Belangstellenden bekijken het informatiepaneel. Foto: Wilbert Bijzitter
Het informatiepaneel over de tien bemanningsleden van de B17 bommenwerper die op 8 mei 1944 het leven lieten in Darp is nog voor de onthulling woensdag beschadigd geraakt. „We denken door vuurwerk, maar het kan ook door een andere situatie zijn gebeurd. Het is betreurenswaardig en frustrerend”, stelde Klaas Molenkamp, voorzitter van de Historische Vereniging Havelte tijdens de onthulling.
Molenkamp houdt een slag om de arm als het gaat om de oorzaak van de deuk in het paneel, die tijdens de bloemlegging op 4 mei werd ontdekt. „Maar als het moedwillig is gebeurd, dan snap ik niet waarom je zoiets doet. Het is ook frustrerend omdat de vrijwilligers heel veel tijd, energie en eigen middelen hebben gestoken in het weergeven van de geschiedenis. Het is een actie die, als het moedwillig is, getuigt van heel weinig normbesef en historisch besef.”
Zes panelen
De onthulling van het paneel woensdagmiddag was een symbolische onthulling van zes nieuwe informatiepanelen in Westerveld. Het ging om de tweede fase van Lost Wings informatiepanelen in Westerveld, waarbij de Stichting Luchtoorlog Onderzoek Drenthe samenwerkte met de vier historische verenigingen in Havelte, Dwingeloo, Diever en Vledder. De andere vijf zijn de afgelopen weken geplaatst in Nijensleek, Boschoord, Holtien, Wapserveen en aan het Westeinde in Dwingeloo. In een andere fase werd al een bord in Eemster geplaatst en er komt ook nog een paneel in Uffelte te staan. Het informatiepaneel in Darp is de 88ste in Drenthe en de eerste die beschadigd raakte.
Burgemeester Jouke Spoelstra en Yannic Wethly van Stichting Luchtoorlog Onderzoek Drenthe plaatsen een krans tijdens de onthulling. Foto: Wilbert Bijzitter
Het paneel in Darp werd voor de gelegenheid onthuld bij het monument voor De Stobbe, maar komt te staan aan de Wallingeresweg, daar waar de bommenwerper op 8 mei 1944 op de terugvlucht vanuit Berlijn neerstortte. Klaas Molenkamp haalde in zijn toespraak twee inwoners aan die ervoor gezorgd hebben dat iets van het verhaal rond deze crash bewaard is gebleven. Wijlen Arend Jetten zag het vliegtuig neerstorten en hij deed zijn verhaal in de film die Wim van Velzel maakte. „Hij vertelde erover alsof het ongeluk een dag daarvoor was gebeurd”, zei Molenkamp woensdag. Wijlen Arend Leffers vond ooit een ring die toebehoorde aan een van de bemanningsleden en Jelle Kootstra heeft enkele wrakstukken die zeker een plek gaan krijgen in het oorlogsmuseum dat volgens plan volgend jaar de deuren gaat openen op de voormalige gemeentewerkplaats in Havelte.
‘Historisch besef vrij groot’
Ook burgemeester Jouke Spoelstra ging in op de beschadiging, die hij „triest” noemde. Hij wilde er niet te veel aandacht op vestigen, maar juist benadrukken dat hij gemerkt heeft dat het historisch besef in Westerveld juist vrij groot is. „Dat ligt aan de historische verenigingen, ook aan de oorlogshistorie die in Westerveld heeft plaatsgevonden en misschien ook wel door de vestiging van de kazerne in Havelte. Aandacht voor herdenken neemt toe, ook onder de jongere generatie en dat geeft ook hoop. Tegelijkertijd is er ook van alles gaande in de wereld: het kan ook zijn dat een jongere generatie beseft dat het niet altijd vanzelfsprekend is hoe we hier zijn opgegroeid.” Spoelstra haalde aan dat er veel valt te leren van wat er in de oorlog is gebeurd en dat je altijd alert moet zijn op zaken als radicalisering en uitsluiting.
Vlucht B-17G 42-97259
De bommenwerper was onderdeel van een groep van 806 bommenwerpers die die dag een aanval uitvoerden op Berlijn en Braunschweig. Op de heenweg kampte het toestel met motorproblemen, waardoor het achterbleef op de formatie die richting Berlijn vloog. De bemanning besloot terug te keren naar Engeland, kreeg uiteindelijk het Duitse vliegveld in Havelte in zicht en besloot een noodlanding te maken. Toen het toestel op 100 meter aan kwam vliegen werd het al snel onder vuur genomen. Niet veel later vloog een van de motoren in brand. Het toestel gleed steeds lager en sloeg uiteindelijk om 11.04 uur op de grond, waarna het explodeerde. Alle bemanningsleden kwamen om het leven en werden begraven op de begraafplaats in Havelte. Na de oorlog zijn ze gerepatrieerd naar Margraten of Amerika.
Het paneel vertelt het verhaal van de crash op 8 mei 1944. Foto: Wilbert Bijzitter