De verjaardagskaart die de volgende dag bezorgd moet worden, wordt voortaan vanuit het bedrijf gezien als een ’pakket’ en wordt dus door een pakketbezorger afgeleverd. Foto: ANP/ HH
Verjaardagskaarten die de volgende dag bezorgd dienen te worden, moeten vanaf 12 juli worden afgegeven bij een pakketpunt van PostNL. Het bedrijf gaat de oranje brievenbussen gebruiken voor post die de bezorgers ook later in de bus mogen doen. De rouwpost verdubbelt bijna in prijs.
Nu is PostNL verplicht om post die onder de zogeheten universele postdienstverlening (upd) valt, binnen 24 uur op de mat te gooien. Vanaf 12 juli wordt dat twee dagen.
De verjaardagskaart die de volgende dag bezorgd moet worden, wordt voortaan vanuit het bedrijf gezien als een ’pakket’ en wordt dus door een pakketbezorger afgeleverd.
PostNL wil nog niet zeggen hoe duur het wordt om bijvoorbeeld een verjaardagskaart binnen één dag te versturen. Daarover wordt nog gesproken met de posttoezichthouder ACM. Ook rouwpost die binnen 24 uur bezorgd moet worden, valt straks onder een hoger tarief omdat deze voortaan ook meegaat in de pakkettenstroom.
„De prijs zal ergens liggen tussen die van postzegel, die 1,40 kost en die van een brievenbuspakketje 4 euro. Ook moet je een verjaardagskaart die er de volgende dag moet zijn, niet meer in de brievenbus doen, maar bij een pakketpunt afgeven. De consument zal daaraan moeten wennen”, zegt directeur post Maurice Unck van PostNL.
Zakelijke post
De stap om 48 uur over de bezorging te doen, komt omdat het postvolume al decennia daalt. Maar waar PostNL zakelijke post zoals die van de Belastingdienst of Postcodeloterij al jaren binnen twee of drie dagen bezorgt, is dat voor de upd-post niet het geval.
Dat gaat om 15 procent van het totale postvolume, aldus de ACM. Daarnaast haalde PostNL de norm om 95 procent van de post te bezorgen binnen een dag al jaren niet. Per 1 juli worden die regels ook versoepeld en moet 90 procent van alle upd-post er binnen twee dagen zijn.
Politiek aarzelt
De politiek aarzelt al jaren om de postwet te moderniseren. Het postbedrijf zette zelfs de stap naar de rechter om subsidie te eisen voor de upd, omdat het tegelijkertijd een publieke dienst uitvoert én een commercieel bedrijf is.
De rechter ging daar echter niet in mee. PostNL zegt bij elkaar 68 miljoen euro nodig te hebben over 2025 en dit jaar om uit de kosten te komen. „We vinden nog steeds dat we recht hebben op subsidie, omdat de postbezorging een publieke taak is en we er verlies op maken”, aldus Unck.
PostNL wil door de bezorgtijd naar 48 uur te brengen veel kosten besparen. Toch lijkt dat op het eerste gezicht maar beperkt, omdat 85 procent van de post al op het systeem zit dat PostNL nu wil invoeren voor de upd-post.
„Wat verandert, is dat men niet in één wijk op dinsdag en donderdag een volle tas heeft en de andere dagen een lichte tas met een paar kaartjes, maar dat de postbezorger naar verschillende wijken gaat met alle dagen een volle tas”, aldus Unck.
Drie dagen
In 2027 verandert er nog meer en mag PostNL er drie dagen over doen. Dan hoeft er ook veel minder in nacht gewerkt te worden, iets wat de vakbonden graag willen.
„Meteen naar drie dagen zou een te grote schok zijn in onze organisatie. Dat kunnen we niet met natuurlijk verloop opvangen. De tweede reden zijn onze klanten, die moeten er ook mee uit de voeten kunnen. We zullen die ervaringen straks meenemen. Al met al is de tussenstap van twee dagen een rustigere landing”, zegt Unck.
Directeur post Maurice Unck van PostNL. Foto: Thijs Rooimans
Nederland is nog niet klaar voor het Deense model, aldus PostNL. Daar werd de postbezorging eind vorig jaar gestopt. Maar volgens PostNL gaat het daar om slechts 110 miljoen brieven per jaar, terwijl dat in Nederland nog 1,5 miljard stuks zijn.
Het postbedrijf is bezig alle roosters aan te passen en medewerkers mee te nemen in hun nieuwe werkwijze. Bij de postdivisie van PostNL werken nog 20.000 man, waarvan 5000 in de sorteercentra. Die hebben vrijwel allemaal een volledige baan van 37 uur per week. Verder zijn er 15.000 postbezorgers op straat die contracten hebben van een paar uur tot 22 uur per week.
De nieuwe werkwijze heeft niet tot gevolg dat er meer voltijdsbanen gecreëerd worden. Unck zegt de flexibiliteit in de contracten van de postbezorgers prettig te vinden, zodat er ’puzzels’ gelegd kunnen worden.
Sociaal plan
Er is inmiddels wel een sociaal plan afgesproken met de vakbonden, maar volgens de postdirecteur zullen gedwongen ontslagen achterwege blijven. Er zijn straks 18 procent minder bezorguren. „We kunnen het overgrote deel van krimp opvangen met natuurlijk verloop. Daardoor verdwijnen wel banen, maar is het niet zo dat we mensen op straat zetten.”
