De strijd om de macht woedt in de hele wereld Foto: ANP/Ina Fassbender
Wat staat ons te wachten in 2026? Onze acht correspondenten in alle werelddelen kijken vooruit. In veel continenten blijkt een strijd om de macht gaande.
Verenigde Staten
Jan Postma, onze man in Washington. Eigen foto
Keuze voor de toekomst
In de Verenigde Staten draait het in 2026 om drie V’s: Voetbal, Verjaardag en Verkiezingen. Dit wordt het jaar waarin Amerika het eigen verleden viert, maar ook beslist over de toekomst. Uiteindelijk wordt het natuurlijk ook gewoon weer het jaar van de vierde V: Veel Trump.
Amerika bestaat op 4 juli 2026 precies 250 jaar. Die verjaardag is een mooi moment om vol vaderlandsliefde en trots terug te kijken op de Amerikaanse geschiedenis, zo zegt de president. Reken dus niet op een kritische noot of relativering, veel te woke, dit is vooral een moment om de eigen geschiedenis te vangen in een lofzang à la Trump. Dat betekent veel feestelijkheden waarbij Trump een hoofdrol zal spelen, maar ook meer permanente monumenten. Zo wil Trump een Arc de Triomph-achtige overwinningszuil in Washington, die nu al de Arc de Trump wordt genoemd.
Voor Trump valt het WK Voetbal perfect in al die vieringen. De ogen van de wereld zijn daarbij niet alleen op Amerika gericht vanwege het voetbal. Met spanning wordt ook gevolgd hoe zijn strenge grensbeleid, de stroef geworden relatie met mede-organisatoren Mexico en Canada en zijn (militaire) dreigementen richting Democratische steden uitpakken. Een voorproefje was al te zien bij de WK-loting. De ster van de show was niet Messi, Ronaldo of een andere voetballer, maar Donald Trump, de ontvanger van de FIFA Vredesprijs.
Dit wordt ook het jaar waarin Amerika kiest voor de toekomst. De campagne voor de midterms, de congresverkiezingen van november, is al begonnen. Ook hier draait het om Trump. Deze verkiezingen worden een referendum over zijn beleid. Want zelfs in zijn eigen harde kern van MAGA-supporters is er kritiek te horen. Trumps grootste probleem: de aanhoudende inflatie. Democraten zullen daarom in 2026 groot inzetten op de hoge prijzen in de supermarkt, hoge woonlasten en dure benzine.
Als de Republikeinen in november hun meerderheid in het congres kwijt zouden raken, is Trump de 2 jaar daarna vleugellam. Hij zal geen plan meer door het congres krijgen. De verwachting is dan ook dat hij er alles aan zal doen om ervoor te zorgen dat deze verkiezingen zijn feestjaar niet verstoren. Verkiezingswaarnemers zijn waakzaam, want de midterms van november worden gezien als een test voor de presidentsverkiezingen in 2028.
Jan Postma
China
Roland Smid, onze man in Shanghai.
Bereid je voor op meer ruzie met China
Een illegale actie. Zo noemde China de ingreep van demissionair VVD-minister Vincent Karremans bij chipmaker Nexperia in Nijmegen. Dat bedrijf was ooit onderdeel van Philips, maar heeft nu een Chinese eigenaar. Volgens Karremans stond die eigenaar op het punt om cruciale chiptechnologie naar China te verplaatsen. Maar een steeds assertiever China pikt dit soort ingrepen niet.
China heeft dit jaar sowieso een vechtersmentaliteit ontwikkeld. De Amerikaanse president Donald Trump sloeg in april met invoerheffingen flink om zich heen. Maar terwijl Europese leiders hun tong afbeten in de hoop op een gunstige deal, reageerde China totaal anders: met stevige tegenmaatregelen.
Heffingen? Dan krijg je tegenheffingen. De Amerikaanse regels die het moeilijker maken om AI-chips naar China te exporteren? China antwoordde doodleuk met exportbeperkingen op aardmetalen die de wereld keihard nodig heeft. Het leverde China in december een record op: een gigantisch handelsoverschot met de rest van de wereld van 1000 miljard dollar.
En tussen de bedrijven door sloeg China Nederland ook nog een blauw oog. De actie bij Nexperia werd daar gezien als het afpakken van Chinees bezit. Karremans gebruikte een noodwet om grote beslissingen bij het bedrijf te stoppen. Een dag daarna zette een Nederlandse rechter de Chinese CEO van Nexperia uit zijn functie wegens wanbeleid. Toen was het natuurlijk helemaal oorlog. China reageerde met een maatregel die wereldwijd pijn deed: een exportverbod op de Nexperia-chips die in China worden gemaakt.
Duitse, Amerikaanse en Japanse autobouwers raakten meteen in paniek. Ze hebben die chips namelijk hard nodig. China draaide de maatregel later iets terug, maar autofabrikanten kijken sindsdien zenuwachtig naar Nederland: als Den Haag nog een keer iets doet wat China boos maakt, kunnen hun productielijnen zomaar stilvallen.
En Nederland kan er maar beter rekening mee houden dat dit niet de laatste botsing is. China is allang niet meer alleen het land waar je goedkoop laat produceren. Het is ook niet meer alleen een enorme markt waar Europese bedrijven hun spullen kwijt kunnen. Het is een technologische supermacht in opkomst, die zich steeds sterker verzet tegen de door het Westen gedomineerde wereldorde. En als onze belangen botsen met die van China, dan kun je erop rekenen dat het er hard aan toe gaat.
Roland Smid
Rusland
Joost Bosman Foto: Mediahuis
Voor Poetin blijft de overwinning prioriteit
Het bleek grootspraak. De Russen boeken nog altijd enige vooruitgang in Oost-Oekraïne, maar een blik op de kaart van het enorme land leert dat er van een doorbraak nog altijd geen sprake is. Rusland en Oekraïne zijn in een loopgravenoorlog weggezakt.
Er is evenwel een groot verschil met vorig jaar: de terugkeer van Donald Trump. Hij beloofde in 24 uur een einde te maken aan de oorlog, maar faalde daarin. Oekraïne, Rusland, de Verenigde Staten en Europa, zijn ze intussen wel begonnen aan beraadslagingen om vrede te bewerkstelligen, maar de voorwaarden en eisen aan weerskanten liggen zo ver uiteen, dat de oorlog ook komend jaar zal doorgaan.
Voor de Russische president Vladimir Poetin blijft de overwinning (wat die ook mogen inhouden) prioriteit. Trump wil een einde aan de oorlog en daarna deals sluiten met ‘Moskou’ – Rusland is immers rijk aan bodemschatten. Daaraan kunnen Amerikaanse bedrijven veel geld verdienen en het zou voor Poetin ook gunstig zijn om weer in de wereldeconomie te worden opgenomen.
Want de Russische economie zakt intussen verder weg, de oorlog in Oekraïne heeft het land niets goeds gebracht. ‘We zien een daling van de omzet in vrijwel elke sector, met een enorme afname van het aantal vacatures’, schreef half december de Russische econoom Andrej Barchota. Hij vervolgde: ‘Het voortzetten van de huidige situatie doet denken aan gokken, waarbij de speler steeds meer leent, verliest en alleen maar meer schulden opbouwt.’ Gaat de Russische economie omvallen in 2026? Nee, zegt de Kremlin-kritische econoom Vladislav Inozemtsev. ‘Ze zal verder stagneren als de oorlog voortduurt, met een negatieve groei van min 1 procent en een begrotingstekort van 2 procent. Maar dat is niet desastreus. En het Kremlin zal geld blijven vinden voor de oorlog. Mocht die evenwel toch eindigen, dan kan een economische groei van 3,5 procent, een stijging van het huishoudinkomen en een toename van de vermogenswaarde worden verwacht.’
Joost Bosman
Zuidoost-Azie
Saskia Konniger, onze vrouw in Jakarta.
Democratische krachten in de regio staan steeds meer onder druk
Nog altijd is onduidelijk wat de gevolgen zijn van het Amerikaanse economische ‘whiplash’-beleid, dat Trump in 2025 de wereld in slingerde. Met een korrel zout nemen? In paniek raken? Op de knieën gaan of hard er tegenin?
Ook in 2026 zal de nieuwe koers van de Verenigde Staten de gemoederen bezighouden. De meeste Zuidoost-Aziatische landen kiezen voor de roemruchte ‘bamboe’-diplomatie. Meebewegen. Onderhandelen. Hoge handelstarieven kwamen naar beneden in ruil voor lage invoertarieven of mijnbouwconcessies. Waar mogelijk proberen de landen zich in een zo voordelig mogelijke positie te manoeuvreren, met aan de ene kant supermacht China en aan de andere kant de Verenigde Staten.
Er zijn veel zorgen. Al jaren neemt de invloed van China toe. Als Trump zijn economische dwangpolitiek doorzet, zullen de landen die als bondgenoten van de Verenigde Staten werden beschouwd, zoals Indonesië, Thailand en Maleisië, economisch afhankelijker worden van China. Tegelijkertijd is nu al te zien dat veel Zuidoost-Aziatische landen banden met Europa, maar ook landen als Rusland, Turkije en Saoedi-Arabië aanhalen als handelsalternatief.
Ook hangt de kwestie Taiwan als een donkere wolk boven de regio. Vooral voor buurland de Filipijnen, die Amerikaanse militaire uitvalsbases op haar grondgebied heeft, is een inname van Taiwan door China een rampscenario. China dreigt hiermee, omdat ze Taiwan als haar grondgebied ziet. Het is onduidelijk hoe de Verenigde Staten gaat reageren als er een moment komt dat China Taiwan zou bezetten.
Democratische krachten in de regio staan steeds meer onder druk. De ommezwaai van de Verenigde Staten op diplomatiek vlak, het intrekken van steun aan democratische en journalistieke organisaties en lokale NGO’s, heeft autocratische regimes in de kaart gespeeld. In Thailand zijn in maart verkiezingen. De democratische partij People’s Party zal dan opnieuw proberen om de macht van de ondemocratische koningsgezinde, militaire elite te doorbreken.
In 2023 won voorganger Move Forward de verkiezingen. De partij is inmiddels verboden. Activisten vrezen dat People’s Partij eenzelfde lot te wachten staat. In Indonesië is sinds het aantreden van Prabowo Subianto, oud-generaal en ex-schoonzoon van autocraat Soeharto, het democratiseringsproces in gevaar. In 2025 leidden repressie en werkeloosheid tot felle protesten. Het komende jaar zullen spanningen toenemen.
Saskia Konniger
Argentinië
Peter Schouten, onze man in Buenos Aires.
Het WK voetbal domineert dit jaar het dagelijks leven in Argentinië
Dat ik in 2025 samen met mijn collega’s van het AD zelf even wereldnieuws was, krijgt binnenkort al een vervolg, maar eerst even uitzoomen. De conservatieve storm door Latijns-Amerika blijft hard waaien. Aangewakkerd door de Amerikaanse president Donald Trump zal ook in 2026 in onze regio polarisatie op het menu staan, geen onbekend fenomeen hier in Argentinië.
Gelukkig is daar altijd nog de bal. Onevenredig veel – op de drempel van het mentaal toelaatbare – domineert straks het WK voetbal het dagelijks leven in Argentinië. Het meningencircus zet gretig haar tent op om plaats te bieden aan pakweg 47 miljoen bondscoaches. Al buitelend over elkaar heen slijpen zij nu al hun opiniemessen. Rauw en meedogenloos als een nietsontziende slager op de pampa.
De opium voor het volk is een heerlijke roes om afgeleid te worden van alle voortslepende beslommeringen. Een welkome trip naar een parallel universum, mijlenver van openstaande rekeningen, uitgestelde beloftes en niet nagekomen afspraken. De bal moet rollen én leiden tot prolongatie van de wereldtitel. Niets meer en niets minder.
De lontjes te kort, de tenen te lang: Argentijnen zijn even slechte winnaars als verliezers. Dus dat belooft nog wat. Dat het dit jaar precies 50 jaar geleden is dat de genadeloze dictator Jorge Videla zijn junta installeerde, zal moeten wedijveren met het sportnieuws.
Maar eerst januari. Op persoonlijk vlak kijk ik reikhalzend uit naar het moment dat de Argentijnse Justitie bepaalt aan wie het door de nazi’s gestolen schilderij Portret van een dame van de Italiaanse schilder Giacomo Ceruti toebehoort. Het veelbesproken doek dat we na het nodige speurwerk vorig jaar op een makelaarssite boven de bank zagen hangen in het Argentijnse Mar del Plata.
Er ontstond een kat-en-muis-spel toen het opeens opnieuw verdwenen was. Mede onder druk van een internationale mediastorm besloot de verdachte – een dochter van een nazi-kopstuk – het toch maar aan justitie te overhandigen. Experts zijn nu bezig om te kijken aan welke muur het straks hangt: bij de erfgename van de kunsthandelaar Jacques Goudstikker in New York of toch weer boven de fluwelen groene driezitsbank in de Argentijnse kustplaats? Wordt vervolgd.
Peter Schouten
Verenigd Koninkrijk
Niels Posthumus, onze man in Manchester. Foto: Siese Veenstra
Gaat het rommelen binnen de Labourregering?
Het zijn voorlopig nog slechts geruchten, maar het politieke nieuws van 2026 zou wel eens de terugkeer van Andy Burnham in het Britse parlement kunnen worden. De razendpopulaire burgemeester van Manchester en omliggende satellietsteden lijkt daartoe plannen te hebben. Mocht hem dit inderdaad lukken, dan kan dit voor veel onrust zorgen binnen de regerende Labourpartij.
Burnham opende eind september de aanval op zittend premier Keir Starmer. In een interview in tijdschrift The New Statesman suggereerde Burnham dat zijn partijgenoot geen helder plan heeft om het in crisis verkerende Verenigd Koninkrijk weer op de rails te krijgen.
Als een interne leiderschapsstrijd ontstaat – wellicht ook met andere uitdagers dan Burnham – is er een reële kans dat Starmer die verliest. Zeker als Labour bij de (gedeeltelijke) gemeenteraadsverkiezingen in het land op 7 mei pijnlijke electorale klappen te verduren krijgt. En dat is wel de verwachting; Labour staat er beroerd voor in de peilingen.
Starmer is uiterst impopulair. Slechts 19 procent van de Britten dacht in november nog positief over hem, 73 procent negatief. Hij is weinig verkiezingsbeloften nagekomen en heeft met zijn gematigd linkse beleid de meer progressieve vleugel van zijn partij van zich vervreemd.
Burnham, sinds de coronapandemie ook wel bekend als ‘Koning van het Noorden’, is linkser en vooral in het armere Noord-Engeland erg populair. Van hem wordt onder meer verwacht dat hij de strijd met de radicaal-rechtse Nigel Farage beter aankan, die het opmerkelijk goed doet in de peilingen.
Dit soort politieke strijd zou eigenlijk wel passend zijn in het jaar waarin het tapijt dat de beroemdste aller Engelse veldslagen afbeeldt voor het eerst in het Verenigd Koninkrijk wordt tentoongesteld. Normaal hangt het Tapijt van Bayeux in het Franse Normandië. Maar omdat het in 2026 960 jaar geleden is dat Willem de Veroveraar in 1066 de Slag bij Hastings won, komt het kunstwerk tijdelijk Het Kanaal over.
Ook zullen honderden acteurs en paarden de overwinning in een weekend rond 14 oktober naspelen bij Battle Abbey, de plek waar op die datum de slag werd uitgevochten die Britten veelal zien als beginpunt van het moderne Engeland. Dit gebeurt elk jaar, maar naar verwachting zal de re-enactment in 2026 de grootste ooit worden.
Het is interessant om te zien of Starmer dan nog premier is.
Niels Posthumus
Turkije
Ingrid Woudwijk, onze vrouw in Istanbul Foto: Sebahat Çiçekli
Interne problemen oplossen om sterker te staan in de regio
De burgemeester van Istanboel, meer dan honderd oppositiebestuurders, twee van de meest prominente Turkse journalisten en vele anderen vieren deze jaarwisseling achter de tralies. 2025 was een jaar van arrestaties en protesten. De gevangenneming van oppositieburgemeester Ekrem Imamoglu, de grootste politieke rivaal van president Recep Tayyip Erdogan, zorgde in maart voor de grootste demonstraties in meer dan 10 jaar.
Om normalisatie en vermoeidheid te voorkomen, zal Imamoglu’s partij in 2026 met nieuwe en originele strategieën moeten komen. Gezien de eis van maximaal 2.352 jaar celstraf zal Imamoglu komend jaar vooral in de rechtszaal zijn achterban rechtstreeks moeten motiveren.
Terwijl de duimschroeven bij de oppositiepartij verder worden aangedraaid, loopt er tegelijkertijd een vredesproces tussen regering, de pro-Koerdische DEM Partij en de PKK, die meer dan 40 jaar een gewapende strijd voerde tegen de Turkse staat. Ook de positie van de Koerdische autonome regio in Noordoost-Syrië is hierbij cruciaal, hun gewapende tak is nauw verwant aan de PKK. In Turkije bestaat weinig enthousiasme voor dit proces, maar geen van de partijen heeft baat bij een conflict. Afgelopen jaar zijn vooral symbolische stappen genomen. Of er echt een historische vrede komt, zal dit jaar moeten blijken.
Uiteindelijk zal Erdogan in 2026 zijn macht verder willen verstevigen en zo de weg bereiden voor een derde termijn als president. Daarvoor moeten potentiële uitdagers en succesvolle vormen oppositie worden ingeperkt – met repressie dan wel onderhandelingen. Het oplossen van interne problemen, zoals het conflict met de PKK, kan Turkije bovendien tot een sterkere speler in de regio maken.
Met de NAVO-top en klimaatconferentie COP31 die dit jaar allebei in Turkije plaatsvinden, richt Erdogan zijn blik liever op het buitenland. Ankara ziet zichzelf graag als diplomatieke mediator die met verschillende partijen in gesprek kan. Europa heeft Turkije nodig voor haar defensie en ook de relatie met de VS is beter dan het in tijden is geweest. Daarvan zal Erdogan dit jaar de vruchten willen plukken.
Of dit allemaal volgens Erdogans plan zal verlopen is de grote vraag van 2026. Verzet daartegen, zowel binnen regeringskringen als in de samenleving, zal echter met een hoge prijs komen.
Ingrid Woudwijk
Senegal -> Frankrijk
Saskia Houttuin. Fotograaf: Joost Bastmeijer
Dakar verruild voor Parijs
Dit jaar zou ik een vooruitblik moeten schrijven over Senegal, een continent waar ik niet meer woon, niet meer doorheen zal reizen, niet meer verslag van zal doen. Maar vlak voor de kerstdagen heb ik de Senegalese hoofdstad Dakar verruild voor Parijs; vanaf 1 januari werk ik er als correspondent Frankrijk.
De afgelopen weken heb ik vaak teruggedacht aan mijn tijd als correspondent. 8 jaar deed ik verslag vanuit Afrika; eerst vanuit de Keniaanse hoofdstad Nairobi, de afgelopen 3 jaar vanuit Dakar. Ik reisde naar ruim 25 verschillende landen, die ik soms meerdere keren bezocht. De onderwerpen waarvan ik verslag deed liepen uit van staatsgrepen tot sprinkhanenplagen, van fashionweek tot fake nieuws uit Rusland.
In deze rubriek kreeg ik de kans om op al deze onderwerpen nog eens te reflecteren. En om vooruit te kijken; de vooruitblik is elke jaarwisseling vaste prik van deze columnreeks. Omdat het onmogelijk is om een heel continent als één geheel te duiden, heb ik altijd de focus gekozen voor één onderwerp of land.
Dit jaar richt ik mijn blik op de rol van het land dat vanaf nu mijn nieuwe thuis is: Frankrijk. In de afgelopen jaren nam het ene na het andere West-Afrikaanse land afstand van de voormalig kolonisator. Sommige landen deden dat met grote halen: denk aan Niger, waar de Franse ambassade kort na een militaire staatsgreep zijn deuren moest sluiten.
Of Mali, waar de anti-terreurmissie die Frankrijk had opgetuigd vervroegd de aftocht moest blazen. Andere landen in de regio waren iets milder, maar ook daar lijkt de verandering onomkeerbaar ingezet. Zo sloten afgelopen jaar militaire bases in Senegal en Ivoorkust, die door veel inwoners nog werden gezien als symbolen van neokolonialisme.
De historische invloed van Frankrijk brokkelt zo steeds verder af. 2026 zou heel goed een jaar kunnen zijn waarin dat verder wordt doorgezet. Frankrijk reageert daarop door de relaties die nog wel goed zijn opnieuw tegen het licht te houden.
Binnenkort wordt in de Keniaanse hoofdstad Nairobi de Afrika-Frankrijk top georganiseerd. Het is voor het eerst dat deze plaatsvindt in een Engelstalig land, de focus van deze top moet liggen op meer gelijkwaardige samenwerking. Ik ben benieuwd in hoeverre de Fransen zich naar deze rol zullen schikken. Maar ook zij weten: de tijd van het neokoloniale opgeheven vingertje ligt nu toch echt achter hen.
