Loopt je rentevaste periode af? Oversluiten hypotheek kan nu duur uitpakken. ’Zet nu alvast geld apart’

Vereniging Eigen Huis (VEH) merkt dat sommige woningbezitters zich zorgen maken over het aflopen van de rentevaste periode van hun hypotheek. „Maar we zien geen brede groep die in acute problemen komt. De rente lag tien jaar geleden lager, maar de inkomens zijn in dezelfde periode gemiddeld ook met zo’n 30 procent gestegen. Voor veel huishoudens compenseert de inkomensgroei dus de hogere maandlasten”, zegt Rianne de Vries van de VEH.

Hypotheekexpert Oscar Noorlag van financiële adviesketen Van Bruggen sluit zich daarbij aan. „Specifieke klanten kunnen het wel lastiger krijgen. Bijvoorbeeld als je een grote aflossingsvrije hypotheek hebt en je ook net met pensioen bent gegaan met een beperkt inkomen. Maar dit is een kleine groep.”

Voor die groep dreigt nog een extra financiële dreun, bleek deze week. Rabobank verscherpt als eerste bank zijn eisen voor aflossingsvrije hypotheken, onder druk van De Nederlandsche Bank, die wil dat deze hypotheekvorm verder wordt teruggedrongen.

Vanaf medio mei mogen Rabo-klanten bij oversluiten (en bij een aankoop of verhuizing) nog maximaal 30 procent van de woningwaarde lenen. De lening mag bovendien maximaal 150.000 euro zijn. Dat kan de maandlasten bij oversluiten al snel honderden euro’s omhoog jagen, omdat voortaan dus op een deel van de nieuwe lening afgelost moet gaan worden. Die aflossingskosten komen dan bovenop de meestal hogere rentelasten.

Volgens De Vries van Eigen Huis doemen er vooral financiële risico’s op voor huiseigenaren die hun hypotheek rond 2020 tegen een extreem laag rentetarief voor tien jaar hebben vastgezet. „Zij kunnen over een paar jaar een grote sprong in lasten ervaren”, waarschuwt zij.

Voor de meeste woningeigenaren zal de stijging van hun maandlasten echter beperkt blijven tot tientallen euro’s of nog iets meer. Wie daartegenop ziet, kan volgens Noorlag de hypotheek alvast extra gaan aflossen.

„Maar je moet daar geen al te grote wonderen van verwachten. Een aflossing van een paar duizend euro zorgt ervoor dat je hypotheeklasten met slechts een paar euro per maand naar beneden gaan”, legt hij uit.

Volgens de hypotheekdeskundige van Van Bruggen kan het dan ook slimmer zijn om alvast wat geld apart te zetten op een spaarrekening. „Dan kun je daar straks over een aantal jaren de hogere maandlasten van betalen.”

Ferdi Kwetters van Kweka Adviesgroep zegt dat hij bezorgde klanten vaak gerust kan stellen. „Na het doorrekenen van de verschillende scenario’s wordt die zorg in vrijwel alle gesprekken gelukkig weggenomen.”

Kwetters geeft het voorbeeld van een klant die vijf jaar geleden een huis kocht en zijn rente tien jaar met NHG vast heeft gezet tegen slechts 1,04 procent.

In het voorbeeld gaat het om een annuïtaire hypotheek van 470.000 euro die na tien jaar door de aflossing is geslonken naar 328.000 euro. Nu zijn de bruto maandlasten 1520 euro. Stel dat de rente over vijf jaar 3,6 procent is, dan stijgen de lasten bij oversluiting naar 1917 euro.

Kwetters: „Maar door de renteaftrek is je belastingvoordeel ook groter. Netto scheelt het maar 200 euro. En de klant is ook tien jaar verder, zijn inkomen is sindsdien gestegen. Dan zie je dus dat de impact van een forse renteverhoging in zo’n geval best beperkt is.”

Voor huiseigenaren is echter niet te hopen dat het nieuwe kabinet de hypotheekrenteaftrek gaat afbouwen, zoals D66 en CDA willen. Dan is er geen of minder demping van de renteklap.

Wie zich zorgen maakt, kan volgens Kwetters overwegen om extra te gaan aflossen. „Dat kan zinvol zijn voor mensen met spaargeld dat weinig oplevert, als ze voldoende buffer overhouden.”

Bij De Hypotheekshop zegt men ’nog geen signalen van grote ongerustheid’ te zien. „Veel mensen in loondienst zijn na Covid meer gaan verdienen, dat compenseert. En veel mensen vinden een rente van 4 procent eigenlijk helemaal niet zo hoog”, zegt Martin Hagedoorn, manager bij de adviesketen.

Een probleem waar mensen wel tegenaan kunnen lopen, is dat ze niet bij dezelfde geldverstrekker kunnen oversluiten. Of alleen tegen heel hoge rentes. Hagedoorn: „Er zijn geldverstrekkers die inmiddels niet meer actief zijn op de hypotheekmarkt, nieuwe klanten kunnen bij hen niet meer terecht. Vaak zijn de verlengingsrentes die ze hun bestaande klanten aanbieden niet meer concurrerend. Vergelijken loont in die gevallen zeker. Soms scheelt het meer dan een procentpunt.”

Volgens Hagedoorn kun je een aflopende renteperiode ook als een kans zien. „Het is een van de momenten waarop je boetevrij kunt overstappen. Dat is helemaal belangrijk als je nog wensen hebt, bijvoorbeeld een uitbouw of een schenking aan je kinderen. Dan kun je opnieuw bekijken bij welke aanbieder je het beste terecht kunt.”

Wie binnen enige jaren moet oversluiten en daarbij verwacht in problemen te komen, raadt Hagedoorn aan om eens te kijken naar het veranderen van je uitgavenpatroon en misschien extra af te lossen. „Of rentemiddelen, waardoor de renteschok wordt gedempt, zeker als je verwacht dat de rente zal gaan oplopen.” Hierbij sluit je een nieuw contract af tegen een rentetarief dat het gemiddelde is van je huidige rente en de actuele rente.”

De Vries van VEH raadt woningbezitters aan om tijdig inzicht te krijgen in hun toekomstige maandlasten. „Laat een adviseur verschillende rentescenario’s doorrekenen, zodat je weet waar je aan toe bent”, geeft zij als tip. „En wie echt betalingsproblemen verwacht, moet vooral vroeg contact opnemen met de bank. Geldverstrekkers zijn dan vaak bereid om mee te denken.”