Een evacuatievliegtuig landde woensdagavond op Schiphol met twee opvarenden van de Hondius. Drie opvarenden, twee bemanningsleden en een gast, zijn woensdag van boord gehaald. Foto: ANP
Argentijnse autoriteiten vermoeden dat het echtpaar uit Haulerwijk als eerste in aanraking is gekomen met het hantavirus. Hoe kwam het stel in beeld als ‘patiënt 0’? En vijf andere vragen.
Welke reis maakte het stel voordat het in het Argentijnse Ushuaia aan boord van de Hondius stapte?
Het ministerie van Volksgezondheid in Argentinië ziet de man en vrouw uit Haulerwijk, beiden 69 jaar, voorlopig als ‘patiënt 0’ van deze uitbraak van het hantavirus. Volgens de gezondheidsautoriteiten in het land vertoonden de twee als eerste symptomen van het virus.
Het stel overleed twee weken na elkaar. De man stierf op 11 april, al kan niet meer bewezen worden of dat aan de gevolgen van het hantavirus is geweest. Van de vrouw, overleden op 26 april, is dat wel bekend. De vrouw testte positief.
De twee waren sinds 27 november 2025 in Zuid-Amerika aan het reizen, deelde het ministerie van Volksgezondheid in de nacht van woensdag op donderdag. Ze reisden in een auto in veertig dagen door het land. Begin januari trokken ze naar Chili voor een autotrip van ruim drie weken. Na een tussenstop in Argentinië bezochten ze opnieuw Chili. In maart staken ze de grens over naar Uruguay voor een roadtrip van twee weken.
Eind maart keerde het paar terug naar Argentinië. In de zuidelijke stad Ushuaia maakten de twee volgens twee Argentijnse functionarissen een vogeltrektocht. Zij zouden daar ook een vuilnisbelt hebben bezocht. Volgens persbureau AP vermoeden de autoriteiten dat de Haulerwijkers daar mogelijk besmet zijn geraakt met het hantavirus. Het virus wordt overgebracht door knaagdieren.
Hoe wil de Argentijnse overheid de bron van het virus vinden?
De Argentijnse RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) is naar Ushuaia afgereisd om knaagdieren te vangen en te analyseren. De autoriteiten houden er rekening mee dat muizen of ratten in het gebied een variant van het virus bij zich dragen. De knaagdieren worden er zelf niet ziek van.
Volgens het ministerie zijn er in het Vuurland-gebied, het uiterste zuiden van Zuid-Amerika, sinds 1996 geen gevallen van het hantavirus gemeld.
Hoeveel varianten van het hantavirus zijn er?
Er is niet één hantavirus, wereldwijd zijn er zo’n zestig varianten. Het is een zeldzaam virus en waarschijnlijk daarom zo onbekend. De kans dat je het oploopt, is gering. De meeste mensen die besmet raken, herstellen volledig.
In Nederland komen volgens het RIVM drie soorten hantavirussen voor die ziekte bij mensen kunnen veroorzaken. Meestal gaat het in ons land om infectie door het zogeheten Puumalavirus, dat afkomstig is van rosse woelmuizen.
Bij milde varianten van het virus hebben veel mensen alleen griepachtige klachten, zoals hoofd- of buikpuin. Bij de dodelijkere varianten is vaak ook sprake van klachten aan de organen, zoals de longen.
Welke variant is het dodelijkst?
Ieder continent heeft zijn eigen varianten. Het hantavirus in Zuid-Amerika is het dodelijkst, gevolgd door Azië en Europa. In Afrika en Australië zouden heel weinig gevallen bekend zijn.
In dit geval gaat het om het Andesvirus, dat vooral voorkomt in Zuid-Amerika. Het is een van de weinige hantavirussen die van mens tot mens worden doorgegeven. Mensen kunnen hoge koorts en ademhalingsproblemen krijgen en later ernstige long- en hartproblemen. Het sterftepercentage is 35 tot 50 procent.
In welk land zijn de meeste besmettingen?
Argentinië telde in 2025 de meeste besmettingen met het hantavirus, gevolgd door Bolivia, Chili, Paraguay, Brazilië en Panama. Dat blijkt uit cijfers van de Pan American Health Organization (PAHO), in feite de regionale tak van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, actief in Noord- en Zuid-Amerika.
In Argentinië ging het vorig jaar om 66 gevallen en 21 doden. In Bolivia om 48 gevallen en 11 doden, in Chili om 35 gevallen en 7 doden, in Paraguay om 27 gevallen en 6 doden, in Brazilië om 20 gevallen en 11 doden en in Panama om 18 gevallen en 0 doden. Het sterftepercentage in Argentinië van 32 procent (in 2025) is hoger dan het gemiddelde sterftepercentage in dit land in de afgelopen vier jaar. Dat was namelijk 15 procent.
Krijgen we een herhaling van de coronapandemie, inclusief allerlei strenge maatregelen?
Dat is niet de verwachting, meldt de WHO. Het risico voor de volksgezondheid is laag. Ook viroloog Ab Osterhaus voorziet geen covid-achtige taferelen, vertelde hij woensdag in het AD. Het hantavirus is weliswaar dodelijk, maar veel minder besmettelijk.
„Het hantavirus nestelt zich dieper in de longen, waardoor het minder makkelijk overdraagbaar is dan covid”, zegt Osterhaus. Dat de WHO zich, net als in de coronatijd, nu met het virus bemoeit, is volgens hem gebruikelijk bij een crisis die internationaal speelt, op een schip met heel veel mensen. „Dan is het handig als één onafhankelijke organisatie met gezag adviezen geeft over hoe dit het beste kan worden aangepakt”, aldus Osterhaus in het AD.
