GL/PvdA-leider Jesse Klaver draait voorzichtig bij na zijn boosheid over het buiten de boot vallen van zijn partij in de formatie. Waar hij eerder nog meende dat D66, VVD en CDA de kiezers hadden ’belazerd’ door voor een minderheidskabinet te gaan, staat hij nu open voor akkoorden om de partijen te steunen. Daar stelt hij wel de nodige voorwaarden aan.
Klaver zegt ’nog voor de zomer’ bereid te zijn ’akkoorden te sluiten’ met het kabinet. „Om grote progressieve doorbraken te realiseren”, refereert hij aan het rood-groene wensenlijstje waarop onder meer het oplossen van het stikstofprobleem een prominente plek inneemt.
Klavers uitgestoken hand komt de aanstaande coalitie goed uit. Ingewijden schetsen eerder aan De Telegraaf dat binnen het formatiegezelschap de gedachte rondzingt dat GL/PvdA op dit punt noodzakelijk is. Zeker in de Eerste Kamer, waar de aanstaande coalitiepartijen zestien zetels tekortkomen, zijn de veertien zetels van GL/PvdA welkom omdat de twaalf BBB-zetels op dit punt nooit strenge maatregelen zullen slikken.
Klaver geeft aan die machtspositie nu ’maximaal te willen benutten om de koers van Nederland te veranderen’. „We reiken de hand”, zegt hij. ,,Niet om het kabinet in het zadel te houden, maar om Nederland vooruit te helpen.”
Houding in Azijnfabriek minder zuur
De toon in de Bossche Azijnfabriek staat haaks op de zure houding die hij eerder aannam ten opzichte van het aanstaande minderheidskabinet. Toen langzamerhand duidelijk werd dat GL/PvdA na een verkiezingsdeceptie buiten de formatieboot viel, gaf hij aan dat ’al die kiezers’ die hebben gestemd voor verandering ’belazerd’ zouden zijn. Het zorgde voor verbazing, zelfs binnen zijn eigen partij.
Klaver zei ook het aanstaande minderheidskabinet niet te willen ’gedogen’. „Als het kabinet er is, dan zien we ze in de Kamer”, waarschuwde hij D66, VVD en CDA. Nu zet hij de deur open om dealtjes met de drie te sluiten.
Minderheidskabinet kan GL/PvdA in Tweede Kamer omzeilen
De vraag is wel hoe hard de fusieclub nodig is. In de Eerste Kamer is de positie van GL/PvdA sterk, maar de verhoudingen liggen anders in de Tweede Kamer. D66, VVD en CDA komen daar maar tien zetels tekort voor een meerderheid. De twintig zetels van GL/PvdA kunnen dus omzeild worden via partijen als JA21 (9), SGP (3), CU (3) en 50Plus (2).
Bovendien kwam er dinsdag een optie bij door de scheuring binnen de PVV. Waar PVV-leider Geert Wilders als enige fractievoorzitter een koffie-afspraak bij informateur Rianne Letschert weigerde, zat Gidi Markuszower donderdag namens de zeven afsplitsers met een ’positieve grondhouding’ aan tafel.
GL/PvdA wil niet bezuinigen op zorg of sociale zekerheid
Zeker op het gebied van zorg of sociale zekerheid is dit vijftal interessant voor D66, VVD en CDA. Ter financiering van de verhoogde NAVO-norm ziet het drietal zich genoodzaakt hierop te bezuinigen, terwijl GL/PvdA daar in de campagne fel tegen ageerde.
Die houding lijkt onveranderd. Klaver benadrukt dit punt opnieuw in zijn toespraak, al laat hij een opening door nu een breekpunt te maken van ’de toegang tot de zorg’. „Wij zullen niet meewerken aan plannen die de toegang tot de zorg beperken of het makkelijker maken om mensen te ontslaan.”
Maar deze opstelling maakt GL/PvdA een veel minder aantrekkelijke partner voor de coalitie. Het zou een nieuwe klap zijn voor de aanstaande fusieclub, als die na een lange periode in de marge opnieuw uit beeld blijft.
