‘Herepoort’ brengt kleur in Rivierenbuurt

De geschiedenis wees haar de weg. Wat bracht haar bij de Herepoort? Het is al ver in de vrijdagmiddag, maar de zon brandt nog volop, ook in de Merwedestraat. Rachel van Balen klimt nog maar eens de trap op om de monsterklus af te maken waar ze al een tijd mee bezig is. Ze is bereid om een paar vragen te beantwoorden, maar daarna weer snel aan de slag. Het werk wacht niet. En zondag is de onthulling.

Dit gebouw, een netstation van Enexis, is door bewoners aangemerkt als een mooie locatie voor Street Art in hun wijk. Het was bespoten met graffiti en zag er daarom sleets, zeg maar gerust lelijk, uit. Maar nu niet meer! Rachel van Balen heeft er iets prachtigs van gemaakt. Haar kunstwerk ‘Herepoort en Moestuinwerkers’ is gebaseerd op de stijl van het tegelmozaïek van de naoorlogse kunstenaar Anno Smith, wiens werk op veel plekken in de stad te vinden is, decoratieve gevelstenen, en tegelmozaïeken in reliëf. Zijn ouders waren kruideniers in Groningen. Smith volgde een opleiding tot timmerman aan de ambachtsschool, waarna hij overstapte naar Academie Minerva. Jeske Appelman, sinds kort werkzaam als Young Professional Wijkvernieuwing en Wijkontwikkeling bij de Gemeente Groningen, zeg maar gebiedsontwikkelaar, herkent de waarde van kunst: ,,Het werkt verbindend en zorgt voor een glimlach op het gezicht van passerende mensen. Dit jaar hebben we met Street Art Zuid de wijken Rivierenbuurt en Grunobuurt gekozen.’’ Street Art Zuid werkt samen met VRIJDAG in de buurt, WIJ Groningen, de Stem van Groningen en de bewonersorganisaties.

Aan de keuze voor het werk van Van Balen is een uitgebreid proces vooraf gegaan met een buurtwandeling als begin. Bewoners konden via De Stem van Groningen creatieve ideeën aandragen. Daarna konden ze stemmen op hun favoriet, wat bijna 300 keer werd gedaan. Het idee van wijkbewoner Jeanette werd gekozen en uitgevoerd.

In de middeleeuwen kende de Rivierenbuurt geen bebouwing. Sterker nog, er gold een bouwverbod. Het gebied lag buiten de stadspoorten en in geval van een belegering moest er ruimte zijn voor het ‘schootsveld’. Er waren wel moestuinen waar groente en fruit verbouwd werd voor de stadsbewoners. Aan het eind van de 18e eeuw werd er langzaamaan meer gebouwd. Er kwamen moestuinwoningen en boerderijen.

De stad groeide en de oorlogsdreiging verdween. In 1874 werden de vestingmuren en poorten afgebroken. Ook de Herepoort ging plat en de voorkant verhuisde naar Amsterdam, naar de tuin van het Rijksmuseum. Een groep stadsbewoners ijverde enkele jaren geleden om de poort terug te krijgen, op het Hereplein. Het Rijksmuseum was niet enthousiast over dat voorstel. Van Galen haalt nu de stadsmuur terug. Weliswaar als schildering op een muur. Op de andere muur schilderde ze in een soort mozaïekvorm spelende kinderen en werkende arbeiders, de moestuinwerkers.

Tijdens de opening, op zondagmiddag, regent het stevig. Jeske Appelman heet de aanwezigen welkom. Rachel van Balen benadrukt nog eens met hoeveel plezier ze aan de muurschildering heeft gewerkt: ,,Ik heb zoveel reacties gehad en leuke gesprekjes met buurtbewoners gevoerd.’’ Mensen riepen vanaf de fiets of staken hun duim omhoog. Scholieren vroegen of Van Balen ook zoiets op hun slaapkamer kon maken. Wijkbewoner Klaas bracht haar elke dag een kopje koffie of thee. De muurschildering in de Groninger Rivierenbuurt trekt bekijks. En dat is precies de bedoeling.