Nieuwe term ‘hittekracht’ kan een zegen zijn bij evenementen als Marathon Groningen

Zondag werden zeven hardlopers onwel bij de Marathon Groningen. Extreem heet was het niet, zo rond de 20 graden Celcius. Toch voelde het behoorlijk benauwd. Dat komt doordat de hittekracht in Groningen de score van 6 kreeg. Bij de andere twee marathons, ook op 31 mei in Amersfoort en Utrecht, was de hittekracht 5.

Opvallend genoeg was zaterdag 30 mei nog wel de marathon van het Drenthe Loopfestijn afgelast, hier was sprake van hittekracht 5. Minder dus dan een dag later in Groningen.

Hittekracht is een nieuwe term van het KNMI. Het is een combinatie van luchttemperatuur, luchtvochtigheid, wind en zonnestraling. Het zegt meer over hoe zwaar warmte aan je lichaam aanvoelt, dan alleen de buitentemperatuur. Want als het 25 graden is met een verkoelend windje, dan is het heerlijk in de zon. Is het windstil, dan voelt het drukkend en een stuk heter.

Formeel lanceert het KNMI de nieuwe term dinsdag 2 juni. Die timing is niet toevallig. Het is namelijk Heat action day. Die wereldwijde actiedag, geïnitieerd door het Rode Kruis, roept op om stil te staat bij de risico’s van extreme hitte. Iedereen kan vanaf dinsdag de nieuwe hitte-index in de KNMI in de app zien. De adviezen verschillen per locatie, maar worden alleen in Nederland gegeven.

De index is gebaseerd op de wetenschappelijke WBGT-methode, die wereldwijd wordt gebruikt om hittestress te beoordelen bij werk, sport en gezondheid. Sommige landen gebruiken een vergelijkbare index, zoals Japan, Singapore, Qatar, de VS en Australië.

De hittekrachtindex gaat van 0 tot 10, al zullen we hoogste score niet gauw meemaken, vertelt Jet van Paassen van het KNMI. „In grote delen van Nederland is die score nog nooit voorgekomen.”

Het hittekrachtcijfer kan helpen om risico’s beter te beoordelen en op tijd maatregelen te nemen. Al kan de afweging per persoon verschillen. Waar de één nog prima kan hardlopen in hittekracht 5, loopt een ander al bij score 4 in een stoel te puffen. Dat laatste zal misschien eerder gelden voor ouderen of zwangere vrouwen, vertelt Paassen. „Het is de bedoeling dat mensen zelf ontdekken met welke hittekracht zij bepaalde activiteiten nog kunnen en willen ondernemen.”

Had de organisatie van Marathon Groningen het loopevenement dan achteraf beter kunnen afblazen? Van Paassen: „Wij leveren informatie, maar geven geen advies. Maar dit kan voor organisaties van sportevenementen en festivals zeker een handig hulpmiddel zijn.”

Vorig jaar experimenteerde het KNMI al met de nieuwe hitteschaal bij het Amsterdamse waterevenement Sail. De experts berekenden elke tien minuten de hittekracht en hielpen daarmee de organisatie om stromen voetgangers te reguleren wanneer het in een bepaald gebied erg druk was.

Hittekracht is ook voor werkgevers handig, om bijvoorbeeld in te kunnen schatten hoe lang werknemers actief kunnen zijn zonder een pauze. Daarbij valt te denken aan brandweerlieden die dikke pakken aan moeten bij het blussen van een brand.