In Groningen was geen ruimte voor Knarrenhof, maar opeens wil de PvdA zelf 'hofjes voor ouderen'. Vreemd dat het vertrouwen in de landelijke partijen is afgenomen? | opinie
Knarrenhof-protest tussen de geraniums op de Grote Markt in Groningen, 31 maart 2021. Foto: Knarrenhof
Knarrenhof heeft ‘hofjesdenken’ weer populair gemaakt, stelt Peter Prak. Toen hij zag dat de PvdA in Groningen, na Knarrenhof uit de stad geweerd te hebben, zélf hofjes voor ouderen wil creëren, brak zijn klomp.
De verkiezingswinst van lokale partijen in het land laat zien dat het vertrouwen in de landelijke partijen is afgenomen. In mijn eigen ‘Stad’ viel dit nog mee, ook al zijn 541 inwoners zwaar teleurgesteld in het enorme verschil tussen woorden en daden van het voorgaande college. Hier een voorbeeld van gebroken beloften.
Wij zijn Knarrenhof, we hebben ruim 500 deelnemers in ‘Stad’ en we worden tot in de Tweede Kamer als voorbeeld genoemd voor betaalbare woningbouw voor senioren. Wij hebben ‘hofjesdenken’ weer populair gemaakt, hebben 30.000 deelnemers in 336 gemeenten. Veel PvdA-wethouders en landelijke coryfeeën steunen ons.
Met dank aan PvdA-bestuurders in Westerkwartier (‘meergeneratiehof met tiny houses’), in Gouda het tweede hof alweer, in Hardenberg en Hasselt. Ook nam de landelijke PvdA ons op in hun verkiezingsprogramma. En ook GroenLinke, D66, VVD, CDA, CU en ‘plaatselijke’ wethouders in den lande zijn enthousiast.
‘Te ongeduldig’
In 17 gemeenten is gebouwd of is dit in voorbereiding, en op één na begonnen allen veel later met Knarrenhof dan Groningen. De PvdA-woonwethouder Van der Schaaf volgde blindelings twee langzittende ‘Keizers van het Zuiderdiep’ en zette na 8 jaar wachten ons de stad uit. We waren ‘te ongeduldig’. Het Dagblad besteedde er eerder al een groot artikel aan.
Een korte terugblik. In de periode 2012-2017 is gezocht naar een passende locatie in ‘Stad’. Toen dit niet lukte kozen de deelnemers in 2017 voor ‘dan maar’ naar Meerstad. Ambtelijk werd gemeld: „Meerstad is vol, er is geen ruimte voor Knarrenhof”. Huh? Dat leek ons wel erg stug.
Onze vereniging agendeerde zich voor de raadscommissie in januari 2018. Gelukkig: „Sorry, het was een misverstand, er is wel ruimte in Meerstad”. Ook het coalitieakkoord van 2018 van het vorige college stond vol mooie zinnen over burgerinitiatieven, dus we waren vol goede moed.
Overleg en meedenken was niet nodig
Hierna probeerden we te overleggen, meermaals leverden we Meerstad de uitgangspunten voor Knarrenhof aan. Maar overleg en meedenken was niet nodig, het kwam allemaal goed. Wachten dus.
In de tussentijd in Garmerwolde, ons tweede project binnen de gemeentegrens, een bewonersenquête. Dit ging tussen drie plannen van de Dienst Ruimtelijke Ordening (RO/EZ) Groningen – die vonden het plan wat wij het jaar eerder met de aspirant-bewoners en gemeente Ten Boer hadden gemaakt van onvoldoende kwaliteit – en één plan dat wij met de aspirant-bewoners hadden gemaakt.
Meer dan 80 procent van de deelnemers koos voor ons model. Toen we deze uitkomst meldden was het heel even stil, maar toen werd het afgekeurd. Want de enquête was volgens de Dienst RO/EZ ‘ongeldig’. Huh?
Viel niet meer over te praten
Ondertussen in Meerstad bleek in het voorjaar 2021 na 3 jaar wachten (!) en vragen om overleg, hun plan voor Knarrenhof zo uitgewerkt dat het aan geen enkele van onze afgegeven basisvoorwaarden voldeed. Huh? Toeval? Er viel helaas niet meer over te praten.
„Wellicht moeten jullie dan wachten op de volgende fase in 2023’’, werd nog gesuggereerd. Maar we waren al sinds 2012 bezig en wachten al drie jaar op Meerstad!
Kort hierna werd onze reservering voor de grondpositie in Garmerwolde op een ‘vreemde’ manier ontbonden. De nieuwe eigenaar bleek de gemeente Groningen. Huh? Alweer toeval? Ook hier vroegen we om uitleg. We kregen per ongeluk een intern ambtelijk mailtje terug: „Wat denkt ie wel om ons ter verantwoording durven te roepen!’’ Huh?
Hopelijk zou de politiek helpen
Diep geschokt organiseerde onze Groninger Knarrenhofvereniging een demonstratie. Hopelijk zou de politiek helpen. Ondertussen werden wij ambtelijk ‘verantwoordelijk’ gehouden voor deze organisatie, wat niet zo was. Werden de eigen burgers hier niet enorm onderschat?
Gelukkig was wethouder Van der Schaaf zo sportief om langs te komen, een geranium in ontvangst te nemen en de aanwezigen toe te spreken. Het zou goed komen, hij zou luisteren en het oplossen. Gelukkig! Er was hoop.
Toen vroeg ‘de’ top-ambtenaar van de Dienst Ruimtelijke Ordening mij na de demonstratie langs te komen. Hij melde vriendelijk lachend dat het ‘heel gek was’, want in Groningen moesten immers nog meer dan 10.000 woningen gebouwd worden, maar dat er ’echt helemaal nergens’ ruimte was voor Knarrenhof. Huh? „En onze 500 deelnemers dan?’’, vroeg ik verbaasd. „Die moeten maar verhuizen naar waar het jullie wel lukt’’ was het antwoord. En wij maar denken dat de ambtenaren er voor de burgers zijn in plaats van omgekeerd. Dom!
Oplossen zoals beloofd
Ondertussen ging ons verenigingsbestuur met de wethouder praten, die zou immers luisteren en het oplossen zoals hij op de Grote Markt had beloofd. En dat wilde hij ook wel, gaf hij aan in dat gesprek, maar alleen onder voorwaarde dat onze lokale Knarrenhof-vereniging de landelijke Stichting zou afzweren. De ‘huisontwikkelaar’ van het Zuiderdiep kon ook wel hofjes bouwen. Huh?
In het vorige College-akkoord stond nota bene ‘er moet meer naar de burger geluisterd worden’. Maar er stond niet bij dat als burgers niet luisteren naar de ‘Keizers van het Zuiderdiep’, dat ze dan kansloos zijn. Onze besturen zijn na jaren aan het lijntje houden murw gebeukt. Weg burgerparticipatie.
In heel Nederland staat de Dienst Ruimtelijke Ordening bekend als een eigenzinnige partij geleid door een paar langzittende ambtenaren. Een deel van bouwend Nederland komt hier dan ook liever niet, of zoals een vastgoedrelatie ooit zei: „Als je bij DRO/EZ ooit op het zwarte bankje komt, dan raak je er nooit meer af’’.
Het machtsbolwerk legt veel stil
Ook mensen uit de Groninger scene vragen ons achter de schermen om vol te houden, het machtsbolwerk legt veel stil maar is voor hen te machtig om aan te vallen. Knarrenhof is niet bang, in veel omliggende gemeenten zijn we positief bezig, daar wordt niet aan beeldvorming gedaan maar wordt geluisterd naar de burger.
En wij zijn opgericht juist om deze burger een stem te geven tegen de macht en gewoonten van de professionals die aangeven wat mooi en lelijk is, en waar mensen mogen wonen.
Maar toen ik als stemmer vorige week de verkiezingsprogramma’s las, brak mijn klomp helemaal. In het verkiezingsprogramma van de PvdA in Groningen staat prominent een foto van een hofje, en daar staat het ijskoud: de PvdA in Groningen wil ‘hofjes voor ouderen’’’. Huh?
Niets begrijpen van gemeentepolitiek
Wij zijn bijna overal in Nederland bezig, maar honderden van onze deelnemers begrijpen niets van de gemeentepolitiek alhier, zoals laatst ook al door de vorige voorzitter is verwoord in het tv-programma Kassa.
Dus de vraag aan de gemeentepolitiek is of ze echt naar de burgers gaan luisteren, zoals vier jaar geleden al was beloofd. En als de coalitie dat toch niet doet, dan misschien dit toch maar niet meer op te schrijven.
Peter Prak uit Noordlaren is oprichter Knarrenhof Nederland en ex-projectmanager Meerstad
