Joop Zoetemelk (78) duikt op in Wildlands in Emmen. ‘Die jongens zijn van de buitencategorie’

Wie woensdagavond door het prachtige Wildlands liep, had grotere kans een legendarische wielerheld tegen te komen dan een verdwaalde olifant. Tweevoudig Touretappewinnaar Michael Boogerd (52), meervoudig wereldkampioene Annemiek van Vleuten (42), meesterknecht Gert Jakobs (60), viervoudig ritwinnaar van de Ronde van Frankrijk Erik Dekker (54): ze gaven allemaal acte de présence tijdens het Wielertheater Onderweg van organisator Wim Jansen uit Sleen. Een rondreizend evenement waar oude wielercracks elkaar in het gezelschap van liefhebbers en mensen uit het zakenleven ontmoeten om de mooiste verhalen uit te wisselen.

Van alle aanwezigen kon er maar één de grootste zijn. Dat was natuurlijk Joop Zoetemelk, de Tourwinnaar van 1980, die speciaal voor de gelegenheid overkwam uit het Franse plaatsje Germigny-l’Éveque waar hij sinds lange tijd woont. Daar werkt hij veel in zijn grote tuin, heeft hij zelfs een heel bos tot zijn beschikking en blijft hij fit in zijn eigen sportzaaltje met loopband, roeimachine en fiets. 7,5 uur had hij er over gedaan om van Frankrijk naar Emmen te komen vertelde Zoetemelk, maar hij had het er maar wat graag voor over. ,,Het is leuk om een beetje onder de mensen te blijven.’’

De 78-jarige levende legende zag er goed uit. Altijd nog onmiskenbaar Joop Zoetemelk. Afgetraind, al is zijn leven wel veranderd sinds hij in september 2020 tijdens een fietstochtje met 70 kilometer per uur van zijn stalen ros werd gereden door een auto. Met een traumaheli werd Zoetemelk afgevoerd naar een ziekenhuis in Parijs, waar meerdere botbreuken werden aangetroffen. Hij hield er lang last van, onder meer van beschadigde zenuwen in zijn schouder, waardoor zijn twee grootste passies - fietsen en jagen - naar de achtergrond zijn verdwenen.

Maar met zijn geheugen is nog altijd niets mis en praten kan hij voor tien, misschien zelfs wel beter dan vroeger. Natuurlijk passeerde die memorabele Tour de France van 1980 de revue in Emmen, die met Zoetemelk de twee Nederlandse Tourwinnaar ooit opleverde naast Jan Janssen in 1968. ,,De start was helemaal niet zo formidabel’’, vertelt Zoetemelk. ,,Maar gelukkig hadden we een heel goede ploeg met Jan Raas, Gerrie Knetemann, Johan van der Velde. Die lange ploegentijdritten die erin zaten kwamen ons heel goed uit. Daarmee maakten we heel veel tijd goed.’’

Johan van der Velde was Zoetemelks persoonlijke meesterknecht, een Gert Jakobs avant la lettre. Een voorval dat elke wielerliefhebber op leeftijd nog wel op het netvlies gebrand staat is het moment dat Van der Velde in de Tour van 1980 in de zestiende etappe een rare zwieper maakte, zelf op miraculeuze wijze op de fiets bleef zitten, maar de in zijn wiel zittende Zoetemelk van de fiets zag vallen. Ineens lag de gele trui op de grond. De schrik sloeg een ieder om het hart, maar het kwam uiteindelijk allemaal goed.

Zoetemelk vertelt erover alsof het gisteren was, staat in gedachten zo weer op de Pra-loup waar het misging. ,,Het was heel stom eigenlijk, Johans ketting sloeg over, zijn achterwiel gleed weg en sloeg tegen mijn voorwiel. Ik ging tegen de grond. Maar goed, ik was zo weer overeind, moest van fiets veranderen, maar ik heb geen tijd verloren. Het was bergop in de laatste vijf kilometer. Tijdens de laatste kilometer sloot ik weer aan bij de eersten. Het is goed afgelopen.’’

Tegenwoordig kijkt Zoetemelk voornamelijk wielrennen op televisie. Niet alle wedstrijden hoor. ,,Maar de grote koersen kijk ik zeker’’, vertelt de Tourwinnaar. ,,Dat vind ik hartstikke leuk. Het zijn allemaal wedstrijden die ik zelf ook heb gereden natuurlijk. Die beelden komen dan wel weer terug. De omstandigheden zijn nooit veranderd. Komend weekend zit ik klaar voor de Ronde van Vlaanderen en ik heb echt genoten van Milaan-Sanremo bijvoorbeeld.’’

Het was een legendarische editie van de Italiaanse klassieker, misschien wel een van de mooiste koersen ooit, waarin Tadej Pogacar halverwege de Cipressa aanviel en alleen Mathieu van der Poel en Filippo Ganna konden volgen. In de slotkilometer vlamde Van der Poel naar zijn tweede La Primavera-zege in drie jaar tijd.

,,De finale was formidabel mooi’’, geniet Zoetemelk nog na. ,,Indukwekkend, heel mooi om te zien. Zowel Van der Poel als Pogacar. Ik vergelijk ze wel een beetje met Eddy Merckx uit mijn beginperiode en Bernard Hinault uit mijn naperiode. Merckx wou alles winnen, Hinault koos ze gewoon uit. Die en die en die win ik zei hij dan. Daartoe zijn deze jongens ook in staat. Ze zijn van de buitencategorie.’’