De overdracht van de Land Rover aan de politie in Trostyanets. Asing Walthaus (met hoed) en Patrick van 't Haar (rechts). Foto: LC
Het luchtalarm klinkt er bijna elk uur en het kabaal van het afweergeschut is niet te missen. LC-verslaggever Patrick van ‘t Haar en voormalig LC-journalist Asing Walthaus rijden rond in Oost-Oekraïne, net terwijl Rusland een grote drone-aanval is gestart.
Er lijkt geen einde aan te komen. Kilometerslang staat er om de zoveel meter een houten paal in de berm. Daartussen zijn fijnmazige netten gespannen en ook boven de wegen in Noordoost-Oekraïne hangen groene netten. Het is een beschermingsmiddel tegen aanvallen door Russische drones. Zelfs op 50 kilometer van het front zijn complete tankstations en wegen omgeven door de netten.
„Het is heel gek om al die netten te zien, maar zo ziet een moderne oorlog er dus uit”, zegt oud-journalist Asing Walthaus. Hij heeft tot nu toe alleen een drone in een Oekraïens museum gezien, maar merkt dat de gevaren in deze regio overal zijn. Op tientallen kilometers van de grens zijn er ‘drakentanden’ geplaatst tegen tanks, om te voorkomen dat de Russen ooit weer binnen kunnen vallen.
Slechte wegen
Walthaus reist een paar dagen mee met LC-verslaggever Patrick van ‘t Haar, die Oekraïne al voor de 27e keer bezoekt. Ze hebben dinsdag een Land Rover aan de lokale politie van Trostyanets geschonken. De agenten in die plattelandsregio zijn flink wat auto’s kwijtgeraakt door aanvallen van Russische drones. Daardoor kan de politie de ouderen in kleine dorpen niet meer bezoeken.
Agent Oleksander is blij met de Land Rover. Foto: LC
„Die agenten hebben ook een belangrijke maatschappelijke functie. Met een deel van de opbrengst van de kerstactie hebben we besloten een oude Land Rover voor ze te kopen”, legt Van ‘t Haar uit. Aan een Fiat Panda hadden de agenten trouwens niets gehad. „De wegen daar zijn erg slecht. Daar kun je je geen voorstelling van maken, je hebt echt een four-wheel drive nodig met al die kuilen.”
Je ziet jonge stelletjes pizza eten, kinderen tikkertje spelen en tussendoor klinkt het luchtalarm
Vanuit Trostyanets zijn ze doorgereden naar de stad Kharkiv. Op een terras langs de rivier heeft Walthaus zich verbaasd over het enorme contrast in Oekraïne. „Je ziet jonge stelletjes pizza eten, kinderen tikkertje spelen en tussendoor klinkt het luchtalarm. Maar die mensen kijken niet op of om en gaan niet naar een schuilkelder. Hun leven gaat gewoon door, ze zijn eraan gewend geraakt.”
Bestand?
Van 9 tot en met 11 mei zou er sprake zijn van een driedaags bestand tussen Oekraïne en Rusland. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde dat nieuws vol trots aan. Maar de mensen die Walthaus en Van ‘t Haar spreken, beginnen te lachen als ze daarover praten. Dat bestand bestond vooral in het hoofd van Trump en Poetin. Er zijn hooguit minder drones en raketten afgeschoten.
Aan het front is gewoon doorgevochten, ook al zou de intensiteit van de strijd wel wat af zijn genomen. De Oekraïners weten volgens Van ‘t Haar inmiddels dat juist die relatieve rust iets groots aankondigt: die vrees werd woensdag waarheid. Rusland voert een massale aanval uit met bijna 900 drones, die zich vooral richt op het West-Oekraïne. Ook in Kyiv klinken explosies.
Walthaus en Van ‘t Haar hoorden bij Zaporizjzja hoe het luchtafweergeschut drones uit de lucht probeert te schieten. Ook merken ze dat het mobiele netwerk enorm hapert. Hun navigatiesysteem valt om de zoveel tijd uit, maar ze rijden door om ook hun huidige auto af te leveren aan een vrijwilligersorganisatie. Daarna worden ze naar de grens gebracht en vliegen ze via Krakau terug.
Nare verhalen
Het beeld dat Walthaus van een oorlogsgebied had, kon volgens hem razendsnel het raam uit. Hij vindt Oekraïne tot nu toe vooral een mooi land, waar momenteel het koolzaad de velden geel kleurt. „Er zijn echt niet telkens ontploffingen en we komen ook zeker niet de ene na de andere militaire kolonne tegen. Maar de Oekraïners die we spreken hebben allemaal nare verhalen.”
Het duo heeft tijdens hun reis door Oekraïne vooral contact met militairen of mensen die een rol spelen in de oorlog. Zij maken ook na vier jaar oorlog nog een strijdvaardige indruk en zitten niet bij de pakken neer. „Het is als David tegen Goliath, maar ze zijn niet somber”, zegt Walthaus. Hoewel niemand weet hoe de oorlog afloopt, blijven ze volgens hem vooral optimistisch en standvastig.
Ze zijn niet bereid te buigen voor Rusland, maar ze hebben het fucking zwaar
„Maar als je met oorlogsweduwen, veteranen en vluchtelingen gaat praten, hoor je een heel ander verhaal”, benadrukt Van ‘t Haar. Hij merkt op dat Oekraïners absoluut niet van plan zijn om op te geven. „Ze zijn niet bereid te buigen voor Rusland, maar ze hebben het fucking zwaar. De armoede neemt toe. Er zijn veel mensen met PTSS en depressies. Die zien wij alleen niet op het terras.”
