Christianne van der Wal: „Ik ben hier een probleem voor Nederland aan het oplossen.” Foto: Eran Oppenheimer
Nadat de rechter het kabinet daartoe had gemaand, presenteerde het kabinet vrijdag ingrijpende maatregelen om de stikstofuitstoot terug te dringen. Daarbij lijkt gedwongen uitkoop van agrarische bedrijven die dicht bij natuurgebieden staan onvermijdelijk.
Nadat ze afgelopen weekend deels waren uitgelekt, kreeg u complimenten voor uw plannen van GL. Dan moeten bij een VVD-minister toch alle alarmbellen afgaan?
„Als dit een politiek dossier is, zou dat zo zijn. Maar ik ben hier een probleem voor Nederland aan het oplossen. De natuur staat écht onder druk en ik ben daar ook steeds meer van overtuigd. Ik denk dat er heel veel VVD’ers zijn die die natuur willen doorgeven aan hun kinderen.”
„Vanwege de biodiversiteit. Stikstof is prima, daar gaat het niet om, maar het gaat om de balans. Teveel heeft een verzurend effect. Dan verdwijnen dier- en plantensoorten.”
„Dit kabinet kiest echt voor energietransitie en een schoner Nederland. Daar hebben we een verantwoordelijkheid in. Ik koester de natuur en wil niet die generatie zijn die de natuur definitief heeft verkwanseld.”
„Qua stikstof kunnen we op dit moment geen kant op.”
„Juist om die huizen te bouwen moeten we deze aanpak doen. Anders kunnen we geen vergunningen voor woningbouw verlenen. Overigens strooi ik niet met 25 miljard. Ik ben blij dat we voldoende middelen hebben en die moeten op een heel doelmatige manier worden ingezet.”
„Ik ga er alles aan doen om te voorkomen dat die onteigend worden.”
„Dat kun je niet zeggen, dat hangt af van hoeveel bijvoorbeeld geïnnoveerd wordt. Maar ik denk dat het gevolg van deze aanpak zo’n 30 procent reductie zal zijn.”
„Daar is veel intensieve veehouderij die heel dicht bij natuurgebieden staat. Ik denk eerlijk gezegd dat heel veel provincies aan de beurt zijn. Maar dat vooral heel veel boeren aan de beurt zijn. Dat vind ik echt vreselijk.”
„Het buitenland heeft precies dezelfde Europese afspraken.”
„Duitsland heeft minder intensieve veehouderij nabij natuurgebieden.”
„Duitsland is groter, heeft minder veedichtheid. Maar heeft richting de Oostenrijkse grens op dit moment ook stikstofproblemen. Datzelfde geldt in Vlaanderen. Veel boeren geven trouwens zelf ook aan dat er iets moet veranderen.”
„Die spreek ik ook en die zeggen: ’Het is heel heftig.’ Velen vinden het ook vervelend dat zij als schuldigen worden gezien. Daarom zeg ik: als je de schuldvraag op tafel legt, dan moet je naar mij wijzen. Wij zijn als overheid degene die sinds de Tweede Wereldoorlog maximaal heeft ingezet op voedselproductie, wij zijn degenen die met beleid en subsidies kwamen . Als de stikstofuitstoot omlaag gaat kunnen we weer vergunningen afgeven, ook aan boeren die daar nu op wachten.”
„Ik ga niet met een zeis door de veestapel!”
„Dat kan een uitkomst zijn, maar is geen doel op zich. We kijken: wat kan hier per gebied en op welke manier.”
„Het is geen doel. Maar de uitkomst van deze aanpak zal zijn dat we minder vee hebben. Daar duik ik helemaal niet voor.”