Een Jackass-achtige stunt in 'Het leven is niet kort genoeg'
Vrijdag begint het Nederlands Film Festival in Utrecht, dat festival met de Gouden Kalveren. Welke noordelijke filmers maken daar kans op? Twee films die allebei met zorg te maken hebben vallen bijzonder op.
Het Nederlands Film Festival, een dikke veertig jaar geleden in Utrecht begonnen als onderonsje voor Nederlandse filmmakers, is te zien als de jaarlijkse toogdag van wat er in Nederland aan films en series gemaakt wordt. Dit jaar zijn er 247 producties, waarvan 83 premières.
Daar zijn verschillende prijzen voor, met de Gouden Kalveren als de beroemdste. Voor de stadsschouwburg in Utrecht staat sinds woensdag een Gouden-Kalfbeeld.
Vrijdag is de openingsavond, met Sweet dreams van regisseur Ena Sendijarevic, met actrice Renée Soutendijk. Op die avond worden ook de genomineerden bekend gemaakt, en op de slotavond, 29 september, worden de prijzen uitgereikt.
In die competitie draaien ook speelfilms mee van makers uit het Noorden - wat overigens niet per se betekent dat het om films gaat die zich in het Noorden afspelen.
De ‘noordelijke’ films die al eerder te zien waren staan rechts, hieronder lichten we er twee opmerkelijke uit die wel eens hoge ogen zouden kunnen gooien, een speelfilm en een documentaire - die laatste zelfs in twee categorieën. Toevallig spelen ze zich allebei af aan de rand van de maatschappij.
1: ‘Het leven is niet kort genoeg’ van Joey Benistant (Groningen).
Een Jackass-achtige stunt in 'Het leven is niet kort genoeg'
,,Dit was die plek, man. Dit is waar ik Matthijs voor het eerst bloed zag overgeven. Dat was het moment waarop ik me zorgen ging maken en besefte: er is echt iets goed mis met zijn levensstijl.”
Dat zegt Groningse documentairemaker Joey Benistant (33) over zijn beste vriend Matthijs in de docu-shortfilm Het leven is niet kort genoeg. Met zijn jongvolwassen vrienden reflecteert hij op hun tienertijd, waarin de de jongens op humoristische wijze gekke stunts deden en alles met een camera vastlegden. Het doet aan als Jackass: net als in het Amerikaanse televisieprogramma zoeken de jongens dollend hun pijngrens op.
Maar met Matthijs, de gangmaker en ster in de homevideo’s, is er onderhuids meer aan de hand. Onder de blauwe plekken en brandwonden schuilt een diepere pijn. Hij zorgt slecht voor zichzelf. Drinkt te veel. Veel te veel. Later komen daar drugs bij.
Hoe help je iemand die niet geholpen wil worden?
De docufilm Het leven is niet kort genoeg’ legt die pijn bij Matthijs en de worsteling van zijn vrienden, met name Joey’ om hun kameraad te helpen op integere wijze bloot. Het laat zien hoe een vriendengroep die onbezorgd kwajongensstreken zou moeten kunnen uithalen, op jonge leeftijd wordt geconfronteerd met een vriend die steeds verder afglijdt en zich daarmee niet goed raad weet. Hoe help je iemand die niet geholpen wil of kan worden?
De film schuwt heftige beelden niet en is vakkundig gemaakt. Door af te wisselen tussen flitsend gemonteerde archiefbeelden en opnames van nu waarin de volwassen jongens terugblikken op hun jeugd en de plekken bezoeken waar ze vaak kwamen, geeft Benistant een moedig inkijkje in een vriendschap die gekleurd werd door grappige stunts en overschaduwd door persoonlijk leed.
Het leven is niet kort genoeg is woensdag 27 september om 21:55 uur op NPO3.
2: Zomervacht, van Joren Molter (Borgercompagnie)
Wie de bestseller Zomervacht (2018) van Jaap Robben las, zal minder verschrikt zijn dan de argeloze kijker die de boekverfilming zomaar onder ogen krijgt. Ook al is de toon enigszins lichtvoetig, zoals altijd wanneer gebeurtenissen door kinderogen gezien worden, er hangt een lugubere sfeer over de film, een voortdurend gevoel van dreiging, gevangen in geel licht.
De film - tevens afsluiter van het festival - gaat over de jonge Brian, die bij zijn gescheiden vader in een caravan woont op een kampement ergens in Vlaanderen. De vader is de hele dag weg en heeft voortdurend geldgebrek, Brian rommelt rond op het terrein.
Tot op een dag de zwaar gehandicapte halfbroer, Lucien, tijdelijk bij hen komt wonen, omdat de kliniek waar hij woont verbouwd wordt. Vader heeft dat zo geregeld, want het levert geld op. Nog steeds is hij overdag vertrokken, de verzorging van Lucien laat hij aan zijn dertienjarige zoontje over. ,,We voeren hem appelmoes, zetten hem voor de tv en voor je het weet is het bedtijd’’, zegt vader zorgeloos.
Juist de onzekerheid waar dit heen gaat maakt Zomervacht zo spannend en bij vlagen zelfs eng om te zien. Voortdurend is er een kans op geweld, op dingen die mislopen, op ongelukjes. Maar er is ook echte gevoeligheid en warmte, vooral door twee volkomen ontwapenende hoofdpersonen, Jarne Heylen als Brian en Joël in’t Veld als Lucien.
Het is de eerste lange speelfilm van Joren Molter, wiens korte film In Kropsdam is iedereen gelukkig in prijzen won op het Noordelijk Film Festival en in Groningen als beste Groninger film werd aangewezen. Daarna na hij in Meeden, Borgercompagnie en Kiel-Windeweer de korte film Dòst op (Gronings voor vuil).
Zomervacht komt op 19 oktober in de bioscoop.
In de selectie voor de Gouden Kalveren zijn nog drie opvallende recente speelfilms van makers uit het Noorden. Deze drie die zijn al eerder in roulatie gekomen.
3. Vaders & zonen van Jörgen Scholtens (Leeuwarden)
Komedie, waarin twee niet al te heldere broers het pensioen van hun overleden vader probere te behouden, door een bejaarde man (Kees Hulst) in te huren en die hun vader te laten spelen. Met hem halen ze meer in huis dan ze zelf hadden verwacht.
De film is te zien op Videoland.
4. Het verloren transport van Saskia Diesing (Winschoten)
Filmer Diesing (‘Nena’) liet zich inspireren door de geschiedenis van een oom die als baby deel uitmaakte van een opmerkelijk oorlogstransport van Joden, die geruild zouden worden tegen Duitse krijgsgevangenen. Dat leidde tot een oorlogsfilm met vrouwelijke hoofdpersonen, een uitzondering in het genre.
Kort voor 4 mei draaide hij in de bioscopen, inmiddels is hij te zien op Pathe thuis.
5. Kiddo, script van Nena van Driel (Drachten)
Deze roadmovie over een wilde moeder die haar elfjarige dochter Lu mee op reis neemt was afgelopen zomer in de filmhuizen. Het script is geschreven door Nena van Driel , die met maar liefst drie films op het festival in Utrecht vertegenwoordigd is, deze en twee korte (Magma en Ma mère et moi) waarvoor ze eveneens het script schreef. Ook die twee korte films maken kans op bekroning.
