Asielminister Bart van den Brink tijdens een bezoek aan het aanmeldcentrum Ter Apel. Foto: Boudewijn Benting
Het bericht dat Nederland van de hele Europese Unie de meeste Palestijnse asielzoekers opvangt, zorgt voor ophef in politiek Den Haag. De VVD vindt dat asielminister Van den Brink acuut actie moet ondernemen om de toestroom tot een halt te roepen. De CDA-minister zegt niet te weten waarom zoveel Palestijnen die al verblijfsrecht in Griekenland hebben alsnog naar Nederland doorreizen.
De Telegraaf onthulde vorige week dat uit onderzoek door immigratiedienst IND blijkt dat Nederland de afgelopen tijd de meeste Palestijnse asielaanvragen registreerde van het hele continent. Op papier gaat het om vluchtelingen met een ’onbekende nationaliteit’. Formeel zijn de Palestijnen namelijk stateloos: Nederland erkent de Palestijnse nationaliteit niet.
Het gaat om enkele duizenden mensen met een onbekende nationaliteit die de afgelopen twee jaar een asielaanvraag hebben gedaan in Nederland.
Verblijfsvergunning in Griekenland
Opmerkelijk is dat het overgrote deel van de asielaanvragen wordt gedaan door mensen die al in een ander land opvang hebben gekregen voordat ze naar Nederland kwamen. Sterker nog, twee derde van de Palestijnse asielaanvragers is zelfs in het bezit van een verblijfsrecht in Griekenland, concludeert de IND. Van de Griekse autoriteiten mogen ze dus in het land blijven, maar ze kiezen er toch voor om door te reizen naar Nederland.
De minister zegt niet te weten waarom deze ’Griekse’ Palestijnen massaal doorreizen naar Nederland. „Ik heb daar geen verklaring voor. Ik zou het ook heel graag willen weten. Die mensen horen niet in Nederland. Die moeten gewoon weer terug naar Griekenland, waar ze hun procedure hebben doorlopen en waar ze hun vergunning hebben gekregen.”
Terugsturen niet gemakkelijk
Het terugsturen van asielzoekers naar Griekenland is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Al sinds 2011 lukt het niet om asielaanvragers die eerder in het land verbleven terug te sturen. Door grote migratiegolven raakten opvangcentra in Griekenland overvol. Vervolgens bepaalden Nederlandse en Europese rechters meermaals dat er sprake zou zijn van ’onmenselijke leefomstandigheden’, waardoor overdrachten niet doorgingen.
In januari van dit jaar sloot toenmalig demissionair asielminister David van Weel eindelijk een deal met het Zuid-Europese land, waardoor het wel weer mogelijk zou worden om doorreizende asielzoekers terug te sturen. Ook is er veel hoop gevestigd op het Europese Migratiepact, dat naar verwachting op 12 juni ingaat. Daarmee wordt onder andere de registratie van vluchtelingen op Europees niveau geregeld.
Van den Brink zegt ’volop bezig’ te zijn om samen met de Europese Commissie te zoeken naar een oplossing voor het probleem. „Ik ben daarbij wel afhankelijk van de Griekse autoriteiten.”
In plaats van koploper binnen de EU zouden we hekkensluiter moeten zijn
VVD-Kamerlid Ulysse Ellian wil dat de minister acuut actie onderneemt. „In plaats van koploper binnen de EU zouden we hekkensluiter moeten zijn. Er is geen reden om Palestijnen op te vangen”, schrijft hij op X.
Hij wil van het kabinet een ’maximaal ontmoedigingsbeleid’ zien. „Dat betekent geen opvang voor Palestijnse asielzoekers die veelal via een ander Europees land komen. Die moeten simpelweg teruggestuurd worden. Het kabinet moet hier een actieve houding hebben, zodat duidelijk wordt dat ze niet naar Nederland moeten komen”, zegt hij tegen De Telegraaf.
„Bovendien ontstaan er enorme veiligheidsrisico’s, want Griekenland doet nauwelijks veiligheidscontroles op wie die Palestijnen die naar Europa komen nou eigenlijk zijn. Daar kunnen allerlei personen tussenzitten. Bijvoorbeeld met sympathieën voor Hamas of zelfs mensen die betrokken zijn bij terrorisme.”
Wie haalt deze mensen nu opeens hierheen?
Ook de SGP is kritisch over de gang van zaken. „Minder asielinstroom zou het uitgangspunt moeten zijn, niet een massale toeloop van Palestijnen die ook nog eens al bescherming in een ander EU-land genieten”, aldus Kamerlid Diederik van Dijk.
Ook JA21’er Diederik Boomsma laat weten dat hij het ’heel verdacht’ vindt dat er opeens een toestroom is van Palestijnse vluchtelingen, zonder dat het beleid is gewijzigd. „Wie haalt deze mensen nu opeens hierheen? Het kabinet moet hier onmiddellijk paal en perk aan stellen.” Hij verwijst naar België, waar het aantal Palestijnse asielzoekers vorig jaar juist sterk is gedaald. Dit terwijl het in 2024 nog het land met de meeste Palestijnse asielaanvragen was.
Er lijkt in relatie met België sprake te zijn van een waterbedeffect. De zuiderburen besloten vorig jaar onder andere door ontmoedigingscampagnes een poging te doen het aantal asielzoekers terug te dringen. Ook handelen de Belgische autoriteiten Palestijnse asielaanvragen versneld af, zo meldt het Vlaamse VRT.
Boomsma: „Allerlei andere landen worden strenger, maar Nederland is traag en blijft achter. Daarom daalt de instroom hier niet. Het moet gewoon een keer stoppen. En niet nog langer wachten, weer verwijzen naar het migratiepact en andere afspraken. Je komt er gewoon niet in. Stuur ze maar terug.”
