Amerikaanse presidentskandidaten Kamala Harris en Donald Trump gaan na lang gesteggel over de voorwaarden voor het eerst met elkaar in debat. Foto: AFP
De wereld telt af naar het debat tussen Kamala Harris en Donald Trump, deze dinsdagnacht vanaf 03:00 uur. Harris’ hardnekkigste opponent in de race om het Amerikaanse presidentschap is niet Trump, maar zijzelf, beschouwt Koen Petersen.
De Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn spannender dan ooit. In alle peilingen gaan Donald Trump en Kamala Harris gelijk op, ook in de zeven swing statesdie voor de verkiezingsuitslag beslissend zijn. Sinds Harris onverwacht presidentskandidaat werd, wist zij met een knappe inhaalrace een grote achterstand op Trump in te lopen.
Maar de Harris Honeymoon lijkt voorbij. Haar opmars stagneert. Met nog 56 dagen tot de verkiezingsdag is dit televisiedebat haar laatste grote kans om twijfelende Amerikanen te overtuigen.
Het is het enige rechtstreekse duel tussen de presidentskandidaten én bovendien de eerste keer dat ze daadwerkelijk oog in oog met elkaar staan. Trump heeft het voordeel van de ervaring, hij kruiste al zes keer in een presidentsdebat de degens. Voor Harris is dit haar debuut.
In beton gegoten
Dit debat zal het beeld van kiezers over Trump niet veranderen. Alle Amerikanen kennen hem al, want zijn volledige handel en wandel domineert sinds 2015 de headlines.
Een vermeende relatie met een pornoster, onbehouwen tirades en een strafrechtelijke veroordeling. Zijn populariteit ging er niet door omhoog of omlaag. Trumps aanhang lijkt in beton gegoten. Daarom bepaalt de populariteit van Harris straks de verkiezingsuitslag.
Veel kiezers zijn nog niet van haar geschiktheid overtuigd: 47 procent van de Amerikanen is niet positief over haar, 46 procent wel. Dat is onvoldoende om te winnen. Harris moet daarom vooral haar negatieve imago verslaan om twijfelende kiezers over de streep te trekken.
Veranderende mening
De weifelaars vertrouwen haar niet, omdat ze haar mening over belangrijke onderwerpen plotseling veranderde. In 2020 wilde Harris gas- en oliewinning door fracking verbieden, maar nu niet meer. En nu wil zij ineens illegale immigratie strafbaar stellen, terwijl zij daar eerder tegen was.
Wantrouwende kiezers vermoeden dat zij haar mening alleen maar veranderde om kiezers te behagen in belangrijke staten zoals Pennsylvania en Arizona. Vooral omdat Harris nog steeds niet heeft uitgelegd wát haar draai heeft veroorzaakt. In het debat moet zij hierop overtuigend antwoord geven.
Dat antwoord mag niet langer duren dan twee minuten, want de kandidaten krijgen geen seconde méér om op vragen van het journalistenpanel te reageren. En dat is een tweede nachtmerrie voor Harris.
Zij kan weliswaar vaardig uitgeschreven teksten voorlezen, maar spontane antwoorden eindigen meestal in een verwarrende en doodlopende ’woordensalade’. Dat is niet presidentieel en diskwalificeert haar voor de kijkers.
Ten slotte moet Harris aantonen dat ze overeind kan blijven in debat met een politieke bullebak. Zij wordt geprezen omdat zij ooit als senator ministers en kandidaat-rechters in het nauw bracht. Maar die mochten haar tijdens hoorzittingen geen brutaal antwoord geven.
Poetin en Jinping de baas
De afgelopen jaren zagen Amerikanen Harris alleen maar zwijgend en applaudisserend achter president Joe Biden staan. In het debat met Trump moet zij de Amerikanen ervan overtuigen dat zij als president wereldleiders als Vladimir Poetin en Xi Jinping de baas zal zijn.
Als ze in november wil winnen, moet de ’nieuwe’ Harris vanavond in 90 minuten laten zien dat zij haar oude reputatie is ontgroeid en kan verslaan.
Koen Petersen is politicoloog, Amerikanist en lid van de Eerste Kamer
