Burrito Brothers).

Dat Harris niet alle noten meer haalt, blijkt al snel, bijvoorbeeld in het prachtige Orphan Girl van Gillian Welch of Pancho & Lefty van Townes Van Zandt. Lucht in plaats van de gewenste noot, maar het deert niet, ze lost het anders op. Pijnlijk wordt deze mooi getoonde kwetsbaarheid geen moment. Komt bij dat ze menigmaal zeer overtuigend vol vuur raak schiet. Tijdens Steve Earles Goodbye is het moeilijk het droog te houden. Ja, vertelt ze, de man weet liefdesliedjes te schrijven: „It melts my butter.”

Even laat Harris fijntjes weten ook heus zelf wel te hebben geschreven als ze Red Dirt Girl inzet, later volgt Boulder To Birmingham, de ode aan haar jong gestorven mentor Gram Parsons. Tegen die tijd zit de vaart erin en ontpopt gitarist Kimbrough zich tot een perfecte Parsons in Wheels („We’re not afraid to ride”) en Return Of The Grievous Angel.

Harris zegt vervolgens in stijl en zonder dramatisch gedoe vaarwel met wat ze zelf een vrolijk lied van Chuck Berry noemt. Een relativering als statement na al haar bezongen droevig stemmende verlangens, gevoelens en liefdessores. Maar een keer in de zoveel tijd komen dromen uit, zoals die van zangeres Hilde Vos die met haar drummende partner Fokke de Jong na afloop op audiëntie mag in de kleedkamer. Zo zie je maar, C’est La Vie, je weet niet hoe het leven loopt. Dat Harris een rijk leven kent, beseft ze zelf dondersgoed. En stoppen doet ze allerminst, maar in Europa zien we haar niet weer. Of? Ja, toch wel, voor de rest van de afscheidstournee, in september in België bijvoorbeeld, en daarvoor zijn nog kaarten.