Younes Taha baalt na een van zijn gemiste kansen tegen PSV. Inzet: Sport- en prestatiepsychooloog Renate Hensen. Foto: ANP/Sonny Lensen
Younes Taha miste dit seizoen kansen tegen PSV en NEC toen hij alleen op de keeper afkwam. De aanvallende middenvelder van FC Groningen gaf aan te veel na te denken op die momenten. Geaccrediteerd sport- en prestatiepsycholoog Renate Hensen geeft tips.
Taha zegt dat hij te veel nadenkt als hij alleen op een keeper afkomt. Is dat eigenlijk een probleem, dat hij al zijn opties bij langs gaat?
„Te veel nadenken is een probleem, omdat de focus intern komt te liggen in plaats van op de taak. Op dat moment is een speler bezig met zichzelf, terwijl hij juist moet reageren op wat er vóór hem gebeurt. De opties die hij heeft, zou hij al eerder kunnen afwegen. Als hij op de keeper afkomt, moet hij in feite al weten wat zijn mogelijkheden zijn, omdat hij er op getraind heeft en de kwaliteiten bezit om die acties uit te voeren. het volledig uitschakelen van gedachten is overigens onmogelijk. Hij kan zich realiseren dat sommige gedachten geen functie hebben en juist afleidend werken. Een mentale vaardigheid is het kunnen verleggen van je focus op relevante zaken.”
Wat kan Taha de volgende keer anders doen?
„Hij zou vooraf duidelijk kunnen hebben wat zijn taak is in zo’n situatie. Als dat helder is, verschuift de focus automatisch naar externe factoren, zoals de positie en het gedrag van de keeper. Dan weet hij wat hij vervolgens kan doen om de taak uit te voeren die past bij de situatie, in plaats van te blijven hangen in twijfels.”
Sommige voetballers blijven altijd rustig voor het doel, anderen zijn dat nooit. Is zoiets trainbaar?
„Deze mentale kant van de sport is zeker trainbaar. Het begint bij een goede voorbereiding. Hoe weet je wat je kan doen als je op de keeper afkomt? Dat kan op twee manieren: door situaties zo realistisch mogelijk na te bootsen op trainingen én door te visualiseren. Visualisatie is een krachtige mentale vaardigheid die spelers kunnen inzetten. Daarbij is het belangrijk om verschillende scenario’s mee te nemen: wat doe ik als de keeper iets naar links beweegt, snel uitkomt of juist blijft staan? Hoe vaker je hier bewust mee bezig bent, hoe groter de kans dat je in het moment rustig blijft en automatisch de juiste keuzes maakt en de bijpassende taak uitvoert.”
Sport- en prestatiepsychooloog Renate Hensen. Foto: DVHN
Welk advies geef je de trainer van FC Groningen, Dick Lukkien? Moet hij zijn pupil op z’n falie geven?
„Lukkien moet hem zeker niet op z’n kop geven. Dat werkt meestal averechts. Wat hij wel kan doen, is samen met Taha de situatie analyseren en alle opties die hij had langsgaan. Vervolgens kan hij benoemen waar de kwaliteiten van Taha liggen en waar nog winst te behalen valt. Op die manier kan Taha leren van de fouten, zonder dat er sprake is van verwijten. Deze punten kunnen dan worden meegenomen naar volgende wedstrijden en trainingen.”
Na de wedstrijd was Taha al over zijn gemiste kansen heen, zei hij. Dat lijkt me een goede zaak, toch?
„Hij geeft inderdaad aan dat hij er overheen is, maar tegelijkertijd zegt hij dat het hem wel bezighoudt. Het steeds opnieuw afspelen van zo’n gemiste kans in je hoofd is geen goed idee en werkt vaak belemmerend. Wat wel helpt, is er op een neutrale manier op terugkijken. Wat is er precies gebeurd en wat kan ik ervan leren? Dat is de belangrijkste vraag. De keeper deed dit, ik deed dat. Wat had ik in die situatie anders kunnen doen? Die vorm van reflectie draagt bij aan zijn ontwikkeling.”