De strenge winter van 1979: een man probeert zijn auto uit de sneeuw te scheppen in Veendam, 14 februari 1979. Foto: ANP
Oudere lezers moeten het hebben gedacht bij alle ophef die de sneeuwval deze week veroorzaakt. Mensen die bij de eerste vlokken subiet thuis blijven werken, scholen die hun deuren sluiten en lange vertragingen op het spoor en de weg. Dat was vroeger toch nooit zo?
Feit is dat we tegenwoordig veel minder aan sneeuw en de bijbehorende gevolgen gewend zijn. In slechts drie van de afgelopen vijf jaar was er sprake van meer dan vijf centimeter sneeuw. En dan maar één dag lang.
Ter vergelijking: 26 jaar terug waren dat er landelijk gemiddeld 33 en in 1970 zelfs 46 dagen. In andere jaren sneeuwde het wel, maar viel er maar een centimeter of minder. Slechts een dun laagje dus.
Strenge winter van 1979
Wie de archieven induikt om te zien wat die sneeuwval voor gevolgen had, doet een opvallende ontdekking. Er waren effecten genoeg. Neem 12 februari 1979, midden in wat een van de strengste winters van de vorige eeuw is. Door sneeuw en ijzel vielen minstens vijf verkeersdoden in het noorden van het land. Nu zou het groot nieuws zijn, maar de media deden er na al veel eerdere winterse dagen bijna plichtmatig verslag van.
Het AD van 13 februari 1979 vindt het niet meer waard dan een eenkolomsbericht op pagina vijf, waarin en passant wordt vermeld dat het treinverkeer redelijk ongestoord verliep.
Dan nog middagkrant Parool meldt het nieuws op pagina twee en geeft het iets meer ruimte. Een Drentse politiewoordvoerder noemt in het bericht de situatie op de weg ’chaotisch’. Beide kranten hebben geen letter over de winterperikelen op hun voorpagina.
Pas wanneer ons land op 14 februari wordt getroffen door de zwaarste sneeuwstorm ooit, trekken de media een been bij. Het NOS-journaal meldt op 14 februari dat een groot deel van het openbare leven in ons land is verlamd. Het wegverkeer is volkomen stil komen te liggen in grote delen van het land. Telefoonverkeer gestoord en bij bedrijven en scholen loopt verzuim op tot boven de 50 procent.
Schiphol dicht
Schiphol is voor het eerst in zijn geschiedenis enige tijd gesloten voor inkomende en uitgaande vluchten. In Noord-Nederland raken complete dorpen ingesneeuwd.
De Telegraaf pakt op 15 november groot uit met de winterperikelen. Dat het leger is ingezet om te helpen bij de ’onvoorstelbare winteroverlast’ prijkt als openingsverhaal op de voorpagina bij een foto van een oudere dame die vanaf de eerste verdieping van haar huis een mandje boodschappen omhoog hijst. Dorpen in het noorden zijn zo heftig ingesneeuwd dat de luchtmacht helikopters inzet om bewoners te helpen.
Die winter van 1979 is geen uitzondering. In 1985 is het opnieuw raak. De winter zal een van de strengste van de jaren tachtig zijn met veel sneeuw, temperaturen tot min 24 en uiteindelijk de eerste Elfstedentocht in decennia.
Het 8-uurjournaal van 7 januari vertoont opmerkelijke overeenkomsten met dat van afgelopen dagen. Harmen Siezen leest berichten voor over een lange ochtendspits en ook in 1985 kampen de spoorwegen al met bevroren wissels. Ondanks wisselverwarming.
Rijden volgens het spoorboekje was onmogelijk, volgens de Nederlandse Spoorwegen. ,,Honderden treinen reden niet”, meldt de jonge verslaggever Charles Groenhuijsen.
