De onvoorstelbare druk van de allesbepalende ATP-wereldranglijst. Tennisser Max Houkes uit Sleen over de weg naar het heilige getal.

Noem het getal 273 en Max Houkes weet zonder na te denken waar het over gaat. Het is zijn hoogste notering ooit op de wereldranglijst. Er is geen professionele tennisser die niet weet wat z’n career high is. Iedereen op de tour is bijna maniakaal met de ranking bezig.

De professionele tennissers in de wereld kun je grofweg in drie groepen indelen. De spelers in de top-100, die meedoen aan de ATP-toernooien en grandslams en schathemeltje rijk worden, de spelers die tussen plek 100 en 300 op de wereldranglijst staan en op de Challenger Tour spelen en de rest.

‘De rest’ is een grote groep tennissers die actief is op de Futures, het laagste niveau, waar geen droog brood te verdienen is. Die groep spelers bestaat uit een mix van jonge megatalenten die de tenniswereld zullen veroveren, tot oude rotten die de droom van tennisglorie niet willen opgeven of avonturiers die met hun rackettas de wereld over reizen.

Voor de tennissers die afhankelijk zijn van het prijzengeld dat ze verdienen, is de druk om te stijgen op de wereldranglijst enorm. Hoe werkt die wereldranglijst? Op toernooien zijn punten te verdienen. Bij Futures weinig, bij grandslams het meest. Naarmate een speler verder komt in een toernooi, schrijft hij meer punten bij en stijgt hij op de ranglijst.

Maar een speler kan ook punten verliezen. Wint iemand in de eerste week van juni een toernooi, maar komt hij een jaar later niet verder dan de kwartfinale, dan verspeelt hij flink wat punten en keldert hij op de wereldranglijst.

Max Houkes uit Sleen weet alles van de druk die de wereldranglijst geeft. De 24-jarige Drent stond twee jaar geleden nipt in de top-900 van de wereld. De zomer van 2022 werd zijn grote doorbraak. Hij kreeg een wildcard voor de Challenger van Amersfoort, waar hij mede dankzij een zege op top-100-speler Carlos Taberner de kwartfinale haalde. Daarna won hij prompt vier Futures op een rij. Aan het einde van het jaar stond Houkes bij de beste vierhonderd tennissers van de wereld.

Maar met de goede resultaten nam de druk ook toe. Want ineens had Houkes in 2023 veel punten te verdedigen. ,,Door mijn sprong op de wereldranglijst mocht ik meedoen aan Challengers’’, vertelt de Drent, deze week terug in Amersfoort, daar waar twee jaar geleden zijn succesperiode begon. ,,Maar van alle deelnemers had ik vaak de laagste ranking. Dat betekende dat ik meestal werd gekoppeld aan een geplaatste speler. Zo speelde ik in Lima tegen Federico Coria, die als eerste geplaatst was en in de top-100 op de wereldranglijst stond. Ik speelde een heel behoorlijke partij, maar verloor met 6-3, 6-3 en kon met nul verdiende punten weer naar huis. Dat is geen fijn gevoel.’’

Het was in die tijd dat Houkes vaak de website bezocht die de live ATP-ranking bijhoudt. De Drent is zeker niet de enige die dat doet. Veel spelers kijken wat een zege of nederlaag voor hun klassering betekent. Al wordt er onderling weinig over gesproken. Ook in de tenniswereld wil niemand z’n kwetsbaarheid tonen. ,,In 2022 kon ik alleen maar omhoog op de wereldranglijst, zo voelde het, maar in 2023 kon ik ook ineens zakken’’, zegt Houkes.

,,Het was fijn dat ik door mijn ranking kon deelnemen aan de Challengers. Ik speelde op een hoger niveau en trainde met betere tennissers. Ik heb er veel van geleerd’’, gaat Houkes verder. ,,Maar tegelijkertijd moest ik omgaan met de druk van de wereldranglijst en dat was heel pittig. Het was een nieuwe en nare ervaring. In de zomer moest ik zeventig punten verdedigen, maar ik pakte er maar twintig. Ik zakte daardoor ineens negentig plekken op de wereldranglijst.’’

Toch bezweek Houkes niet onder de grote druk, waar velen dat wel doen. ,,Ik wist dat het moment kwam dat ik veel punten had te verdedigen en dat ik wat kon inleveren. Vorig jaar was niet mijn beste jaar, maar uiteindelijk zakte ik maar 150 plaatsen, tot plek 420. Dat valt ook wel weer mee.’’

De Drent klinkt ontspannen over zijn dipje. Dat is knap, gezien de grote belangen van de ranking. Zo wordt tijdens toernooien de keuze voor een trainingsmaatje er ook vaak door bepaald. Iedereen wil met de hoogst geklasseerde speler trainen, niemand met nummer 450.

Dat de niets ontziende wereldranglijst zijn slachtoffers maakt, is ook deze week in Amersfoort duidelijk zichtbaar. Juan Manuel Cerúndolo is er een voorbeeld van. Hij stond een jaar geleden nog in de top-100 en speelde op Wimbledon tegen de huidige nummer één van de wereld, Jannik Sinner. Cerúndolo verloor zijn partij, maar mocht desondanks zeventigduizend euro bijschrijven. Deze week was Cerúndolo, afgezakt naar plaats 152, als eerste geplaatst in Amersfoort, maar verloor hij in de tweede ronde. Het leverde hem 1100 euro op en zes schamele ATP-punten, waardoor hij weer plekken zal inleveren. De onzekerheid en teleurstelling droop van het gelaat van de Argentijn af tijdens zijn partij. De boosdoener: het angstbeeld van het groter wordende getalletje achter zijn naam.

Anders dan Cerúndolo heeft Houkes de weg omhoog weer gevonden. Na Future-zeges in Brussel en Amstelveen, een halve finale in Den Haag en zijn goede prestaties deze week in Amersfoort, komt de top-300 weer in zicht. ,,Toch ben ik iets minder bezig met de ranking dan voorheen. Ik focus me meer op mijn tennis dan de punten die ik moet verdienen. Al moet ik heel eerlijk zeggen dat ik deze week toch stiekem gekeken heb waar ik ongeveer terecht kan komen op de wereldranglijst.’’

Houkes heeft een ambitieus doel voor het einde van het jaar. De Drent wil binnen de top-240 staan. Die 240 is een heilig getal in de tenniswereld. Spelers die zich daar bevinden, mogen deelnemen aan de kwalificaties van grandslams, daar waar het grote geld te verdienen is.

Een tennisser moet mentaal ijzersterk zijn om met de immense druk van de wereldranglijst om te gaan. Dat het bij Houkes tussen de oren wel goed zit, bewees de lefty donderdag tegen de Deen Elmer Moeller, die ruim honderd plaatsen hoger staat dan de Drent. In de eerste set won Houkes bij een 5-2 achterstand vijf games op rij en na het verlies van de tweede set, richtte hij zich in de derde set op. ,,Het was een mooie zege en tijdens de partij was ik geen moment bezig met mijn ranking. Ook dat is winst.’’