Laat de FC je niet afpakken: geef supporters het voor het zeggen | opinie

Onlangs konden we in deze krant lezen dat Hans Nijland zich verbaast over het standpunt van de SP dat FC Groningen in handen van de supporters moet komen (’Circuspaarden’, DVHN, 28-02). Op dit moment heeft de gemeente Groningen veel invloed binnen de club. Dat is iets wat zowel SP-lijsttrekker Hans de Waard als Nijland anders zouden willen zien. De vraag is alleen: wie krijgt het dan voor het zeggen bij FC Groningen? Rijke investeerders, of de supporters zelf?

Wie deed het niet in zijn jeugd? Scoren op een afgetrapt veldje alsof je zelf je favoriete spits was. Het is van alle tijden. Hans Nijland, met zijn grootse verleden bij de FC, zal dat weten als geen ander. Veel mensen voelen zich jongs af aan verbonden met FC Groningen. De eerste keer op de tribune is een magisch moment. Je viert successen en als het slecht gaat met je club, lijd je mee.

Maar wat als dat je wordt ontnomen? We hebben allemaal gezien hoe het mis kan gaan. Je hoeft maar aan Vitesse te denken. Die club bleef ternauwernood bestaan. Wie werd daar ook alweer eigenaar? Een Rus? Of was het nou een Georgiër? Wat in ieder geval wel duidelijk werd, is dat deze man Vitesse overnam met andere motieven dan liefde voor de club. Kortstondig bracht het succes, zelfs Europees. Maar aan het sprookje kwam een dramatisch einde, de buitenlandse investeerder trok zich terug en de club kwam tot aan de rand van de afgrond.

Er is nog een manier waarop je favoriete club je kan worden ontnomen. Dat zien we in de Premier League in Engeland. Het niveau ligt misschien hoog, maar de prijzen voor de kaartjes zijn door het dak gegaan. Daar is voetbal voor ieder normaal mens onbetaalbaar geworden. Het gevolg: sfeerloze stadions vol met toeristen.

Voetbalclubs, eens diep lokaal geworteld, zijn attracties geworden. Afhandig gemaakt door een sjeik, zoals bij Manchester City. In Newcastle zijn het Saudi’s, bij Manchester United een door fans diep verachte Amerikaanse familie die samen met chemiegigant INEOS de club overnam. Voetbalclubs zijn zo verworden tot speeltjes en prestigeobjecten voor de rijken.

Maar een voetbalclub is geen bedrijf. Niet voor niets voelen veel Engelsen zich vervreemd van hun clubs. In Engeland zijn ze een doodlopende weg ingeslagen. Daar geen magische momenten meer op de tribune, maar gekocht succes. Als dat succes er al is.

Er is een alternatief: de club in eigendom van de supporters. In Duitsland zien we hoe succesvol dat kan zijn. Daar is in de statuten van de Bundesliga opgenomen dat een meerderheid van de aandelen altijd in handen moet zijn van de supporters. Het gevolg: clubs zijn in Duitsland wel diep lokaal geworteld.

Nergens in Europa zijn de stadions zo goed gevuld en is de sfeer zo goed. De betrokkenheid bij de club is ongeëvenaard. Wie het waagt om te morrelen aan het 50+1-systeem, zoals het bekend staat, kan rekenen op stevig verzet.

De directeur van Borussia Dortmund zei het treffend: „De Duitse toeschouwer heeft van oudsher een hechte band met zijn club. En als hij het gevoel krijgt dat hij niet langer als fan wordt gezien, maar als klant, dan hebben we een probleem.”

Nederlandse voetbalclubs zijn diep geworteld. Vitesse is daar een goed voorbeeld van. De club stond op omvallen en is gedegradeerd. Het presteert matig, maar de GelreDome in Arnhem is beter gevuld dan in de sportief succesvolle jaren.

We kunnen onze FC beschermen tegen sprinkhanen die langskomen, misschien kortstondig succes brengen, maar de club daarna liefdeloos laten vallen of omvormen in een zielloos bedrijf.

Laten we de toekomst van onze FC net zoals in Duitsland in de liefdevolle handen leggen van de supporters. Want die spannende wedstrijden en mooie momenten op de tribune zijn nog magischer als het echt helemaal jouw club is.