We zitten straks met een kabinet onder leiding van een man die bewust geen idee heeft hoe de leegte op te vullen | Joost Oomen leest een Jubel

Frans Timmermans probeerde het niet eens, maar gaf aan dat hij het eerst allemaal nog maar eens moest zien, wenste de gewezen topambtenaar succes en hing zo de ancien uit. Ondertussen mocht zijn secondant Jesse Klaver aan een talkshowtafel zeggen dat hij vooral het beleid waar Schoof voor staat zal bestrijden, maar voordat hij die woorden goed en wel had uitgesproken, werd zijn spreektijd al gekaapt door bijna-partijgenoot Gerdi Verbeet die te berde bracht dat je met Dick Schoof zo prettig lachen kon.

Ondertussen schoot het stuk zeep Schoof al door over journaaldesks en talkshowtafels. Oude studievrienden deelden gruizige roeifoto’s, politiek commentators hadden niet veel meer te zeggen dan dat Schoof een hardwerkende superambtenaar was en dat hij dat waarschijnlijk ook zal blijven.

Juist daar wringt de schoen. Want een superambtenaar, iemand die prima beleid kan uitvoeren maar vanuit idealisme nieuw beleid verzinnen maar een lastig onderdeel van zijn baan vindt, die hebben we net gehad. Van wie was ook alweer de uitspraak ‘visie is als een olifant die het zicht belemmert’? Juist, Mark Rutte.

Dertien jaar lang hadden we een pragmatist als premier die er een halszaak van maakte om zo goed mogelijk op de winkel te passen, maar tijdens dat pappen en nathouden de boel uiterst langzaam in de soep liet lopen. Van toeslagenaffaire tot bevingproblematiek, er werd niet idealistisch beleid op gevoerd, er werd gebandenplakt. En nu er eindelijk iets leek te veranderen in de politieke arena, krijgen we een man die afgezien van de appel en de stadsfiets sprekend op zijn voorganger lijkt. Als het tegen de zon in bekijken van een fotonegatief: je ziet de mensen wel glimlachen, maar je krijgt er toch een hoogst onaangenaam gevoel van.

Voor sommige mensen moet deze premierskandidaat als een geruststelling komen: misschien kan deze oplossingsgerichte ambtenaar die radicaal-rechtse coalitie een beetje op het redelijke spoor houden? Maar wat ik bij de afgelopen verkiezingen zag waren enorme groepen kiezers, van links tot uiterst rechts, die smachtten naar een politiek gedreven door ideeën, politici met visie, eindelijk bevlogenheid in dit ingedutte land. Die kiezers gaan ook met deze grijzemuis-premier bedrogen uitkomen. En bedrogen kiezers maken gekke sprongen.

Maar moet die bevlogenheid dan niet vanuit het parlement komen? Dat zou een valide punt zijn, ware het niet dat het ook in dat parlement niet fantastisch gaat. Het is doodnormaal geworden om als volksvertegenwoordiger feiten te verdraaien, regelgeving te negeren en plannen te presenteren die absoluut niet haalbaar zijn, maar wel leuk klinken. Er hoeft geen concreet resultaat te zijn, wel een spitsvondig filmpje dat kiezers trekt.

Nee, we zitten straks met een meerderheid in de volksvertegenwoordiging die hard, maar leeg roept en een kabinet onder leiding van een man die bewust geen idee heeft hoe die leegte op te vullen. Ondertussen kiezers die met hun echte problemen onder de arm naar de politiek kijken, maar daar dus alleen die leegte vinden. Dertien jaar leegte van Rutte gaf Nederland een grote groep kiezers die uiterst vatbaar bleek voor populistische nep-oplossingen. Ik vrees met grote vreze wat een volgend leeg kabinet zal doen.