Oude streektaal in een nieuw, jazzy jasje. De Stageband brengt vergeten Friese, Drentse en Groningse en teksten in bigbandstijl. Binnenkort te zien en te horen in elke noordelijke provincie.
Maart is Streektaalmaand. Daarom bedacht Marco Kerver (58) uit Stedum voor zijn Stageband Jazz Orchestra om oude teksten in een modern, jazzy jasje te steken. ,,Wij zijn onderdeel van het noordelijk cultuurlandschap en we voelen ons verbonden met deze regio. Elk jaar bedenken we een project dat met de noordelijke provincies te maken heeft’’, legt de bassist en bandleider uit.
Eerder bracht de Stageband al een programma met Drentse jazz en een suite rond de Noorder Rondritten. ,,Met zulke projecten willen we een breed publiek aanspreken; niet alleen de jazzliefhebbers, maar ook zij die bijvoorbeeld van schaatsen houden of – in dit geval – iets hebben met streektaal. Zij maken dan kennis met onze bigbandmuziek. En een Fries hoort dan bijvoorbeeld ook teksten in het Gronings of Drents die hij nog niet kent. Zo willen we de provincies met elkaar verbinden.’’
Strijd tussen rijken en armen, en tussen Friezen en Saksen
Uit elke provincie werkt een zanger mee: Martijje uit Drenthe, Klaas Spekken uit Groningen en Hiske Oosterwijk uit Friesland. Zij en verschillende bandleden gingen op zoek naar oude teksten en gedichten, waarvoor nieuwe muziek geschreven is. De teksten kunnen overal vandaan komen.
,,Zo is er een melancholische tekst uit 1924 van de Groningse schrijfster Tine Hagedoorn, over de zomer die voorbij is. Of juist een strijdlied van Synco Reijnders uit 1831, over het verschil tussen het gewone volk en de elite. De arme mensen spreken Gronings en de rijken spreken Nederlands. Het sluit aan op het Boekenweekthema ‘moerstaal’ en tegelijk is het actueel, over de ‘strijd’ tussen de Randstad en de provincie.”
Een ander voorbeeld is een (vermoedelijk) 14de-eeuwse beschrijving over hoe Karel de Grote de Friezen tegen de Saksen opzette. ,,Daarvoor brengt saxofonist Bert Brandsma zijn enorme contrabassaxofoon in stelling. Een monster van een instrument, dat goed past bij dat strijdtoneel’’, vertelt Kerver. ,,In de Stageband zitten nogal wat componisten. Wanneer je in opdracht schrijft, heb je vaak te maken met beperkingen. Maar nu kon iedereen in alle vrijheid aan de slag en de fantasie laten werken.’’
Meer dan De Kast, Ede Staal of Mooi Wark
Hoewel je bij streektaalmuziek eerder aan een accordeon denkt dan aan een bigband worden „geen concessies” gedaan aan de improvisatiemuziek. ,,Misschien is het wat oneerbiedig om te zeggen, maar wij denken dat er méér is dan Ede Staal, Mooi Wark en De Kast. Prachtige muziek, maar nieuwe muziek uit de provincies lijkt nogal op deze drie voorbeelden’’, stelt Kerver.
Met dit streektaalproject van zijn bigband wil hij een nieuw geluid toevoegen aan het regionale cultuurlandschap: ,,Het is nieuwe muziek, gepresenteerd op een bijzondere manier en toch gewoon met de voeten in de noordelijke klei. Na de pauze hebben we nog een programma vol jazzklassiekers. Met die spetterende bigbandmuziek en die drie topzangers weet ik zeker dat het publiek de zaal vrolijk zal verlaten.’’
Drie concerten
Drentse dichters, Fryske fersen & Gronings goud van Stageband Jazz Orchestra. 20 maart vanBeresteyn, Veendam; 27 maart Neushoorn, Leeuwarden; 29 maart Winsinghhof, Roden.