De inflatie houdt maar aan. Ook onze dagelijkse boodschappen blijven maar duurder worden. In de top vijf staan rundvlees, koffie en chocolade. Bij deze producten gaan de prijzen met tientallen procenten omhoog. „We worden hier voortdurend mee geconfronteerd.”
Vorige week maakte het Centraal Bureau voor de Statisitiek (CBS) bekend dat het totale prijspeil in september 3,3 procent hoger lag dan een jaar eerder. Uit dinsdag gepubliceerde details blijkt dat rundvlees, koffie en chocola het hardst in prijs stijgen. „De voedselinflatie is nog altijd 3,7 procent”, zegt Rabobank-econoom Hugo Erken. „Dit zijn producten die we iedere week kopen waardoor we voortdurend met de hoge inflatie worden geconfronteerd.”
Bron: CBS
Top 5 prijsstijgingen
1. Rund- en kalfsvlees +33,5 procent
De prijs van rundvlees stijgt heel hard. „Dat komt door ontwikkelingen buiten Nederland. Veel rundvlees komt uit Zuid-Amerika en de Verenigde Staten”, zegt Melanie Murk, sectoreconoom bij ABN Amro. Door droogte in de VS was er minder kwalitatief veevoer waardoor de veestapel in de VS kleiner was.
Dat kalfsvlees zo duur wordt, komt onder meer door de uitbraak van blauwtong die zorgde voor minder aanbod van kalveren, zegt Murk. „Maar ook de krimp van de veestapel speelt een rol. In heel West-Europa wordt de veestapel kleiner. Daardoor gaan de prijzen hard omhoog.”
2. Koffie +22,4 procent
De afgelopen twee jaar was er veel prijzenstrijd tussen koffieproducenten en supermarkten waardoor er soms geen Douwe Egberts in de schappen stond. Desondanks is een pak koffie flink duurder geworden. „De oogsten in verschillende delen van de wereld zijn minder goed”, zegt ABN-econoom Murk. „Daarnaast speelt er een langetermijntrend: Aziaten die vanouds vooral thee dronken, drinken ook steeds meer koffie. De verwachting is dat de koffieprijs structureel hoog zal blijven.”
3. Chocola +19 procent
„Chocolade is in de winkel nu meer dan 50 procent duurder dan in 2021”, schreef Sebastiaan Schreijen, specialist consumer foods bij Rabobank, onlangs in een analyse van de cacaomarkt. „Door slechte oogsten, gewasziekten en structurele aanbodproblemen gingen de onderliggende cacaoprijzen destijds door het dak.”
Het heeft gevolgen voor de prijs in de schappen. De gewone chocoladereep is flink duurder geworden. Waar een pure merkreep een jaar geleden 2,19 euro kostte, is die prijs nu al snel 2,83 euro. Ook Sinterklaas wordt niet ontzien. Chocoladeletters zijn ook duurder dan een jaar geleden. De cacaoprijs daalt weer enigszins, maar voor de Sint komt dat te laat. Volgens onderzoek eten we tien procent minder chocolade dan een jaar geleden. Rabobank ziet ook dat we overstappen op goedkopere alternatieven: „Consumenten zijn ook meer huismerken gaan kopen, om het scherpe randje van de prijsstijgingen er zo toch iets af te halen.”
4. Cacao +18,9 procent
„Oogsten in West-Afrika stonden onder druk”, vertelt Murk van ABN Amro. „Door verouderde boomgaarden, door boomziekten en door weersomstandigheden.” Inmiddels hebben Zuid-Amerikaanse cacaoboeren hun productie flink opgeschaald. „Maar de voorraden van vorig jaar zijn opgebruikt. Daarom is de prijs extreem hoog opgelopen.” Het zal even duren voordat we de dalende cacao-prijs gaan merken: „Het duurt minimaal vier maanden voordat die prijzen doorkomen in de verwerkte producten.”
5. Bezorging brieven +14,9 procent
Elk halfjaar verhoogt PostNL de prijs van een postzegel. In januari 2024 kostte een postzegel nog 1,09 euro, inmiddels staat de prijs op 1,31 euro. De laatste stijging per 1 juli met 10 cent was de grootste prijsstijging sinds 2014. „We snappen dat niemand graag meer betaalt, maar de nieuwe tarieven zijn onvermijdelijk”, zei directeur Maurice Unck van de postdivisie van PostNL bij die gelegenheid. Het postbedrijf heeft er last van dat consumenten steeds minder brieven en kaarten sturen. PostNL is al een tijd met de politiek in gesprek over de verlieslatende postbezorging.
Top 5 prijsdalingen
1. Non-fictieboeken -18.9 procent
„De daling van de boekenprijs kon komen doordat e-books vaak goedkoper zijn dan fysieke boeken”, zegt econoom Marcel Klok van ING. „Veel e-books worden tegenwoordig aangeboden via platforms met abonnementen zoals Storytel en Kobo Plus. Die abonnementen zijn soms ook in de aanbieding.”
2. Internationale vluchten -17,2 procent
„Vluchten kunnen goedkoper zijn geworden doordat de euro duurder is geworden ten opzichte van de dollar, zo’n 6 procent in een jaar tijd”, zegt ING-econoom Klok. Dat kan de prijs van internationale aanbieders in euro’s gedrukt hebben. Met Prinsjesdag maakte het demissionaire kabinet overigens bekend dat de vliegtaks op langere vluchten wordt verhoogd.
3. Olijfolie -10,6 procent
Toen Rusland Oekraïne binnenviel schoot de prijs van zonnebloemolie omhoog. Oekraïne is namelijk een grote producent van deze olie. „Door een tekort aan zonnebloemolie gingen mensen andere soorten olie kopen, waardoor ook olijfolie fors duurder werd”, zegt ABN-expert Murk. „De oogst van olijven in Spanje is redelijk goed geweest, het aanbod is nu ruimer. Daardoor beginnen de prijzen van olijfolie te normaliseren.”
4. Mobiele telefoons-10,1 procent
Hoewel een nieuwe iPhone hartstikke duur is, nemen de prijzen van mobiele telefoons (net als van andere apparaten zoals televisies, koffiezetapparaten en waterkokers) structureel af. De prijs van mobiele telefoons is in tien jaar tijd met 62 procent gedaald.
Maar dat ervaren we helemaal niet zo. En dat komt door de manier waarop het CBS deze prijzen meetelt, legt ING-econoom Klok uit. „Dat komt door de kwaliteitsverbetering. Stel: de rekenkracht is verhoogd, maar de prijs is gelijk, dan telt dat in de methodologie van de inflatiecijfers als een prijsdaling, omdat je per eenheid rekenkracht minder euro’s betaalt.” Maar ja, niemand koopt meer een telefoon met de snelheid en opslagcapaciteit van de mobieltjes van tien jaar geleden.
„Verder zou de handelsoorlog kunnen meespelen”, aldus Klok. „Omdat Aziatische landen die de telefoons in elkaar zetten door Amerikaanse invoertarieven minder makkelijk hun producten in de VS kunnen afzetten worden meer producten tegen een lagere prijs aangeboden in Europa.”
5. Fictieboeken -8,5 procent
Wat geldt voor non-fictieboeken, geldt uiteraard ook voor romans en thrillers. De markt voor e-books groeit gestaag, maar niet explosief. Inmiddels is een op de elf verkochte boeken een e-book.
