Warm hè? Deze tips om je huis koel te houden ken je misschien nog niet

Elk zonnestraaltje dat de ramen raakt, wordt binnen omgezet in warmte. Als je kunt voorkomen dat de zon de ramen raakt, moet je dat zeker doen, vertelt Jeroen Kluck, lector klimaatbestendige stad van de Hogeschool van Amsterdam. „We hebben in Nederland huizen met grote ramen. Daardoor komt veel licht en zon naar binnen. Het isoleren pakt daardoor soms verkeerd uit: de warmte kan moeilijk weg.”

Goed geïsoleerde huizen kunnen de zon langere tijd aan de buitengevel buiten houden. Maar als het huis eenmaal begint op te warmen, raakt het de hitte slechter kwijt.

Je kunt zonnestraling op de gevels voorkomen, door klimplanten die de warmte absorberen. Zon op ramen kun je voorkomen met zonneluiken, zonneschermen en markiezen. Maar niet iedereen heeft die nu hangen.

Daarom hier ook een kortetermijnoplossing. Wie weleens door Zuid-Europese straten ziet op menig balkon de gordijnen aan de buitenkant van de gevel hangen. Doe je gordijnen niet alleen binnen dicht. Hang ze buiten. Een schaduwdoek kan ook helpen

Op hoge plekken is dat lastig, maar zijn er ook opties. „Ik heb weleens een witte sprei gespannen aan de buitenkant van mijn Velux-kantelraam”, vertelt Allard Roest, onderzoeker klimaatadaptatie aan de Hanze in Groningen. „Het zag er niet mooi uit, maar hielp wel om mijn werkkamer een beetje koel te houden.”

Zolang het nog koel is: zet álles open. Deuren, ramen, luiken mogen vanaf de vroege ochtend wijd open, totdat het echt opwarmt. „Dan moet alles dicht en zo ongezellig mogelijk”, zegt Roest. Dus ook alle gordijnen dicht. ’s Avonds moet alles weer open, zowel boven als beneden. Zo krijg je een ventilatiestroom.

Noord-Nederland heeft een relatief voordeel, zegt de Amsterdamse lector Kluck. „In het Noorden is het stukken koeler dan in Maastricht. Het grote verschil zit ‘m in de nachten, waardoor je in het Noorden makkelijker je woning kan afkoelen.”

Over openzetten gesproken: wist je ook dat het zolderluik kan helpen om het huis koel te houden? Warme lucht stijgt vanzelf op en kan zo via de zolder naar buiten ontsnappen. Beneden blijft de koelere lucht over. Lekker op een dag met 30 graden.

50x50 zwarte keramische tuintegels zien er natuurlijk lekker strak uit. Maar ze maken van je tuin een bakoven. Ze slaan warmte de hele dag lang op en ‘s avonds laten ze die warmte los. Het is dan nog steeds heet in de tuin. Het is maar een idee: vervang ze door witte.

Toegegeven, daar heb je nu niet zoveel aan. Daarom nog een advies. Vanavond – als het is afgekoeld – kun je ook gewoon met de witte verfkwast aan de slag. Met een ‘cool coating’ kun je een plat dak wit maken. Dit scheelt aanzienlijk: een zwart dak warmt op, een wit dak weerkaatst zonlicht. Dat kan volgens dakdekkers die zulke daken aanleggen 3 tot 6 graden binnenshuis schelen. Je kunt ook schelpen of sedumplantjes op het dak leggen. Maar dat heb je niet van de ene op andere dag geregeld.

Weet je trouwens wat nog beter werkt dan zwarte tegels voor witte vervangen? Géén tegels. Planten verkoelen de tuin, niet alleen doordat ze geen warmte opslaan, maar ook doordat planten transpireren, vertelt onderzoeker Roest van de Hanze. „Ze zorgen voor meer luchtvochtigheid.”

Het verschil tussen schaduw van een parasol en de schaduw van een boom is dan ook enorm, blijkt uit onderzoek. Als je onder een eikenboom of Canarische den zit, ervaar je ongeveer een derde meer verkoeling. Dat blijkt uit het Amerikaanse onderzoek ‘50 Grades of Shade’ uit 2021.

Bedenk dat een ventilator alleen lucht verplaatst en niet veel helpt om het huis koeler te krijgen. Veel huishoudens hebben al een airco. Maar niet iedereen. Jij niet? Knutsel dan gewoon zelf eentje. Leg wat flessen water in de vriezer en zet ze enige tijd later voor je ventilator. De lucht die de ventilator blaast is dan koeler.

Een bonustipje? Zit lekker veel op je krent. Lees anders dit artikel nóg een keertje. En kijk een beetje om naar de kwetsbare groepen: ouderen, mensen met chronische aandoeningen of zwangere vrouwen. Die hebben het pittig in de hitte.