Jessica Villerius won in 2021 de Gouden Televizier-Ring met de documentaire 'Kinderen van Ruinerwold'. Mar-Jan, Edino en Israel van Dorsten waren bij de uitreiking. Foto: ANP
Wat hebben ‘Wie is de Mol?’, ‘Even Tot Hier’ en ‘Stiefbeen en Zoon’ met elkaar gemeen? Ze delen hetzelfde sieraad: de Gouden Televizier-Ring. Donderdag is de 60ste uitreiking live via NPO1 te volgen.
De eerste winnaar in 1964 was de serie Stiefbeen en Zoon. Sindsdien ging de felbegeerde ring tientallen keren om de vinger van de populairste televisiehelden. En niet altijd zonder gedoe.
„In 1976 werd ontdekt dat er opvallend veel briefkaarten met hetzelfde handschrift waren binnengekomen’’, vertelt Wytze Koppelman van Beeld en Geluid.
„Er werd handschriftanalyse gedaan, het bleek dat waarschijnlijk één en dezelfde medewerker heel vaak had gestemd op Fred Oster van de Wie Kent Kwis. Het was toen een heel populair programma, maar vanwege de vermoedens van fraude was er dat jaar geen winnaar.”
Henny Huisman won de Ring twee keer, één voor de 'Playbackshow' en één voor de 'Supriseshow'. Links Aad van den Heuvel. Foto: Beeld & Geluid
Over mijn lijk
De impact is groot als je de prijs krijgt „Als je wint, geeft dat veel prestige”, zegt Koppelman. „De Ring is van het publiek. Het is een spiegel van wat er leeft in de samenleving.”
Dwars door de Lage landen won de Televizier-Ring 2024. Foto: ANP/Robin Utrecht
De winnende programma’s raken een snaar, ziet hij. „De laatste jaren zijn het vaak programma’s waar je iets van leert, zoals Even tot hier, Dwars door de Lage Landen of Over mijn lijk. Het zijn menselijke programma’s die de diepte in gaan.”
Tot 1990 vond de uitreiking plaats in het Okura Hotel in Amsterdam, maar dat was volgens insiders meer een soort ruilmarktje van coryfeeën in Hilversum, die hun laatste schnabbels kwamen regelen in september of oktober. Pas in 1990 werd het écht een grootse tv-show.
Joop van den Ende domineerde jaren 90
Producent Joop van den Ende is niet weg te denken uit de geschiedenis. „Hij heeft de jaren 90 gedomineerd”, zegt Koppelman.
Joop van den Ende heeft er elf mogen ontvangen. Foto: ANP/HH
„Niet dat hij altijd zelf op het podium stond, maar hij zat vaak achter de winnende programma’s: Vrienden voor het Leven, Vrouwenvleugel, GTST, Westenwind, In de Hoofdrol... Hij had er allemaal een hand in.”
Vorig jaar ging de prijs voor het eerst naar een Belgisch programma Dwars door de Lage Landen. „Het publiek heeft gesproken”, glimlacht Koppelman. „Dit jaar vermoed ik dat Woeste Grond hoge ogen gooit. Er is behoefte aan verhalen met een regionaal karakter, die echt iets raken.”
Kinderen van Ruinerwold
Jessica Villerius won de Ring in 2021 met Kinderen van Ruinerwold. „De Ring is niet echt een ring, maar zo groot als een armband”, vertelt ze. „Zonde om ’m in een doosje te doen. Toen ik won, wilde ik hem omsmelten zodat de vier kinderen van Ruinerwold ook een ring konden krijgen. Ze zijn door hun vader altijd bang gemaakt voor de buitenwereld, en diezelfde wereld heeft toen massaal op ze gestemd. Dat vond ik zo bijzonder.”
Jessica Villerius: ,,Toen ik won, wilde ik hem omsmelten zodat de vier kinderen van Ruinerwold ook een ring konden krijgen.'' Foto: ANP/HH/Anneke Janssen
Dat omsmelten bleek niet te mogen. „Dát was ábsoluut niet de bedoeling. Vloeken in de kerk. De Ring is cultureel erfgoed.”
Eerste keer dat documentaire won
Dat het een publieksprijs is, maakt volgens haar het verschil. „Je krijgt erkenning van de kijker, de groep voor wie je het maakt. Het gaat niet om kijkcijfers. En het was de eerste keer dat een documentaire won. Dat zegt veel over de bereidheid van mensen om te stemmen.”
Zelf had ze geen moment verwacht dat ze zou winnen. „Ik had geen speech, had niks voorbereid en dacht: Mocro Maffia wint wel, die hebben zo’n enorme achterban. Dus toen ik daar stond, zei ik gewoon wat ik voelde: dat deze mensen eindelijk gezien en gehoord zijn. Dát is waarom ik televisie maak.”
Woeste Grond
Nog elk jaar stuurt Villerius bloemen naar de nieuwe winnaar. „Dat gun ik iedereen. Dit jaar denk ik dat Woeste Grond het wordt, dat is echt vernieuwend drama.”
De prijs bracht haar veel. „Ik werd aangesproken op straat, bij de bakker, de slager. Mensen zeiden: ’We hebben op je gestemd!’ Dat was zó bijzonder. En tot vandaag merk ik het effect. Aanvragen gaan bijvoorbeeld makkelijker, al zijn er niet zoveel andere makers in dit behoorlijk specifieke genre van misdaad en psyche.”
Oogappels
En de Ring zelf? „Die staat bij mij op kantoor”, zegt ze stralend. „Eens in de zoveel tijd doen we het doosje open om te kijken of ’ie niet gestolen is. Je hebt toch iets van magistrale waarde.”
Will Koopman's 'Oogappels' won in 2023 een Gouden Televizier-Ring. Foto: ANP/HH
Regisseur Will Koopman won de Ring maar liefst drie keer. „Met Oogappels zaten scenarioschrijfster Roos Ouwehand en ik al bijna in de tram naar huis, we dachten dat B&B vol Liefde zou winnen dat jaar. Als je daar dan toch ineens op het podium staat met al die kinderen en het enthousiasme is het toch wel echt een moment hoor.”
Rode Loper en Gala
Britt Dekker en Splinter Chabot presenteren de Rode Loper (20.35 uur), voorafgaand aan het Gouden Televizier-Ring Gala (21.00 uur) dat door Chantal Janzen en Jan Smit wordt gepresenteerd. De uitzending vanuit Carré in Amsterdam is donderdag live te volgen via NPO1.
