Hoe voordelig is elektrisch rijden nou echt? Dit zegt een auto-expert van de ANWB

Vrijstelling van de aanschafbelasting bpm, geen motorrijtuigenbelasting en een aanschafsubsidie van 2950 euro. Kopers van een elektrische auto kunnen nog twee maanden gebruik maken van deze voordelen, maar vanaf 1 januari 2025 worden deze regelingen geheel of gedeeltelijk afgebouwd.

De vrijstelling voor de motorrijtuigenbelasting verdwijnt en wordt gefaseerd opgehoogd naar 25 procent van het benzinetarief in 2025, en 75 procent van 2026 tot 2030. Hierna betaalt de stekkeraar het volle pond. En de vrijstelling van bpm? Dat wordt komend jaar een eenmalige bijdrage van 667 euro per elektrische auto, ongeacht type.

Daarmee wordt de aanschaf van elektrische auto’s financieel een stuk minder aantrekkelijk. Autofabrikanten waarschuwen dat de fiscale voordelen veel te snel worden afgebouwd, wat de verduurzaming van het toch al relatief oude Nederlandse wagenpark zou vertragen. Is het daarom wel verstandig om nu al in een elektrische auto te stappen, of is het goedkoper om nog even te kiezen voor een hybride of een benzineauto?

„Het is de vraag wat er met de aanschafprijs van auto’s gebeurt”, zegt Erik Jan de Jong, auto-expert bij de ANWB, die een kostenberekening heeft gemaakt voor de verschillende aandrijvingen, voor een occasion en nieuw. „Autofabrikanten verlagen soms de aanschafprijs van nieuwe auto’s als fiscale voordelen worden afgebouwd. Zo is er in 2025 geen aanschafsubsidie voor elektrische voertuigen meer en wat denk je, Hyundai heeft de prijs van de elektrische Kona met 3000 euro verlaagd.”

Volgens de auto-expert zijn er over de hele breedte sterke prijsdalingen van nieuwe elektrische auto’s. „Een nieuwe Tesla Model 3 koop je tegenwoordig voor 40.950 euro. In 2019 was dat 49.998 euro. Waarschijnlijk waren de prijzen in 2019 behoorlijk opgeblazen door veel vraag en veel subsidievoordeel, en zijn fabrikanten nu echt aan het concurreren op prijs. Het is nog afwachten of dat zo blijft.”

Die prijsverlaging werkt volgens De Jong door in alle vaste kosten en de hele automarkt. „Door de lagere nieuwprijs dalen ook de kosten voor de verzekering. Daarnaast sijpelt het door in de prijzen voor tweedehands auto’s. En Nederlandse particulieren zijn vooral actief op de tweedehands markt. Jaarlijks worden er anderhalf miljoen gebruikte auto’s verkocht, en zo’n 370.000 nieuwe auto’s op kenteken gezet. Van de nieuwkoop gaat het overgrote deel naar de zakelijke markt en maar enkele tienduizenden naar de particuliere markt.”

De verwachting is dat er een forse prijzenslag komt op de tweedehandsmarkt voor elektrische auto’s, omdat de eerste golf van stekkerauto’s uit 2019 dit jaar uit de standaardleasetermijn loopt. Volgens VNA, de brancheorganisatie van leasebedrijven, zijn er vijf jaar geleden zo’n 50.000 nieuwe elektrische auto’s op kenteken gezet die allemaal hun weg naar de occasionmarkt moeten vinden. „Afschrijving is een belangrijk aspect in de uiteindelijke kosten”, aldus De Jong.

De Jong van de ANWB adviseert bij aanschaf vooral te kijken naar het gebruik van de auto. „Als je regelmatig met een caravan eropuit trekt of een zware kar moet trekken, dan neemt de actieradius van een elektrische auto heel snel af. Het bereik wordt wel steeds beter, maar een benzine- of hybride auto kan dan misschien toch nog iets praktischer zijn.”

Vanwege het bereik is bij de berekening van de verschillende maandkosten rekening gehouden met twee verschillende accupakketten. De Jong: „Bij de Kia Niro (en bij veel elektrische auto’s) heb je de keuze uit een kleine 39 kWh accu of een grote 64 kWh. De grote accu is vaak veel populairder maar ook duurder, mensen hebben gauw actieradiusstress. In deze casus shoppen we met een vast budget van 20.000 euro, een normale prijs voor een gebruikte Niro. Dan kun je een wat oudere Niro met een grote accu kopen en wat meer kilometers. Of een wat jongere met een lagere kilometerstand. Vaak is de kleinere accu-uitvoering ook iets zuiniger, wat minder zwaar, dus lagere wegenbelasting en lagere verzekeringspremie. Het scheelt ongeveer 40 euro per maand.”

Overigens stelt De Jong dat ’actieradiusstress’ over het algemeen onnodig is. „Ervaring leert dat de meeste automobilisten prima uit de voeten kunnen met het bereik van elektrisch.”

Wel is het volgens de auto-expert belangrijk om te kijken hoe de thuissituatie is bij de keuze tussen benzine, hybride of elektrisch. „Het maakt in autokosten nogal uit of je thuis kunt laden of dat je afhankelijk bent van een openbare laadpaal. Heb je zonnepanelen en kun je overdag laden? Allemaal facetten die doorwerken in de autokosten.”

Het is volgens de auto-expert verstandig om de eigen situatie door te rekenen. „Op de site van de ANWB staat een rekentool.”